چالش پيشنهادهاي نفتي و گازي مپنا

مپنا شركتي كه اساسا ايده ساخت آن مواجهه با خاموشي‌هاي دهه60 بود حالا به يكي از مهره‌هاي جدي نيروگاه‌سازي در ايران تبديل شده است. شركتي كه مديرعامل فعلي‌اش در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره رويكرد آنها نسبت به جايگزيني نيروگاه‌هاي راندمان پايين با راندمان‌هاي بالاتر از نگراني در زمينه تامين منابع و تضامين مالي مي‌گويد. نيروگاه‌هايي كه موسي رفان كه 17سال سكاندار مپنا بوده است در گفت‌وگوي خود كه 8شهريور امسال به چاپ رسيد راندمان برخي آنها را زير 20درصد عنوان كرد. محور اصلي فعاليت‌هاي‌ شركت‌هايي مانند مپنا كه نمونه مشابه آن در ديگر كشورهاي شركتي مانند زيمنس آلمان است، اساسا حوزه‌هاي مرتبط با برق است. البته چنين بنگاه‌هايي در برخي موارد تجربه ورود به ديگر حوزه‌ها را نيز كسب مي‌كنند، تجربه‌يي كه براي مثال طبق گفته‌هاي موسي رفان در‌مورد ورود شركت زيمنس به بازار موبايل با شكست مواجه بود. سوداي شركت مپنا اما از بازار موبايل فراتر است؛ آنها اكنون به‌دنبال جدي‌تر شدن در صنعت «نفت‌و‌گاز» هستند.

حضوري كه مديرعامل پيشين مپنا آن را تاكنون چندان موفقيت‌آميز نخوانده بود. عباس علي‌آبادي در اين نشست در پاسخ به پرسش كه چرا مپنا با‌وجود نگراني در زمينه تامين منابع مالي در حوزه وزارت نيرو و دست به عصا بودن در جايگزيني نيروگاه‌ها، خواستار ورود به حوزه نفت و در دست گرفتن حفاري فاز11 است و آيا اين رويكرد نشان مي‌دهد كه مپنا نسبت به دريافت منابع از وزارت نفت خوش‌بين‌تر است، پاسخ داد: «در حوزه نيروگاه‌ها البته ما وارد شده‌ايم و اينكه اصلا ورود نكرده باشيم، صحت ندارد. مساله اين است كه در‌مورد وزارت نيرو براي مثال ما مي‌توانستيم 10نيروگاه را در دست بگيريم يا 40توربين در 5سال نصب كنيم كه در نبود تضامين مالي لازم تعداد بسيار كمتر از اين شد.»

او ادامه داد: «وزارت نفت امروز به هر حال يكي از كارفرمايان ماست و مپنا در فازهاي مختلف پارس‌جنوبي و مناطق نفت‌خيز يكي از پيمانكاران مهم اين وزارتخانه است. اكنون چالش اساسي در درآمدهاي اين وزارتخانه با كاهش قيمت نفت ايجاد شده است و زماني كه ما پيشنهادها براي ميدان فروز B و فاز11 را به اين وزارتخانه داديم قيمت نفت در سطوح فعلي قرار نداشت.

ما سال‌هاست اين پيشنهادها را به وزارت نفت داده‌ايم؛ البته شايد اين وزارتخانه منابع مالي ديگري را دراختيار داشته باشد كه من از آن اطلاع ندارم اما مپنا براي هرگونه اقدام عملي درمورد فاز11 و ميدان فروز B ‌به تضامين احتياج دارد.»

مديرعامل شركت مپنا افزود: «تاكنون نيز اين شركت در پروژه‌هايي كه براي اين وزارتخانه انجام داده تضامين مالي لازم را گرفته است و مشكل جدي در اين زمينه با صنعت نفت نداشته است.»

