تركان اعلام كرد: جزئيات احداث كريدور ترانزيتي شرق و غرب
اصلاح 2 پله‌اي ديوار تعرفه‌اي راهکار جدید صادراتی سال 95
هزينه حمل‌ونقل در ايران ۳برابر متوسط جهاني
خبراقتصادی - فرشته فريادرس: نظام تعرفه‌يي به دليل تاثير بسزا بر فضاي بازرگاني خارجي و بالطبع، تاثيري كه بر فضاي حاكم بر اقتصاد غيررسمي از طريق كاهش قاچاق دارد، از جايگاهي حياتي در نظام تجاري كشور برخوردار است، اما آنچه در سال‌هاي گذشته به اشتباه تفسير شده اين است كه افزايش تعرفه واردات به‌نفع توليد داخل است.
اين در حالي است كه اگر تعرفه‌ها بيش از اندازه و غيركارشناسي افزايش پيدا كند؛ به نوعي خود بسترساز افزايش قاچاق در كشور مي‌شود و به جاي حمايت از توليد نه‌تنها زمينه تخريب اين بخش را فراهم مي‌كند، بلكه مصرف‌كننده را نيز با آسيب جدي مواجه مي‌كند. ضمن اينكه اساسا كاهش تعرفه‌ها، شرط اساسي الحاق ايران به سازمان جهاني تجارت است.
از اين رو از اصلاح نظام تعرفه‌يي مي‌توان به عنوان موتور محرك توليد ملي نام برد. البته در اين بين متوليان امر نيز سعي در اصلاح نظام تعرفه‌يي داشته‌اند؛ به‌طوري‌كه رييس سازمان توسعه تجارت از كاهش طبقات تعرفه‌يي براساس مصوبه هيات وزيران سال۹۵ از ۱۰ به ۸طبقه خبرداد و گفت: اين امر سبب مي‌شود در واردات، شرايط مناسب‌تري به وجود آيد.
افخمي‌راد در مورد آخرين وضعيت تعرفه واردات كالا براي سال 95 گفت: طبق مصوبه هيات وزيران، تعيين تعرفه مشابه سال‌هاي گذشته است و اگر كالايي در داخل توليد شود، براي واردات كالاي مشابه افزايش تعرفه خواهيم داشت كه البته اين كار تدريجي است؛ يعني تا زماني است كه ثبات در توليد كالاي داخلي ايجاد شود و پس از آن به مرور اين تعرفه كاهش مي‌يابد.
اين در شرايطي است كه رييس دبيرخانه شوراي عالي مناطق آزاد با تاكيد بر اينكه نبايد تعرفه واردات كالا به راحتي برداشته شود، اظهار كرد: نبايد انتظار داشت در مدت كوتاهي بدون تعرفه ادامه دهيم؛ چراكه اگر تعرفه‌ها برداشته شود، آسيب‌هاي سنگيني خواهيم ديد و حتي با برداشته شدن تحريم، سال‌ها طول مي‌كشد تا بتوانيم به سمت اقتصاد بدون تعرفه برويم. افخمي‌راد همچنين در مورد آخرين وضعيت اختصاص ارز مبادله‌يي باتوجه به وضعيت موجود اعلام كرد: كالاهاي اساسي و مواد اوليه كالاهاي صنعتي، همچنان در سال آينده از ارز مبادله‌يي استفاده مي‌كنند و سعي ما اين است كه هرچه به سمت واردات كالاهاي ساخته‌شده حركت مي‌كنيم، اين كالاها از ارز آزاد استفاده كنند.
از سوي ديگر، بنا به گفته رييس سازمان توسعه تجارت، ۳۰ تا ۳۵درصد قيمت تمام‌شده كالاي خام صادراتي در كشور را حمل‌ونقل تشكيل مي‌دهد و در عين حال، هزينه حمل‌ونقل دريايي در كشور ما ۲۵۰درصد نسبت به كشورهاي ديگر بالاتر است. در همين زمينه اكبر تركان، مشاور رييس‌جمهور و رييس دبيرخانه شوراي عالي مناطق آزاد نيز معتقد است: بايد به فكر احياي مسير ترانزيتي شرق به غرب و شمال به جنوب كشور باشيم كه اين امر با كاهش هزينه‌هاي حمل‌ونقل ميسر است.
