ايجاد انگيزه در بي‌سوادان با 180‌ميليارد تومان مشوق مالي

همچنين از هر 6 نوجوان، يك نفر نمي‌تواند مقطع ابتدايي را به پايان برساند. 250‌ميليون كودك مهارت‌هاي پايه را فرانگرفته‌اند در حالي كه 130‌ميليون نفر آن‌ها حداقل چهار سال را در مدرسه گذرانده‌اند.

 آلمان و انگليس ركورددار بيشترين سال‌هاي تحصيل در جهان

در بازار به‌شدت پوياي امروز كه محصولات و روال‌ها به سرعت تغيير كرده، داشتن سواد خواندن و نوشتن و هم‌چنين آموزش‌ مداوم عاملي مهم و حياتي در ايجاد عدالت و تضميني براي دسترسي برابر به منابع، امكانات و فرصت‌ها محسوب مي‌شود. در جهاني كه به سرعت به سوي بازارهاي اينترنتي، بانكداري الكترونيك و شيوه‌هاي نوين پرداخت حركت مي‌كند، سواد ديگر فقط مساله خواندن و نوشتن نيست بلكه آشنايي با يك زبان بين‌المللي و نحوه كار با رايانه و اينترنت را نيز طلب مي‌كند. هرچند در كشورهاي توسعه‌يافته معضل بازماندگي كودكان از تحصيل حل شده است، اما ورود به بازار تخصصي و به‌شدت رقابتي امروز نيازمند ارتقاي سطح كيفي آموزش است. براساس شاخص توسعه انساني ارائه شده از سوي سازمان ملل، آلمان و بريتانيا با ميانگين 13.1 سال داراي بيشترين ميزان سال‌هاي تحصيلي در ميان كشورهاي جهان‌اند. استراليا و كانادا با ميانگين 13 سال مشتركا رتبه دوم را از لحاظ ميانگين سال‌هاي تحصيلي به خود اختصاص مي‌دهند. ايالات متحده با ميانگين 12.9 سال، سوئد با ميانگين 12.8 سال و دانمارك با ميانگين 12.7سال در رتبه‌هاي بعدي قرار مي‌گيرند. ايران نيز با ميانگين 2/8 سال در جايگاه خوبي از لحاظ اين شاخص قرار دارد.

 كاهش 8/5 درصدي بي سوادي در 4 سال اخير

در ايران در حالي كه از جمعيت 64‌ميليوني 6 سال به بالا در سال 85، 54‌ميليون معادل 84.3‌درصد باسواد بودند، در سال90 با توجه به جمعيت 57.3‌ميليوني باسواد از كل جمعيت 67.6‌ميليوني 6سال به بالاي كشور، نرخ باسوادي 84.7 گزارش شده بود كه از افزايش جزئي 0.4‌درصدي در اين بازه 5ساله خبر مي‌دهد. بنابراين بر اساس آمارهاي سرشماري سال 90، جمعيت بي‌سوادان كشور حدود 10‌ميليون و 300‌هزار نفر بوده است. علاوه بر اين در سال90، از كل جمعيت 57.3‌ميليون نفري باسواد كشور (6سال به بالا)، 43‌ميليون نفر معادل 75‌درصد را ساكنين شهرها و 14.2‌ميليون نفر معادل 25‌درصد را روستانشينان تشكيل مي‌دهند. در حالي كه نرخ باسوادي در شهرها در سال90 حدود 88.4 گزارش شده است، اين نرخ براي مناطق روستايي در زمان مشابه، حدود 74‌درصد بوده است. به گزارش ايرنا و به نقل از علي باقرزاده، معاون وزير آموزش و پرورش و رييس سازمان نهضت سوادآموزي، سالانه 110‌هزار نفر در كشور از تحصيل باز مانده و از تحصيل در مقاطع مختلف انصراف مي‌دهند. اين مقام مسوول با اشاره به اينكه هم‌اكنون 9‌ميليون و 700‌هزار نفر در كشور بي‌سواد وجود دارد، نبود آمار به‌روز و دقيق از بي‌سوادان در كنار كمبود انگيزه آموزش‌دهنده‌ها را يكي از اصلي‌ترين چالش‌هاي مربوط به حوزه سوادآموزي عنوان كرد. با توجه به آمار فوق‌الذكر، مي‌توان نتيجه گرفت شمار بي‌سوادان كشور حدود 600‌هزار نفر معادل 5.8‌درصد كاهش پيدا كرده است.

