نايب رييس اتاق بازرگاني ايران:
خروج پتروشيمي از بورس كالا به صلاح كشور نيست
نايب رييس اتاق بازرگاني ايران گفته است: خروج محصولات پتروشيمي از بورس كالا در شرايط فعلي پاك كردن صورت مساله است و به نوعي بازگشت به عقب محسوب مي‌شود.
خبر اقتصادی - پدرام سلطاني در مورد شايعاتي مبني بر احتمال خروج برخي محصولات پتروشيمي تا هفته آينده از بورس كالا اظهار كرد: با توجه به رشد توليد محصولات پتروشيمي در كشور در يك دهه گذشته شرايطي فراهم شده كه طبيعتا صنايع پايين‌دستي اين محصولات هم رشد كند تا جايي كه حجم صادرات محصولات پتروشيمي رشد قابل توجهي پيدا كرده و 30درصد از صادرات غيرنفتي را به خود اختصاص داده است.
به گزارش فارس، وي با اشاره به مزايايي كه براي صادرات محصولات پتروشيمي در نظر گرفته مي‌شود، خاطرنشان كرد: صادرات محصولات پتروشيمي از معافيت‌هاي مالياتي و همين طور ماليات بر ارزش‌افزوده برخوردار بوده در نتيجه ارجحيت توليدكنندگان اين محصولات بر مبناي صادرات است.
سلطاني اضافه كرد: همچنين در بخش فروش داخلي نيز واحدهايي كه در مناطق آزاد و محروم محصولات پتروشيمي را توليد مي‌كنند در دوره‌هاي معافيت مالياتي به سر مي‌برند كه اين مساله براي ساير واحدهاي پتروشيمي اتفاق نمي‌افتد و در نتيجه حاشيه سود صادراتي بيش از عرضه محصولات در بازار داخلي است.
سلطاني به اين نكته اشاره كرد كه در عين حال خريداران داخلي محصولات پتروشيمي متعدد بوده و قدرت چانه‌زني شركت‌هاي پتروشيمي با اين خريداران بيشتر است.
نايب رييس اتاق بازرگاني ايران اين را هم گفت كه تعداد توليدكنندگان محصولاتي ازجمله پليمرها، الفين‌ها و تا حدي در متانول به 4 يا 5 واحد مي‌رسد اما شيوه خصوصي‌سازي و واگذاري واحدهاي پتروشيمي به نوعي است كه اگرچه عملا تعداد واحدها متعدد است اما مالكان واحدهاي پتروشيمي پس از واگذاري‌ها از يك مجموعه و سازمان هستند و مي‌توان ادعا كرد كه شبه انحصار در برخي محصولات پتروشيمي در بازار داخل وجود دارد كه متناقض با فصل نهم اصل 44 قانون اساسي است.
وي در بخش ديگري از سخنان خود به وضعيت بورس كالا اشاره‌يي كرد و گفت: بورس كالا از 10سال گذشته تقريبا همپاي پتروشيمي‌ها ايجاد شده و از ابتداي شروع به كار عملا از قدرت اقتدار لازم براي اينكه بتوانند توليدكنندگان بزرگ را در چارچوب و قواعد بياورد برخوردار نبوده است.
به گفته سلطاني گاهي بورس كالا از مقررات خود كوتاه مي‌آيد فقط به جهت اينكه بتواند توليدكنندگان بزرگ پتروشيمي را در بورس حفظ كند تا در عمل تجارت و مبادله كالا در بورس اتفاق بيفتد.
نايب رييس اتاق بازرگاني ايران اذعان كرد در سال‌هاي 86 تا 88 مجموعه صادر‌كنندگان كالاهاي پتروشيمي كه خريداران داخلي هم داشتند در جلسات متعددي با بورس كالا عنوان كردند بورس عملا آن اقتداري كه بايد در كنترل و برخورد با عرضه‌كنندگان كالا در بورس داشته باشد را به كار نمي‌گيرد چراكه توليدكنندگان بايد ميزان مشخصي از توليد را در بورس عرضه كنند ولي بسياري از اين مساله تمكين نمي‌كردند تا اينكه بخشي از اين مشكل به تدريج كمرنگ شد.
وي با بيان اينكه امروز هم در عرضه پتروشيمي و هم در بورس كالا ايراداتي وجود دارد، تصريح كرد: دولت بايد با توجه به تجارت موفق دنيا اين ايرادات را شناسايي و برطرف كند به ويژه در بخش عرضه محصولات پتروشيمي از آنجا كه انحصار بيش از 40درصد بازار در اختيار يك مجموعه است، شوراي رقابت بايد وارد شود و اين انحصار را بشكند تا بازار بتواند وارد رقابت شود نه اينكه انحصار بازار داخلي را كنترل كند.
عضو هيات نمايندگان اتاق بازرگاني تهران پيشنهاد داد تا در بورس كالا از ابزارهاي پوشش ريسك با به كار‌گيري معاملات مشتقه استفاده كرده و به جاي فروش نقدي كه 95درصد فعاليت‌هاي بورس را در بر‌مي‌گيرد، معاملات مشتقه اختيار فروش، اختيار خريد و معاملات آتي تعريف شود چراكه اگر بورس كالا فقط بخواهد در بازار معاملات نقدي فعاليت كند به عبارتي در حد حراج باقي مي‌ماند و در مفاهيم امروزي اين به معني بورس نيست بلكه بيشتر شبيه يك مزايده است.
وي تصريح كرد: خروج محصولات پتروشيمي از بورس در شرايط فعلي پاك كردن صورت مساله است و به نوعي بازگشت به عقب محسوب مي‌شود. سلطاني اين را هم گفت كه بايد در عرضه محصولات پتروشيمي تابعه دولت در بخش تقاضا شفافيت به وجود آيد چراكه اكنون بسياري از معامله‌ها صوري هستند و اگر بورس به سمت مدرن شدن پيش برود، اين مساله نيز حل خواهد شد.
وي گفت: اكنون در حوزه متانول، اوره و آمونياك در بازار انحصاري وجود دارد كه بورس كالا را كاملا در مشت خود گرفته است و اگر شوراي رقابت توليدكنندگان را مكلف كند كه سهم انحصار خود را در بازار كاهش دهند، عرضه به سمت رقابت حركت كرده و بورس كارآمدي بيشتري پيدا مي‌كند.