هر چند عباس علي‌آبادي توضيح بيشتري را در اين زمينه ارائه نكرد اما آن بخش از اظهارات او كه به پيشنهاد اين شركت به وزارت نفت در زمان بالا بودن قيمت نفت باز‌مي‌گشت نشان مي‌دهد شايد كاهش فعلي بهاي طلاي سياه، گام مپنا براي ورود به اين صنعت را فعلا سست كرده است.

مديرعامل شركت مپنا درنهايت ميزان طلب اين شركت از وزارت نيرو را 7 الي 8هزار ميليارد تومان كه معادل حدود 2ميليارد يورو است عنوان كرده و ادعا كرد كه اين شركت در صورت دريافت اين مطالبات بدون هيچ مشكلي قادر خواهد بود 17واحد 160مگاواتي بدون سوخت را وارد مدار كند. 17واحدي كه اگر ميزان برق توليدي از آنها به كشورهاي همسايه مانند عراق صادر شود ارزآوري 1.02ميليارد دلاري براي ايران به همراه خواهد داشت.

  از كنفرانس چه خبر؟

در حالي كه سه‌شنبه 29 دي ماه ششمين كنفرانس صنعت نيروگاه‌هاي حرارتي آغاز به كار خواهد كرد، اين پرسش كه اساسا توليدات علمي اين كنفرانس تا چه اندازه در صنعت نيروگاهي مورد استفاده قرار خواهد گرفت و همچنين مقالات نوشته شده توسط محققان تا چه ميزان با نيازهاي روز اين صنعت مطابق است، پرسشي مهم محسوب مي‌شود.

رييس دانشكده برق دانشگاه علم و صنعت كه پس از همكاري شركت مپنا با دانشگاه‌هاي تهران، صنعتي شريف، اميركبير، شهيد عباس‌پور و شهيد بهشتي در 5 دوره اول اين كنفرانس، امسال در كنار آنها خواهد بود در پاسخ به پرسش محورهاي مقالات نوشته شده را در 3 بخش مكانيك، مهندسي برق و بازار فروش و مديريت برق عنوان كرد و مديرعامل مپنا نيز از برنامه اين شركت براي استفاده از اين توليدات گفت و عنوان كرد: «اگر در دوره تحريم توانستيم با اتكا به توان داخلي فعاليت كنيم به پشتوانه ارتباط ميان صنعت نيروگاهي و محافل آكادميك بوده است.»

علي‌آبادي با اشاره به كنفرانس نيروگاه‌هاي حرارتي اظهار كرد: در بين تنوع موضوعاتي كه در كشور در حوزه آكادميك دنبال مي‌كنيم نيروگاه حرارتي جايگاه ويژه‌يي دارد، چرا كه در حال حاضر در اين زمينه هم از نظر علمي و هم از نظر آكادميك و صنعتي در دنيا ممتاز هستيم.

وي ادامه داد: در حال حاضر صنعت خودرو در كشورهاي زيادي فعاليت مي‌كند، اما تجهيزات نيروگاهي به صورت انحصاري درآمده كه شايد دليل عمده آن عمق تكنولوژي در اين حوزه باشد.

مديرعامل مپنا ادامه داد: كشورهايي كه در فناوري ساخت توربين‌هاي حرارتي داراي فناوري هستند قطعا براي ورود به فعاليت در ساير حوزه‌ها نيز مستعد شناخته مي‌شوند.

علي‌آبادي با بيان اينكه اين كنفرانس صرفا تشريفاتي و علمي نيست، اظهار كرد: اين كنفرانس براي ارتقاي راندمان نيروگاه‌ها هرساله با حضور دانشمندان و محققان مختلف برگزار مي‌شود.

وي يكي‌ديگر از اهداف برگزاري اين كنفرانس را آشنايي با مسائل و مشكلات صنعت كشور عنوان و اظهار كرد: در شرايط پساتحريم بايد تحليلي از آخرين اقدامات خود داشته باشيم، چرا كه در اين شرايط مي‌توانيم راندمان نيروگاه‌ها را ارتقا دهيم.