 10ميليون بي‌سواد؛ 10‌ ميليون كم‌سواد

براساس سرشماري سال90، سه‌ميليون‌و450‌هزار نفر از تعداد كل بي‌سوادان كشور را افراد 10 تا 49ساله تشكيل مي‌دادند كه به علت تاثيرگذاري‌شان در زمينه‌هاي مختلف اقتصادي، اجتماعي، سياسي و فرهنگي، گروه هدف سازمان سوادآموزي كشور نيز محسوب مي‌شوند. اين در حالي است كه مركز آمار ايران، نرخ باسوادي كشور را 84.75 اعلام كرده بود. همچنين برآوردها حاكي از آن است كه بيش از 6‌ميليون از تعداد كل بي‌سوادان كشور متعلق به گروه سني بالاتر از 49سال است كه طبق اعلام سازمان نهضت سودآموزي، آموزش اين افراد جزو اولويت‌هاي اين سازمان نبوده و منوط به تمايل خود اين افراد به آموزش ديدن است. به حدود 10‌ميليون بي‌سواد موجود در كشور، بايد10‌ميليون كم‌سواد را نيز اضافه كرد. اين در حالي است كه در سال 1355 يعني سه سال قبل از ايجاد نهضت سوادآموزي به فرمان امام خميني(ره)، بيش از ۵۲‌درصد جمعيت بالاي ۶سال كشور بي‌سواد بودند كه 64.5‌درصد آنان را زنان تشكيل مي‌دادند.

اين در حالي است كه به گزارش مهر، پرويز كوثري، معاون پشتيباني و توسعه مديريت سازمان سوادآموزي، بيشترين نرخ بي‌سوادي را با 18‌درصد متعلق به استان سيستان و بلوچستان و كمترين نرخ را با 5‌درصد متعلق به استان مازندران عنوان كرده بود. اين مقام مسوول هم‌چنين از شناسايي يك‌ميليون 500‌هزار بي‌سواد از جمعيت هدف نهضت سوادآموزي در كشور خبر داد كه اطلاعاتي از قبيل اسم، روستا، شهر و آدرس آنها گردآوري و طبقه‌بندي شده است. با اين حال پيش‌بيني مي‌شود كه ۵۰۰‌هزار بي‌سواد ديگر نيز در كشور وجود داشته باشد كه مي‌توانند به اين جمعيت اضافه شوند.

اين آمار حدود 2‌ميليون نفري در حالي مطرح مي‌شود كه مدتي پيش باقرزاده در گفت‌وگو با فارس با اعلام اينكه 95‌درصد از جمعيت هدف نهضت سوادآموزي از نعمت سواد بهره‌مندند، از كاهش تعداد افراد بي‌سواد 10 تا 49 ساله در كشور به حدود يك‌ميليون و 350‌هزار نفر خبر داد. سال گذشته 446‌هزار نفر از بي‌سوادان زيرپوشش آموزش‌هاي سوادآموزي قرار گرفته و از اين تعداد 300‌هزار نفر موفق به طي دوره‌هاي سوادآموزي شدند. علاوه بر اين، باقرزاده با اشاره به اينكه از آغاز انقلاب نزديك به هفت‌ميليون نفر از طريق نهضت سوادآموزي با سواد شده‌اند، از كاهش نرخ بي‌سوادي بين افراد 10 تا 49 ساله از 52‌درصد به 5‌درصد در بازه 37ساله پس از پيروزي انقلاب خبر داد.

 مشوق 134هزار توماني براي بي‌سوادان

گذشته از هزينه‌هاي جاري و 15‌درصد حق‌الزحمه اضافي براي آموزش‌دهندگان فعال در نهضت سوادآموزي، اين سازمان براي ترغيب و تشويق بي‌سوادان گروه هدف، اعطاي پاداش 134‌هزار توماني به سوادآموزاني كه با موفقيت مراحل تحصيص خود را طي كرده و بتوانند به عنوان باسواد ارزيابي شوند، را در دستور كار قرار داده است كه براي سوادآموزان كمتر از 20سال، مبلغ 100‌هزار تومان نيز به مبلغ فوق افزوده مي‌شود. با توجه به وجود يك‌ميليون و 350‌هزار نفر بي‌سواد در گروه هدف سازمان نهضت سوادآموزي، پرداخت پاداش به اين تعداد نيازمند بودجه‌اي 180‌ميليارد توماني است.

اين در حالي است كه كل بودجه تخصيص-يافته به اين سازمان در سال جاري ۲۵۹‌ميليارد تومان بوده است.

به عبارت ديگر، در صورتي كه كل جمعيت هدف سازمان نهضت سوادآموزي تحت پوشش اين سازمان قرار گيرد، هزينه‌اي كه اين سازمان به‌عنوان پاداش بايد به اين تعداد پرداخت كند، در كمترين حالت نزديك به 70‌درصد بودجه سال جاري اين سازمان خواهد بود.

علاوه بر اين پاداش 134‌هزار توماني، مشوق‌هاي ديگري نيز در زمينه تشويق و جذب بي‌سوادان از سوي نهضت سوادآموزي در نظر گرفته شده است كه از آن جمله مي‌توان به در اختيار گذاشتن كتاب رايگان اشاره كرد. با اين حال عدم اقبال بي‌سوادان به مساله سوادآموزي نشان‌دهنده عدم اطلاع‌رساني صحيح و فرهنگ‌سازي در اين زمينه است كه همكاري و مشاركت سازمان‌هايي چون صدا و سيما و ديگر رسانه‌هاي جمعي را طلب مي‌كند. به بيان بسياري از كارشناسان، خوداظهاري يكي از دلايل اصلي كندي روند سوادآموزي در كشور محسوب مي‌شود.