خبر اقتصادی - بحث امنيت تلفنهاي همراه هوشمند موضوعي است كه مورد توجه جدي قرار دارد و با گسترش دسترسي كاربران به اين دستگاهها به طور دايم هشدارهايي در اين باره منتشر شده و اطلاعات لازم به كاربران اين گوشيها منتقل ميشود. با وجود اين مروري بر آمارهاي جهاني گوياي آن است كه نرخ ابتلا به انواع بدافزارها به طور دايم درحال افزايش است.
در واقع تا پيش از اين همواره نسبت به تامين امنيت كامپيوتر شخصي خود نگران بوديم كه مبادا به ويروس يا تروجان جديدي آلوده شود و اطلاعات ضروري و حساس ما را در خطر سرقت و نابودي قرار دهد اما با گذشت زمان و پيشرفت روزافزون دستگاههاي قابلحمل ازجمله گوشيهاي هوشمند و تبلتها، اين دستگاهها هدفي تازه براي تهديدهاي ويروسي و بدافزاري شدهاند.
محققان با بررسي هزاران برنامه كاربردي، نوع جديدي از بدافزار اندرويد را شناسايي كردهاند كه با جعل عناوين برنامههاي پركاربرد، اقدام به سوءاستفاده از اشخاص ميكند. اين بدافزارها با نام آگهيافزارها شناخته شدهاند. آگهيافزارها پس از نصب روي گوشي قرباني ابزار كاربر را روت كرده و خود را به عنوان يك برنامه كاربردي اصلي سيستمي معرفي ميكنند كه با اين كار حذف آنها تقريبا غيرممكن ميشود.
براساس اعلام مركز مديريت امداد و هماهنگي عمليات رخدادهاي رايانهيي (ماهر) اين نوع از بدافزارها همانطور كه از نامشان مشخص است، ابزاري هستند كه آگهيها را به صورت ناخواسته در محيط كاربري دستگاه به نمايش ميگذارند كه با اضافه شدن اهداف جاسوسي به اين بدافزارها از آنها به عنوان تروجان هم نام برده ميشود كه نشان از هوشمندي و پيشرفته بودن آنها دارد.
نوع نگرش اين نوع از بدافزارها بدعتي جديد در توليد بدافزارهاي گوشيهاي هوشمند ايجاد كرده كه درحال پيشرفت و بهبود در زمينههاي خرابكارانه و فرآيندهاي جاسوسي روي گوشيهاي هوشمند خواهد بود.
در رابطه با پيشرفت اين بدافزار هم بايد اشاره كرد كه نسخههاي قديميتر اين نوع بدافزارها، كاربر را مجبور به نصب برنامه آلوده ميكرد درحالي كه در نسخههاي جديدتر به صورتي مخفيانه و چراغ خاموش در پسزمينه محيط كاربري دستگاه به كار خود ادامه ميدهند. هر چند كه نوع فعاليت اين نوع از برنامههاي كاربردي به نمايش درآوردن آگهي است اما آگهيافزارها، دسترسي به روت سيستمعامل دستگاه را در اختيار ميگيرند كه اين كار باعث ميشود تا آزادي عمل بيشتري را در برآوردن نيازهاي بدافزار داشته باشند.
در اين ميان نكته مهمي كه وجود دارد در عملكرد مخفيانه آنهاست كه كاربر متوجه نميشود دستگاه او آلودهشده يا خير! در مورد دسترسي به روت سيستمعامل دستگاه نيز بايد گفت كه با اين قابليت، بدافزار مجوز دسترسي به فايلهاي ديگر برنامههاي كاربردي موجود در سيستم همچنين اطلاعات حساس كاربر را خواهد داشت كه به بدافزار يك اجازه قانوني در خواندن و نوشتن در دايركتوري سيستم را ميدهد درحالي كه در شرايط معمول اين نوع از سطح دسترسي به هيچ برنامه كاربردي داده نميشود.