هزينه بالاي حمل‌ونقل صادراتي
ولي‌الله افخمي راد، رييس سازمان توسعه تجارت ديروز در نخستين همايش تخصصي حمل‌ونقل صادراتي گفت: با برداشته شدن تحريم‌ها به‌ويژه لغو تحريم‌هاي بانكي، هزينه‌هاي تجاري نيز كاهش مي‌يابد؛ چراكه با كاهش قيمت تمام‌شده، امكان رقابت كالاهاي صادراتي در بازارهاي جهاني بيشتر مي‌شود. به گفته وي، با كاهش قيمت جهاني نفت درآمدهاي نفتي دولت كاهش مي‌يابد؛ از اين رو كسب درآمدهاي ارزي با افزايش صادرات غيرنفتي مي‌تواند بسيار مفيد باشد، به شرط آنكه توليد كالاي صادراتي را در دستور كار خود قرار دهيم. رييس سازمان توسعه تجارت «حمل‌ونقل صادراتي» را يكي از نقاط ضعف در قيمت تمام‌شده كالاي صادراتي عنوان كرد و گفت: هزينه حمل‌ونقل صادراتي در حالي بالاست كه كشور ما جايگاه خوبي از لحاظ وضعيت انرژي دارد، درحالي‌كه كشورهاي ديگر قيمت حمل‌ونقل صادراتي‌شان از ما پايين‌تر است.
پايين بودن توان عملياتي بنادر
به گفته افخمي‌راد، هزينه حمل‌ونقل كالاي صادراتي در ايران 18 تا 25درصد در قيمت تمام شده كالا موثر است كه البته اين رقم در مورد كالاهاي خام به 30 تا 35درصد مي‌رسد، در حالي كه در كشورهاي صنعتي اين رقم حداكثر 18درصد است. وي با اشاره به پايين بودن توان عملياتي بنادر كشور گفت: اگر بخواهيم حجم فعاليت بنادرمان را با 2 كشور چين و امارات به‌عنوان دو شريك اول تجاري مقايسه كنيم، مشخص مي‌شود كه حجم فعاليت ما در بنادر كشور 5ميليون و 163هزارTEU بوده، اين در حالي كه در امارات متحده اين رقم 21ميليون TEU و در چين 182ميليون TEU توان عملياتي در بنادر مختلف وجود دارد كه با كشور ما قابل مقايسه نيست. رييس سازمان توسعه تجارت در مورد هزينه‌هاي بندري در ايران گفت: در بندر شهيد رجايي با آنكه مدت انتظار كشتي براي پهلوگيري 4دقيقه است اما زمان تخليه و بارگيري 4روز و 9ساعت است و هزينه بندري به‌ازاي هر كانتينر 43دلار است، درحالي‌كه در بنادر امارات مانند رأس خيمه و فجيره زمان انتظار 15دقيقه و هزينه بندري به‌ازاي هر كانتينر 13دلار است و در سلاله عمان 7دلار كه قابل مقايسه نيست و بايد علت اين رقم بالا در بنادر ما مورد بررسي قرار گيرد. به گفته رييس سازمان توسعه تجارت، ميانگين تخليه و بارگيري در 6 كشوري كه مورد مطالعه قرار گرفته ازجمله تايوان، مالزي و امارات به 3 تا 5ساعت مي‌رسد؛ درحالي‌كه در بندرعباس اين رقم به بيش از 4روز مي‌رسد.
تراز تجاري به نفع صادرات مثبت
افخمي‌راد با اشاره به اينكه صادرات غيرنفتي ما طي 9ماهه گذشته 32ميليارد دلار است، بيان كرد: اين در حالي است كه در همين مدت 31ميليارد و 200ميليون دلار واردات داشته‌ايم و اين يعني اينكه تراز تجاري به‌نفع صادرات مثبت است. رييس سازمان توسعه تجارت با اشاره به كاهش صادرات گفت: اگرچه آمار كلي صادرات غيرنفتي 11درصد كاهش داشته، اما در مقابل با كاهش 22درصدي در واردات نسبت به مدت مشابه در سال گذشته روبه‌رو بوده‌ايم. بيشتر حجم كاهش صادرات مربوط به كاهش 42درصدي ميعانات بوده است، اما منهاي اين، صادرات غيرنفتي 5درصد رشد داشته است. افخمي‌راد در مورد تركيب كالاهاي وارداتي نيز گفت: عمده اين كالاها، كالاهاي اساسي است كه در 10قلم اول، گندم، روغن خام و ساير كالاهاي اساسي قرار دارد كه بنا بر مقتضيات كشور ما قادر به توليد آن نيستيم و ايرادي هم ندارد كه اقدام به واردات كنيم.
