گزارش نظارتي پروژههاي تملك داراييهاي سرمايهيي شهرداري نشان ميدهد، حدود 53درصد از عقبماندگي پروژههاي شهرداري به دليل كمبود نقدينگي است و اكنون همزمان با نزديك شدن به زمان ارائه بودجه95 به نظر ميرسد شهرداري تهران بايد با شناسايي فرصتها و تهديدها در حوزه درآمدزايي، 3راهكار توجه به مطالبات پيمانكاران، عدم فروش املاك شهرداري و نهادينه كردن اجارهداري بهعنوان منابع درآمدي جايگزين، كاهش ساختوساز و ايجاد روشهاي نوين را در نظر بگيرد.
خبر اقتصادی - عليرضا دبير، رييس كميسيون برنامه و بودجه شورا در جريان ارائه گزارش نظارتي پروژههاي تملك دارايي سرمايهيي شهرداري تهران به دويست و هجدهمين جلسه شوراي اسلامي پايتخت، البته باز هم از عدم دسترسي به گزارشهاي مالي و فاينانس شهرداري گلايه كرد. او گفت: از طريق بازديدهاي ميداني و ديگر سيستمهاي شهرداري، اين گزارش نظارتي را تهيه كردهايم. مهمترين دليل عقبماندگي پروژهها، مشكلات مالي و كمبود نقدينگي بوده است. بهطوريكه بيش از ۴۰درصد پروژهها با مشكل مالي مواجه شدهاند. حدود يكچهارم پروژههاي مناطق و معاونتها به دليل عدم ابلاغ اعتبار شروع نشده است. همچنين ۲۳درصد پروژههاي شهرداري داراي تغيير هستند به اين معني كه ۱۸درصد پروژهها درباره سال اتمام پروژه از طرح و پيشبيني اوليه منحرف شدهاند. وي افزود: مديران شهرداري اجازه نميدهند ما به اين اطلاعات دسترسي داشته باشيم با اين حال ما از طريق دسترسي به سيستمهاي ديگر و بازديدهاي كارشناسان، گزارش نظارتي 6ماهه پروژههاي تملك دارايي سرمايهيي سال۹۴ شهرداري تهران را تهيه كردهايم. عليرضا دبير اضافه كرد: بررسيها نشان داد ۱۵۳۷پروژه مستمر و ۸۱۸پروژه غيرمستمر در شهر تهران در حال اجراست. از اين ۲۳۵۵پروژه، تعداد ۱۹۶۰پروژه در مناطق و ۳۹۵پروژه در معاونتهاي شهرداري تهران اجرا ميشود. تنها ۱۰۰پروژه توسط كارشناسان كميسيون بازديد نشده كه مربوط به پروژههايي است كه اعتبار آنها توسط شهرداري به واحد اجرايي ابلاغ نشده است. ميانگين پيشرفت فيزيكي مورد انتظار در زمان بازديد از پروژههاي غيرمستمر در مناطق شهرداري تهران ۵۰درصد بود اما كارشناسان با پيشرفت ۳۶درصدي پروژهها مواجه شدند و ۱۴درصد عقبماندگي در پروژههاي مناطق مشاهده شد. بهطور كلي ميزان پيشرفت مورد انتظار در كل پروژههاي غيرمستمر شهرداري حدود ۵۴درصد بود اما با ميانگين پيشرفت ۳۴درصدي پروژهها در 6ماهه اول سال مواجه شديم. مشكلات مربوط به زمين، طراحي و برنامهريزي، پيمانكار، اجرا و مالي از مهمترين مشكلات شناسايي شده براي پيشرفت پروژههاي غيرمستمر شهرداري تهران بوده است. وي درباره وضعيت مطالعات پروژههاي غيرمستمر شهرداري افزود: در 6ماهه اول سال ۹۴ مطالعات بيش از ۶۰درصد پروژههاي كل شهرداري تهران توسط شهرداري انجام شده و مطالعات كمتر از ۳۰درصد پروژهها به مشاور سپرده شده است.
عليرضا دبير با اشاره به جدول مقايسهيي بين وضعيت اجرايي پروژهها در سالهاي۹۰ تا ۹۴ گفت: سال جاري بيشتريندرصد پروژههايي كه فعاليت اجرايي ندارند را شاهد هستيم. سال۹۰ در چنين تاريخي حدود ۵درصد پروژهها فعاليت اجرايي نداشتند، در سال ۹۱ حدود ۱۳درصد، در سال۹۲ حدود ۱9درصد، در سال ۹۳ حدود ۲۸درصد و امسال حدود ۳۲درصد پروژههاي غيرمستمر شهرداري در مقطع بازديد يا متوقف بودند يا شروع نشده بودند.