براساس تحليلهاي صورت گرفته بيشترين تعداد تشخيص اين بدافزار مربوط به كشورهاي ايران، آلمان، امريكا، روسيه، هندوستان، جاماييكا، سودان، برزيل، مكزيك و اندونزي است. انتظار ميرود اين نوع از ابزارهاي تبليغاتي با گذشت زمان پيشرفتهايي را در زمينه اهداف خود به دست آورند.
نحوه عملكرد آگهيافزارها
پساز اينكه يكي از بدافزارهاي اين خانواده، كنترل دسترسي را در دست گرفت و دستگاه را روت كرد از كاربر ميخواهد تا سرويس دسترسي را فعال كند كه از قضا اين درخواست گمراهكننده بوده و موجب فريب كاربر ميشود. بدافزار از كاربر ميخواهد براي افزايش سرعت دستگاه گزينهيي را فعال كند و در ادامه توضيحي از عملكرد اين تنظيمات به كاربر ميدهد. «با فعالسازي (اين گزينه) استفاده از ويژگيهاي دسترسي به شما در متوقف كردن برنامههاي كاربردي فعالي كه در پسزمينه گوشي شما درحال اجراست، كمك ميكند. همچنين تذكرات امنيتي استاندارد در رابطه با خطرات تهديدكننده حريم شخصي به شما گوشزد خواهد شد، در فعال كردن اين گزينه آسودهخاطر باشيد.» سپس پنجرهيي ظاهر ميشود كه با انتخاب آن مراحل تاييد از جانب كاربر تكميل ميشود.
در ابتدا اين برنامه به شما اطلاعات غلطي در مورد ويژگيهاي دسترسي و نحوه عملكرد خود ارائه ميدهد؛ يعني نه تنها برنامههاي كاربردي فعال در پسزمينه گوشي را متوقف نميكند بلكه سرعت پردازش گوشي شما را نيز افزايش نخواهد داد. سپس با بيان اينكه «آسودهخاطر باشيد» و «اين سرويس را فعال كنيد»، «هيچ جاي نگراني نيست» و «اعتماد كنيد» كاربر را فريب ميدهد.
در واقع اين فرآيند نيازمند تعامل با كاربر خواهد بود تا اين سرويس فعال شود اما پس از اينكه كاربر گزينه مورد نظر را فعال كند برنامه مخرب به صورت خودكار شروع به نصب شدن روي سيستم قرباني خواهد كرد.
پس از نصب برنامه آلوده يك تبليغ به صورت صفحه بازشونده (pop-up) براي قرباني به نمايش گذاشته ميشود كه مربوط به يك برنامه كاربردي متفاوت است. زماني كه قرباني صفحه باز شونده را رد ميكند برنامه كاربردي شروع به دانلود ميكند. به محض اينكه دانلود برنامه كاربردي به اتمام رسيد بدافزار از سرويس دسترسي براي تاييد تمام مجوزهاي مورد نياز برنامه كاربردي بهره ميگيرد و اين برنامه را بدون دخالت كاربر شروع به نصب ميكند.
با توجه به مطالب گفته شده پس از قرارگيري اين بدافزار در گوشي قرباني امكان حذف آن تقريبا وجود ندارد و تنها راهكار اين است كه كاربر بايد دستگاه خود را تعويض كند.
راههاي فرار از آگهي افزارها
- از لينكها و پيامهاي متني ارسال شده به E-mailها و شبكههاي اجتماعي پيروي نكنيد، اين لينكها ممكن است شما را به وبسايتها و APKهاي مخرب هدايت كنند.
- انتخاب صحيح و درست در برگزيدن و نصب برنامههاي كاربردي بايد انجام گيرد. بهتر است قبل از نصب برنامهها تحقيقات اندكي روي آنها صورت گيرد همچنين اجازه دسترسيهاي مورد نياز برنامهها بررسي شود كه اگر فراتر از حد مورد نياز بود نبايد آن برنامه نصب شود.
- به پيامهاي غيرمتعارفي كه نيازمند دريافت مجوز از جانب كاربر هستند بدون مطالعه متن كامل آن پاسخ مثبت ندهيد و حتما اينگونه پيامهايي كه با استفاده از مهندسي اجتماعي اشخاص را ترغيب ميكنند، شناسايي كنيد.