خبر اقتصادی - فرسودگي ماشينآلات نساجي، افزايش قيمت تمام شده محصول، ضعف در قوانين و اجراي آن، عدم دسترسي به مواد اوليه مناسب، كاهش توان مالي مصرفكنندگان، نرخ بالاي بهرههاي بانكي، واردات بيرويه پارچه و مديريت ناكارآمد از جمله مشكلاتي است كه صنعت نساجي با آن دست و پنجه نرم ميكند. كيفيت توليد پارچههاي ايراني كه تا سه، چهار دهه پيش زبانزد بود اكنون و با وجود اين مشكلات ارزش و اعتبار گذشته خود را از دست داده و بازار داخل مملو از پارچههاي خارجي است.
با اين حال صنايع پوشاك و نساجي در حال حاضر از بازار 17هزار ميليارد توماني برخوردار هستند، اما 70 درصد پوشاك موجود دربازار ايران، خارجي است كه اين آمار نشان ميدهد كه نزديك به 100 درصد آن به صورت قاچاق وارد ميشود. به گفته دبير اتحاديه توليد و صادرات نساجي و پوشاك، سالانه 5/4ميليارد دلار پوشاك قاچاق به بازار ايران وارد ميشود؛ اين در حالي است كه در مقابل اين حجم كالاي قاچاق، تنها حدود 3ميليون دلار واردات رسمي توسط نمايندگيهاي رسمي برخي برندهاي خارجي انجام ميشود.
از سوي ديگر طي سالهاي گذشته و با رواج آشكار قاچاق پوشاك، اين صنعت دچار آسيب شده است. چرا كه صنعت نساجي يك صنعت مادر به شمار ميرود و صنايع ديگري آن راپشتيباني ميكنند. بنابراين زماني كه صنعت اصلي ضربه خورده است، صنايع وابسته هم دچار چالش شدهاند. نيروهاي انساني و كارشناسان اين صنايع هم رفته رفته در حال تحليل رفتن هستند و روند تربيت نيروهاي فني و كارشناس در اين صنعت كند شده است. تحليلگران اين صنعت بر اين باورند كه زمانيكه صنعتي پايههايش سست ميشود، توان صادراتي خود را هم از دست ميدهد. حجم صادرات پوشاك در حال حاضر از حدود 120ميليون دلاردر سال 1389 به حدود 40ميليون دلار كاهش يافته است. اين در شرايطي است كه تركيه 20ميليارد دلار صادرات پوشاك داشته و قصد دارد اين رقم را تا سال 2020 به 80 ميليارد دلار برساند.
ركورد بيسابقه 3 درصدي در نرخ تورم صنعت
نرخ تورم نقطه به نقطه نيز براي توليدكنندگان ركورد زده است. ركوردي كه به گفته كارشناسان به دليل متعادل بودن يا عدم رشد قيمتها نيست، بلكه ريشه در كاهش شديد توليد دارد. تورم نقطه به نقطه توليدكننده در آبان ماه به عدد 3.9درصد و تورم ميانگين به 7.8درصد رسيده است كه در بين 8 گروه اصلي، تورم نقطه به نقطه 3درصدي بخش صنعت بيسابقه بوده و ركورددار پايينترين رقم تورم در اين شاخص است.
تشديد دوباره ركود
چند سالي است كه توليد و توليدكنندگان جزو ركودرفتگاني هستند كه دولت هم نتوانسته براي نجات اين بخش از اقتصاد كشور تدبير اساسي بينديشد. عضو انجمن صنايع نساجي از تشديد ركود در اين صنعت طي سه ماه گذشته خبر داد و گفت: اوضاع صنعت نسبت به گذشته بسيار بدتر شده، موجودي انبار كارخانهها افزايش يافته و برخي واحدها تعطيل شدهاند.
احد كرماني با بيان اينكه اوضاع صنعت نساجي طي سه، چهار ماه گذشته بسيار بدتر از قبل شده است، اظهار كرد: وضعيت اين صنعت در شرايط بغرنجي به سر ميبرد و واحدهاي توليدي يكي پس از ديگري در حال تعطيلي هستند. او تاكيد كرد: آقاي جهانگيري معاون اول رييسجمهور و نعمتزاده وزير صنعت، خودشان سابقه كار صنعتي دارند اما نميدانيم چرا به وضعيت اين بخش اهميتي نميدهند، مسوولان بايد توجه بيشتري به وضعيت توليد كشور داشته باشند.
عضو انجمن صنايع نساجي معتقد است كه واردات و قاچاق از يك طرف و عدم پرداخت تسهيلات به كارخانهها و مشكل گردش مالي صنايع از طرف ديگر باعث شده تا ركود در اين بخش تشديد شود.
بي رغبتي بانكها براي دادن تسهيلات
كرماني با اشاره به كاهش تمايل سيستم بانكي به پرداخت تسهيلات به بخش توليد گفت: واردات و قاچاق پوشاك و محصولات نساجي باعث شده تا توليدات داخلي فروش مناسبي نداشته باشند و در حال حاضر انبار كارخانهها مملو از كالاهاي انباشت شده است. به گفته او در شرايط كارخانههاي نساجي در حال كاهش شيفت توليد خود و كاهش ميزان توليداتشان هستند كه اين مساله باعث شده تا پرداخت حقوق كارگران و همچنين قبوض آب و برق با تاخير روبهرو شود. عضو انجمن نساجي با اشاره به افزايش موجودي كارخانهها گفت: اوضاع طي سه ماه گذشته بسيار بدتر شده و موجودي انبار كارخانهها دو برابر شده است.
انبارهاي پر از كالا
كرماني با بيان اينكه ركود باعث شده تا كارخانههاي توليدي، قابليت خريد مواد اوليه مورد نيازشان را نداشته باشند، اظهار داشت: هماكنون هر كارخانه نساجي بهطور متوسط حدود 2ميليارد تومان محصول انباشت شده در انبار دارد كه اين رقم سه ماه پيش حدود 800 ميليون تومان بود و حال افزايش يافته است. او تاكيد كرد: در اين ميان شاهد تعطيلي برخي كارخانههاي نساجي در كشور هستيم. كرماني با اشاره به صحبتهاي برخي مسوولان دولتي مبني بر بهبود اوضاع اقتصادي كشور گفت: دولت اگر اقدام موثري انجام داده است، اعلام كند تا ما هم باخبر شويم. او ادامه داد: اگر حدود سه ماه پيش 50 درصد ظرفيت كارخانههاي نساجي غيرفعال بوده است، امروز اين رقم به حدود 70 درصد رسيده و كارخانهها با مشكل روبهرو هستند.
با اين حال به باور بسياري از تحليلگران اقتصادي، در وضعيت كنوني كه ركود اقتصادي بر كشور حكمفرما شده، ديگر كسي تمايل به سرمايهگذاري در بخش توليد ندارد. سرمايهگذار تا از بازار فروش و سود منطقي و معقول حاصل از توليد مطمئن نباشد حاضر به سرمايهگذاري نميشود. وي ميافزايد: در اين شرايط دولت بايد به كمك صنايع بيايد و سرمايهگذاران را با بستههاي حمايتي به توليد و سرمايهگذاري بيشتر ترغيب كند.