وي درباره نحوه ارجاع كار پروژههاي سرمايهيي غيرمستمر از سالهاي ۹۰ تاكنون افزود: ۳۶درصد پروژهها در سال ۹۴ با مناقصه عمومي؛ ۸درصد با مناقصه محدود؛ ۳۳درصد استعلامي؛ ۱۱درصد ترك تشريفات (واگذاري به شركتهاي دولتي و خصوصي)؛ ۹درصد واگذاري به شركتها و سازمانهاي وابسته اجرا شده است. در اين موضوع حركت رو به رشدي نديدهايم ما از شهرداري تهران در اين خصوص گلهمنديم. اين شيوههاي اجراي پروژهها در حسابرسيها خودش را نشان ميدهد.
همزمان با ارائه اين گزارش نيز برخي اعضاي شورا پيشنهادات يا انتقاداتي را نسبت به آن مطرح كردند. محمد سالاري، رييس كميسيون معماري و شهرسازي با اشاره به نزديك شده به زمان ارائه لايحه بودجه 95 گفت: من از آقاي دبير ميخواهم ايرادات را آسيبشناسي و دستهبندي كنند. از نظر من اشكالات مربوط به مقتضيات جامعه و تصميماتي بود كه شورا در برنامه ۵ ساله گرفته بود و برخي از مشكلات هم مربوط به مناطق و شهرداري بود. شهرداري تهران در ارائه بودجه بايد موضوع مطالبات پيمانكاران را جدي بگيرد و بحث عدم فروش املاك شهرداري و نهادينه كردن اجاره داري به عنوان منابع درآمدي جايگزين و كاهش ساخت و ساز و ايجاد روشهاي نوين بايد در دستور كار قرار بگيرد. شهرها به سمت ديجيتالي شدن و هوشمندسازي ميروند؛ يكي از راههاي سهلالوصول براي درآمد ساماندهي دكلها و ايجاد شبكه نوري است كه بايد دستوركاري ايجاد شود براي افزايش درآمد از حوزههاي نرمافزاري. هادي ساعي هم گفت: در اين گزارش شهرداري براي اتمام پروژههاي فعلي به ۳۷هزار ميليارد تومان پول نياز دارد. شهرداري براي سال ۹۵ تعهد جديد ايجاد نكند و پروژههاي فعلي را به اتمام برساند. در جدول علت تاخير پروژهها مهمترين دليل كمبود نقدينگي بود و ۴۰درصد پروژهها با مشكل مالي مواجه بودند و اين وحشتناك است. اگر اين مبالغ پرداخت نشود هم موضوع ديون پيش ميآيد و هم اين ديركردها ضررهاي مالي براي شهرداري تهران به همراه خواهد داشت. درباره پروژههاي استعلامي بايد فكر كرد و تعداد آنها بايد به حداقل برسد. مطالبات پيمانكاران نيز بايد پرداخت شود.
دنيامالي، رييس كميسيون عمران نيز گفت: امكان ندارد ۶۴درصد پروژههاي تهران بدون مطالعات انجام شود يا مطالعه آن در خود شهرداري انجام شود. آقاي دبير مطمئن باش من از تو بهتر ميدانم در پروژههاي عمراني شهرداري چه خبر است. به ولله من نميخواهم از شهرداري دفاع كنم من ميخواهم واقعيت نشان داده شود. انصاف را رعايت كنيم. براي تهيه اين گزارشها هيچ استانداردي در كل كشور وجود ندارد؛ مگر ميشود گزارش تحليل نداشته باشد. حافظي، رييس كميسيون سلامت و خدمات شهري درباره گزارش كميسيون برنامه و بودجه نيز گفت: هزينه تمام شده برخي پروژهها از قيمت عرف بيشتر است. نميشود پذيرفت نقاشي روي ديوار در يك منطقه متري ۲۵۰هزار تومان و در يك منطقه يكميليون و ۲۰۰هزار تومان باشد. چمران نيز در اين باره گفت: در دوره ما ۷۰درصد پروژهها استعلامي بود و در حال حاضر به ۹درصد رسيده است. اين گزارش سياهنمايي نبود و هر آنچه را ديده بودند در اين گزارش ارائه دادند. حكيميپور نيز درخواست كرد تا اين گزارش منتشر شود و به اطلاع عموم برسد و مردم از جزييات اين كار با خبر شوند. پيرهادي، عضو هيات رييسه شورا نيز كاهش هزينههاي فاقد توجيه در سال 94 را از نتيجههاي اين گزارش دانست اما از رييس كميسيون برنامه و بودجه خواست ادبيات گزارشدهي را به شهرداري و استانداردهاي معمول نزديك كنند.
نیره خادمی