برنامه بانك مركزي در بازار بين بانكي، كاهش 1.4 درصدي نرخ سود و 9 درصدي معاملات در بازار بين بانكي

خبراقتصادي - محسن شمشيري: در شرايط نرخ سود بين بانكي بالاتر ميزان معاملات بين بانكي و تجهيز منابع از طريق اين بازار بيشتر بوده است و در روز اول دي بيش از 9 هزار ميليارد تومان با نرخ سود 21.72 درصدي معامله شده است. اما با كاهش نرخ سود به زير 21 درصد، ميزان معاملات نيز تا بيش از 3 هزار ميليارد تومان كاهش داشته و در روز 24 دي معادل 5719 ميليارد تومان با نرخ 20.77 درصدي معامله شده است

در 27 روز دي ماه 94، با كاهش 6.4 درصدي نرخ سود كه با افت 1.4 واحد از 21.72 به 20.33 رسيده، حجم معاملات نيز از بيش از 9 هزار ميليارد تومان به بيش از 8 هزار ميليارد تومان رسيده و 9 درصد كمتر شده است. اين موضوع نشان مي دهد كه ميزان معاملات تقريبا متناسب با كاهش نرخ سود كمتر شده است. 

در سال جاری نرخ سود بازار بین بانکی ریالی از 29درصد در ابتدای سال جاری به 21.5درصد در اواخر آذرماه کاهش یافت‌ و تداوم اين روند و ثبات نرخ بين بانكي در دستور کار بانک مركزي قرار دارد.

بانک مرکزی در معرفي برنامه هاي در دست اقدام كاهش نرخ سود و ثبات آن در بازار بين بانكي گزارش داد: بانک مرکزی به عنوان عضو و مدیر بازار بين بانكي، مسئولیت تنظیم، برنامه ریزی ،سازماندهی، هماهنگی، تدوین مقررات، نظارت، کنترل و تسویه معاملات را برعهده داشته و جهت اعمال سیاست های پولی در بازار بین بانکی مداخله می کند.

مداخله بانک مرکزی در بازار بین بانکی ریالی به منظور  تحقق  ایفای نقش آخرین وام دهنده  و تثبیت نرخ سود هدف انجام مي شود. 

بانک مرکزی سیاست پولی خود را از طریق بازار بین بانکی برای کنترل و هدایت نرخ سود در بازار بین بانکی سیاست گذاری کرده و همسو با اهداف کلان اقتصادی به اجرا می گذارد؛لذا هدف عملیاتی بانک مرکزی مدیریت نقدینگی سیستم بانکی در راستای تحقق سیاست های پولی است.

با توجه به مداخله بانک مرکزی در بازار بین بانکی ریالی و کاهش نرخ سود در این بازار ، نرخ سود بازار بين بانكي در دي ماه  بين 21.72 درصد تا 20.33 در نوسان بوده و حدود 1.4 درصد كاهش داشته است. 

حجم معاملات نيز  بين 9013 ميليارد تومان با نرخ بالاي 21.72 درصد و 5719 ميليارد تومان با نرخ 20.77 درصد در نوسان بوده است. 

نكته حايز اهميت اين است كه در شرايط نرخ سود بين بانكي بالاتر ميزان معاملات بين بانكي و تجهيز منابع از طريق اين بازار بيشتر بوده است و در روز اول دي بيش از 9 هزار ميليارد تومان با نرخ سود 21.72 درصدي معامله شده است. اما با كاهش نرخ سود به زير 21 درصد، ميزان معاملات نيز تا بيش از 3 هزار ميليارد تومان كاهش داشته و در روز 24 دي معادل 5719 ميليارد تومان با نرخ 20.77 درصدي معامله شده است. 

اين نكته نشان مي دهد كه متاثر از كاهش نرخ سود در بازار بين بانكي، معاملات نيز تاحدودي كمتر شده و احتمالا بانك ها، بخشي از منابع مورد نياز خود را از طريق ديگري تامين كرده اند و يا عرضه كنندگان منابع مالي، در بازارهاي ديگري پول خود را عرضه كرده اند. البته در روز 27 دي ماه نرخ بازار بين بانكي به كمترين ميزان  20.37 رسيده اما ميزان معاملات نيز به 8 هزار ميليارد تومان افزايش يافته است. 

برخي كارشناسان دليل اين امر را گشايش فضاي بانكداري در شرايط اجراي برجام تحليل مي كنند كه منجر به افزايش عرضه و تقاضاي منابع با نرخ سود حدود 20 درصد شده است. 

 

بانك مركزي در گزارش خود آورده است:  همانگونه که مشاهده مي شود حجم معاملات از روندي مناسب برخوردار بوده است به طوريکه رشد حجم معاملات که نشان دهنده افزايش عمق بازار و تمرکز سيستم بانکي به بازار بين بانکي جهت تامين نقدينگي خود بوده است .   

 از سوي ديگر ميانگين نرخ سود در اين بازار با کاهشي از رقم21.72درصد در ابتدای دی ماه به حدود 20.58درصد در 1394.10.19رسيده است.  با عنايت به موارد فوق و نظر به اهداف سياست هاي پولي بانک مرکزي مقرر است تا ضمن حمايت از پايداري و قابليت ثبات (sustainability) از نرخ مزبور ، باتداوم کاهش در نرخ بازار بين بانکي نرخ هاي سود سپرده ها و تسهيلات بانکي کاهش يافته و به وضعيت متناسبي با نرخ تورم اصلاح شود.

بانک مرکزی نرخ تصریحی بهره بانکی را تحت عنوان «دامنه نرخ سود» یا «کریدور نرخ سود» به عنوان قسمتی از عملیات بازار بین بانکی ریالی در دست بررسی دارد.هدف از تعیین دامنه نرخ سود در بازار بین بانکی ریالی ، استفاده از یک ابزار سیاستی برای بهبود کارکرد چارچوب سیاست پولی Monetary policy) ) از جمله مدیریت بهینه نقدینگی می باشد.

به دلیل فقدان ابزارهای مالی قابل معامله در بازار بین بانکی ریالی (که بیانگر عدم وجود انواع اوراق بهادار در پرتفوی دارایی های سیستم بانکی کشور است)،امکان مداخله موثر بانک مرکزی جهت راهبری نرخ سود بازار بین بانکی ریالی در دامنه مربوط فراهم نیست.لذا یک دیگر از اقدامات بانک مرکزی معرفی و به کارگیری ابزارهاي نوين مالي در اين بازار (همانند قرارداد‌هايREPO  قبولي بازخريد Repurchase agreement) است .با عملیاتی کردن ابزارهای مالی نوین ریسک های موجود در بازار و احتمال نکول معاملات کاهش یافته و در نتیجه شفافیت در بازار نیز افزایش خواهد یافت.