در ادامه عليرضا يزدي‌زاده دبير كنفرانس و معاون برنامه‌ريزي كنترل راهبردي گروه مپنا با اشاره به تاريخچه برگزاري اين كنفرانس اظهار كرد: اين كنفرانس براي نخستين‌بار توسط همكاري مپنا و دانشگاه تهران در سال دوم با همكاري دانشگاه شريف، در سال سوم دانشگاه اميركبير، در سال چهارم دانشگاه شهيد عباس‌پور، در سال پنجم دانشگاه شهيد بهشتي و در سال ششم با همكاري دانشگاه علم و صنعت برگزار شد.

شهرام جديد ديگر دبير علمي كنفرانس نيز با اشاره به اهميت ايجاد حلقه ارتباط بين صنعت و دانشگاه گفت: براي ارتقاي يك صنعت نياز به برقراري اين ارتباط است و بايد همه صنايع به فكر اين مساله باشند.

وي با اشاره به زمان برگزاري اين كنفرانس اظهار كرد: سه‌شنبه و چهارشنبه اين هفته اين كنفرانس با اهداف عالي خود برگزار مي‌شود و بايد گفت كه در اين كنفرانس 200 مقاله با داوري 57 نفر در كميته علمي و صنعت دريافت شده است. جديد محور كنفرانس را 10 عنوان مطرح كرد و افزود: از مجموع كل مقالات دريافتي 57 مقاله به صورت ارائه شفاهي، 19 مقاله به صورت پوستر و 23 مقاله تنها به صورت چاپ ارائه مي‌شود.

  لزوم ملاحظه در شرايط فعلي

مديرعامل شركت مپنا در بخش ديگري از صحبت‌هاي خود با اشاره به شرايط خاص فعلي كه ايران در آن قرار گرفته از لزوم رفتار با ملاحظات خاص در اين دوره سخن گفت. در واقع مخلص كلام عباس علي‌آبادي در اين زمينه لزوم فراموش نشدن توان داخلي نيروگاهي با ورود نيروگاه‌سازان برتر دنيا بود. البته مديرعامل مپنا در طول اظهارات خود توان مپنا را كاملا قابل رقابت با شركت‌هاي درجه يك در اين زمينه خواند، اظهاراتي كه در صحت آن ترديدي نيست اما برخي كلاس‌هاي نيروگاه‌سازي با راندمان‌هاي بالا به تكنولوژي‌اي احتياج دارد كه موسي رفان، مديرعامل پيشين مپنا اعتقاد دارد شركت‌هاي ايراني به آن دسترسي ندارند. او در اين زمينه به «تعادل» گفته بود: «مپنا تلاش مي‌كند خودش را به دانش فني كلاس F مجهز كند، توربين‌هاي قبلي در مپنا كلاس E بوده‌اند كه از طريق آنها راندمان 48 تا 49درصد را در سيكل تركيبي داشته‌ايم، اما كلاس F راندمان 58 تا 60 درصد را به ما مي‌دهد.»

  تحريم مانع پيشرفت مپنا در خارج از كشور

مديرعامل شركت مپنا در بخش ديگري از اظهارات خود در تحليل اين مساله كه برداشته شدن تحريم‌ها چه تاثيري بر صنعت برق خواهد گذاشت، اظهار كرد: «صنعت برق وابسته تحريم نيست و هيچ‌گاه نبوده است، تحريم هيچ اتفاق فوق‌العاده‌يي را براي صنعت برق به همراه نياورده است، چرا كه صنعت برق يك صنعت اقتصادي و خودگردان نيست و در يك حلقه بسته قرار نگرفته است كه بتوان از آن سود را خارج كرد. به عبارت ديگر اين صنعت به عنوان يك خدمت تلقي مي‌شود كه دولت تمام سعي خود را در ارائه اين خدمت به مردم دارد.»او ادامه داد: «در واقع براي شركتي مانند مپنا مهم‌ترين مشكل تحريم‌ها عدم اجازه حضور در مناقصات خارجي به واسطه نبود تضامين مالي بود كه با برداشته شدن تحريم‌ها اين امكان تسهيل خواهد شد.»