رشد اقتصادی و سرمایه‌گذاری خارجی

خبر اقتصادی - آخرین باری که اقتصاد کشور رشد اقتصادی بالای 5 درصد را تجربه کرد، مربوط به بهار سال 1390 است که رشد اقتصادی 3/5 درصدی برای اقتصاد ایران ثبت شد. از آن پس، نرخ رشد اقتصادی کشور روند نزولی پیدا کرد، تا جایی که در پایان سال 1391 نرخ رشد اقتصادی به 8/6- درصد رسید.

نرخ رشد اقتصادی پایین طی سال‌های پایانی دولت دهم موید این موضوع بود که عملکرد دولت در عرضه فضای کسب‌وکار و امنیت اقتصادی بنگاه‌های صنعتی مطلوب نبوده و زمانی که این عوامل در کنار تورم حدود 40 درصدی قرار گرفت، واحد‌های تولیدی و صنعتی را به‌شدت تحت ‌تاثیر قرار داد. 

اما با این وجود، روند منفی نرخ رشد اقتصادی با روی کار آمدن دولت یازدهم و تغییر در شکل سیاست‌های اقتصادی و نیز بهبود وضعیت کشور در حوزه بین‌الملل، تقریبا جهتی معکوس گرفت. 

در حال حاضر میانگین رشد اقتصادی بلندمدت در کشور چهار درصد است. از منظر تولید اقتصادی، اقتصاد ایران به سه بخش کشاورزی، صنعت و خدمات تقسیم می‌شود. در سال‌هایی که کشور با رشد بیش از چهار درصد روبه‌رو بوده است، عواملی مانند میزان بارندگی بالا و افزایش قیمت نفت دخیل بودند. به طور کلی منشا رشد اقتصادی در ایران دو عامل ذکر شده است. در بخش کشاورزی به علت میزان بارندگی بالا، تولید محصولات کشاورزی افزایش داشته و موجب رشد اقتصادی بیش از چهار درصد شده است. درباره قیمت نفت هم با افزایش قیمت نفت تولیدات صنعتی افزایش پیدا می‌کند و به دنبال آن رشد اقتصادی هم افزایش می‌یابد. در سال 1390 میزان درآمد ناخالص ملی 150 میلیارد دلار بوده است که سهم صادرات نفتی ‌به 120 میلیارد دلار رسید و سهم صادرات غیر نفتی هم 30 میلیارد دلار بود. در سال جاری درآمد نفتی کمتر از 30 میلیارد دلار بود و پیش بینی می‌شود درآمد نفتی به کمتر از این مقدار خواهد رسید. وقتی درآمد نفتی روند کاهشی داشته و در بخش کشاورزی هم کشور، با سال پر بارشی رو به رو نبوده است پیش بینی می‌شود که رشد اقتصادی صفر یا کمی مثبت باشد. عمده‌ترین دلیل پیش‌بینی رشد اقتصادی پنج درصدی توسط دولت مسائل پسابرجام است. با توجه به لغو نسبی تحریم‌ها در سال آینده مبلغ قابل توجهی از پول‌های بلوکه‌شده ایران آزاد خواهد شد که می‌تواند منشا رشد اقتصادی باشد. امکان افزایش فروش نفت در سال آینده تا سقف 8/1 میلیون بشکه وجود دارد و پیش بینی می‌شود قیمت نفت در سال آینده سیر صعودی در پیش داشته باشد. سومین دلیل رشد اقتصادی ایران به پنج درصد این است که سال آینده مساله جذب سرمایه‌گذاری خارجی در کشور مطرح شده که یکی از عوامل با اهمیت در رشد اقتصادی است، چرا که ایران در بخش نفت، گاز و معدن بهشت سرمایه‌گذاری برای سرمایه گذاران خارجی به شمار می‌آید. به طور کلی همه عوامل دست به دست هم داده‌اند تا سال آینده، کشور با رشد اقتصادی بیش از میانگین رشد بلندمدت رو به رو شود. اصلی‌ترین برنامه دولت برای رشد اقتصادی، افزایش میزان بهره وری بوده که نرخ آن در کشور بسیار پایین است. به عنوان مثال در برنامه‌های پنج سال گذشته که تدوین شده یک سوم یعنی 5/2 واحد آن مقرر شده بود که از بهره وری تامین شود اما 5/0 درصد هم بهره وری نداشتیم. دولت بایستی به جذب سرمایه‌گذاری خارجی بپردازد. ایران در حال حاضر ظرفیت‌های خالی زیادی دارد که می‌تواند جذب سرمایه‌گذاری خارجی کند.