علی رحمانی
غيرقابل پيش‌بيني بودن بورس تا پايان سال
در ماه‌هاي اخير شرايط ركودي حاكم بر اقتصاد، وضعيت بازار سرمايه را تحت تاثير قرار داده و موجب كاهش سودآوري شركت‌ها و زيان سهامداران شده است اما خبر اجرايي شدن برجام، خبر خوبي براي مردم بوده و هست. اين رخداد تاريخي چند واكنش مثبت بر تمامي بازارها داشت؛ يكي از آنها كاهش جو منفي بازار سرمايه و هزينه دادوستد معامله‌گران است.
خبر اقتصادی - در سال جاري فعالان بازار با زيان‌هاي زيادي روبه‌رو شدند و بازدهي آنها به حداقل رسيد و در دو هفته اخير به دليل خوش‌بيني از اجراي برجام، اندكي از اين زيان جبران شد اما نگاه شركت‌هاي بورسي ناظر به آينده است زيرا فعالان بازار مي‌دانند كه خبرهايي چون گشايش در بحث‌هاي ارزي يا آزاد‌سازي پول‌هاي بلوكه شده مي‌تواند تاثير مثبتي بر بازار بورس داشته باشد ولي بايد منتظر ماند تا شرايط اقتصادي بهبود پيدا كند بنابراين ديگر تاثير مهم برداشتن تحريم برگشت اميدواري به بازار سرمايه است.
از طرفي علاوه بر اقتصاد داخلي، شرايط جهاني نيز دچار مشكل شده و قيمت نفت و فلزات اساسي با كاهش‌هاي شديدي روبه‌رو شده است كه اين عوامل به نوبه خود در بازار سرمايه اثر خود را گذاشته است بنابراين به جز اجراي برجام بايد منتظر ماند و ديد در لايحه بودجه 95 و برنامه ششم چه تدابيري براي بورس انديشيده شده و در مجلس به چه سرانجامي مي‌رسد. دولت براي بهبود وضعيت بازار سرمايه بايد در بودجه ١٣٩۵ سياست‌هايي اتخاذ كند تا هزينه شركت‌ها كاهش يافته و مخارج دولت افزايش يابد و سمت تقاضا تقويت شود. همچنين در بودجه سال آينده نبايد نرخ سود بانكي به صورت دستوري كاهش پيدا كند و بايد بانك مركزي نرخ بهره بين بانكي را كاهش دهد تا نرخ‌ها كاهش پيدا كند. به علاوه لازم است تا با نفت 30دلاري، دولت برنامه‌هايي براي درآمدزايي بيشتري وضع كند و تقاضاي مردم را افزايش دهد.
اگرچه شرايط جهاني و قيمت كالاها در تعيين قيمت نفت موثر است و اين شرايط در اختيار دولت نيست اما دولت مي‌تواند درخصوص آنچه كه در اختيار خود است مانند نرخ سود سپرده بانكي، قيمت خوراك شركت‌هاي پتروشيمي و بهره مالكانه معادن را در بودجه سال آينده مورد توجه قرار دهد. همچنين دولت بايد از بودجه عمراني به عنوان محرك اقتصادي براي خروج از ركود استفاده كند.
هم‌اكنون بازار كمي هيجاني شده كه البته به جز رفع تحريم‌ها همگان منتظر انتخابات مجلس هم هستند؛ بنابراين درحال حاضر با توجه به شرايط داخلي و جهاني نمي‌توان زمان دقيقي براي بهبود روند بورس ارائه داد و تنها مي‌توان عنوان كرد حداقل تا پايان سال، ريسك سرمايه‌گذاري به ويژه در بورس بالاست. از آنجا كه رابطه ايران با دنيا چندين سال قطع بود و سرمايه‌گذاري خارجي به شدت كاهش پيدا كرده بود، هم اينك مي‌توان از اين فضاي ايجاد شده استفاده كرد و سرمايه‌گذاري را افزايش داد و در اين شرايط تنها مي‌توان محركي را ايجاد كرد و فضاي سرمايه‌گذاري را بهبود بخشيد.
* مديرعامل سابق بورس