عقب‌ماندگي سيستم‌هاي حمل‌ونقل ايران
اكبر تركان، مشاور رييس‌جمهور نيز با تاكيد بر به‌روز كردن سيستم‌هاي حمل‌ونقل صادراتي گفت: صادرات سنگ آهن ما تا دو سال پيش 5/1 ميليارد دلار بوده، اما اكنون اين رقم به صفر رسيده و دليل اين امر تغيير فناوري و تاثير آن بر حمل‌ونقل است. وي افزود: زماني بار با كشتي‌هاي انديماكس جابه‌جا مي‌شد، اما اكنون برزيلي‌ها كشتي‌هاي 400هزار تني ساخته‌اند كه هزينه حمل‌ونقل هر تن سنگ آهن را به 8دلار رسانده است. از سوي ديگر استراليايي‌ها نيز كشتي‌هاي 800هزار تني ساخته‌اند، اما ما فقط در زمينه نفت، اين كشتي‌ها را داريم، براي كالاهاي خشك اين نوع كشتي‌ها را در اختيار نداريم و تا زماني كه از فناوري جا بمانيم، نتيجه همين است. تركان راه‌اندازي كمپين نخريدن خودرو را به‌دليل فاصله گرفتن خودروهاي‌مان از فناوري‌هاي روز دانست و گفت: حتي در صنايع نساجي و پوشاك به دليل برخي اقدامات در فناوري بازارمان توسط ديگران اشغال مي‌شود. رييس دبيرخانه شوراي عالي مناطق آزاد بيان كرد: زماني براي بهره‌برداري‌هاي ناوگان خارجي 20درصد عوارض مصوب شد تا از ناوگان ايراني حمايت شود اما اكنون از اين مصوبه استفاده نمي‌شود.
جزئيات احداث كريدور شرق و غرب
به گفته مشاور رييس‌جمهور، در حال حاضر پايانه‌هاي صادراتي نقش مهمي را در كشور ايفا مي‌كنند، اما فقط زيرساخت‌ها و شبكه‌هاي آن ساخته شده و بنگاه‌هايي وجود ندارد كه بتوانند بازارها را احيا كنند كه بخشي از آن ناشي از تحريم‌هاست. تركان همچنين به ساخت كريدور مهم در شرق و غرب ايران اشاره كرد و گفت: چيني‌ها در نقطه گوادر در پاكستان، قرقون و كاشقر چين قصد سرمايه‌گذاري 46ميليارد دلاري را دارند. كل اين مسير 2500كيلومتر است و به نوعي كريدور رقيب ماست كه ايران را دور مي‌زند. وي ادامه داد: در عين حال در منطقه فاو عراق، كريدور ديگري در غرب در حال احداث است كه بندر خورعبدالله با ظرفيت 100ميليون تني ايجاد مي‌شود و به نوعي كانال سوئز خشك محسوب مي‌شود. رييس دبيرخانه شوراي عالي مناطق آزاد ادامه داد: عراق با احداث اين بندر در فاو و اتصال آن به لاذقيه، كريدوري خواهد ساخت كه موازي كانال سوئز است و اگرچه باز معتقدم كه تمام اينها موقعيت شرق به غرب و شمال به جنوب ايران را نخواهد داشت، اما اگر دير بجنبيم، مسيرهاي ترانزيتي رقيب خواهند شد. تركان با تاكيد بر اينكه راه‌آهن چابهار ـ مشهد بايد به‌عنوان راه ريلي شرق كشور به‌موقع ساخته شود، تصريح كرد: در عين حال صحبت از ساخت بنادر مادرپورت است كه عماني‌ها به دنبال آن هستند و ما هم در سواحل مكران به دنبال ساخت اينگونه بنادر هستيم كه نبايد عقب بيفتيم.
سهم 70درصدي مناطق آزاد از صادرات
رييس دبيرخانه شوراي عالي مناطق آزاد همچنين از ايجاد ۳منطقه آزاد جديد در كشور خبرداد و گفت: منطقه آزاد مهران به عنوان سكوي صادراتي به عراق، اردبيل براي كار با آذربايجان و اينچه‌برون براي تركمنستان و قزاقستان ايجاد مي‌شوند. تركان سياست جدي دبيرخانه شوراي عالي مناطق آزاد و ويژه كشور را ايجاد سكوهاي صادراتي عنوان كرد و افزود: امسال 2سكوي صادراتي شلمچه و ماكو افتتاح شده‌اند، پايانه صادراتي سرخس در دست ساخت بوده و منطقه آزاد ارس نيز در حال توسعه پايانه صادراتي خود است. وي همچنين منطقه آزاد جاسك را پايانه صادراتي كشور برشمرد و افزود: با نظر رييس‌جمهور قرار است اين منطقه تجارت در درياي عمان را ساماندهي كند. تركان سهم مناطق آزاد از كل صادرات كشور را 70درصد اعلام كرد و در مورد جزئيات بيشتر ساخت فرودگاه و پايانه صادراتي گفت: ساخت پايانه صادراتي ماكو به اتمام رسيده، در هندورابي يك فرودگاه و بندر در دست ساخت است؛ همچنين در قشم بندر توسعه‌يي در دست ساخت است كه مي‌تواند تحول‌آفرين باشد. رييس دبيرخانه شوراي عالي مناطق آزاد ادامه داد: همچنين بندر كاوه در خليج فارس از قبل در دست ساخت بوده و در كيش نيز ساخت بندر 37هزار تني از ابتداي دولت يازدهم آغاز شده است، در عين حال غير از فرودگاه كنارك در چابهار، فرودگاه مستقلي در داخل منطقه آزاد چابهار ايجاد مي‌شود.
