سونامي كاغذ، محيط‌زيست ايران را تهديد مي‌كند
اين موضوع ديگر از آن رازهاي مگو نيست. كافي است نگاهي به پرونده بابك زنجاني بيندازيد. پرونده‌يي با كيفرخواست 209 جلد و۴۰ تا ۵۰ هزار صفحه. شايد پرهزينه‌ترين پرونده قوه‌قضاييه باشد اما اين يكي از هزاران پرونده قوه‌قضاييه است. هزينه هنگفتي مي‌شود تا اين پرونده‌ها روي هم تلنبار مي‌شود كه مسلما اين پرونده‌ها نياز به نگهداري هم دارند.
خبر اقتصادی - دولت هم از اين قاعده مستثني نيست. دولت تاكنون از كاغذهايي كه در سازمان‌ها و وزارتخانه‌هاي دولتي جمع شده، آماري نداده است. اما ميليون‌ها برگه كاغذ در بايگاني دولت خاك مي‌خورد. فقط كافي است به بايگاني جايگاه دغدغه مردم يا همان تامين‌اجتماعي سرك بكشيد. بايگاني‌هاي شلوغي كه مراجعه‌كنندگان براي گرفتن پرونده گاه صف‌هاي طولاني را متحمل مي‌شوند.
حتي شهرداري كه مسوول جمع‌آوري كاغذ محسوب مي‌شود هم در اين گردونه حضوري فعال دارد. دفاتر الكترونيك شهر با وجود آنكه بايد توانايي خدمات الكترونيكي را داشته باشند فقط از طريق اينترنت به مراكز شهرداري متصل‌اند. به عبارت ساده‌تر براي يك نقل و انتقال معمولي يا ساخت و ساز بايد كپي هزار و يك مدرك به دفاتر الكترونيك شهر ارائه شود. با الكترونيك كردن بخش دولتي، قوه قضاييه، مجلس و حتي بخش فرهنگي روي حجم عظيمي از اين كاغذها، بيهوده سياه نمي‌شوند. اگر كارت ملي كه بيهوده در دست مردم است، الكترونيكي شود نيز كپي‌هاي كمتري در شهرداري‌ها، سازمان‌ها و وزارتخانه‌هاي دولتي، ثبت اسناد و... جاخوش مي‌كنند. با سياه كردن هر يك از اين كاغذها به نوعي تيشه‌يي شده‌ايم به ريشه محيط زيست ايران. چند درخت بايد روي زمين سرخم كنند تا اين كاغذها توليد شود؟ چرا گراني كاغذ هم سبب وقفه‌يي در اين رويه نشد؟ چقدر بايد خسارت جاني و مالي براي سامان گرفتن اين معضل پرداخت شود؟ سيل اخير كه خسارت‌هاي جاني، مالي و اقتصادي بسياري را همراه داشت. به گفته محمدمهدي گلمكاني، رييس ستاد محيط‌زيست و توسعه پايدار شهرداري تهران، علت اصلي جاري شدن سيلاب‌هاي اخير تخريب منابع طبيعي و محيط‌زيست و مهم‌ترين دلايل سيل‌ها، تخريب 30درصد اراضي جنگلي طي نيم قرن اخير، افت كيفيت پوشش‌هاي گياهي (به‌طوري كه بيش از 90درصد پوشش گياهي و مراتع در شرايط ضعيف قرار دارد و درحال تخريب است)، مديريت 10درصد از حوزه آبخيزداري كشور، تبديل اراضي منابع طبيعي به كاربري‌هاي ناپايدار مانند اراضي كشاورزي بود.
با وجود بحران آبي كه كشور را نگران كرده است، مردم نمي‌دانند بايد دعا كنند باران ببارد و مشكل كم‌آبي حل شود يا به دليل مشكلاتي مانند سيل ترجيح دهند كه با بي‌آبي دست و پنجه نرم كنند. حالا اما دولت تدبير و اميد در جهت حمايت از محيط زيست تدبير انديشيده است... «درختان قطع نشوند» ابلاغيه‌يي كه طرفداران محيط‌زيست را خوشحال كرد. اين تصميم اما مشكلاتي را براي صنايعي كه وابسته به چوب هستند به وجود خواهد آورد.
از سويي ديگر، هيچ‌يك از اين اقدامات و تصميم‌ها باعث نشده قاچاقچيان الوار كار خود را متوقف كنند. آنها باز هم مشغولند و هنوز هم با اره‌هاي خود به جان درختان مي‌افتند و به قول خسرو معصومي (كارگران باد در غلفزار مي‌پيچد) كسي جرات نزديك شدن به محل كارشان را ندارد. مخلص كلام اينكه بايد درختان و محيط زيست‌مان را نجات دهيم البته قبل از آنكه تا سيلاب كاغذها زندگيمان را از بين ببرد. بازيافت كاغذها مي‌تواند سدي باشد بر سر راه سيلاب از بين رفتن كاغذها و درختان. اما فرهنگ بازيافت هنوز در كشورمان جا نيفتاده و مسوولان مانند كشورهاي ديگر به آن اهميت نمي‌دهند. اين بي‌مهري مسوولان (به ويژه بخش مديريت پسماند) و حضور دلالان، قيمت مواداوليه كارخانجات به ويژه توليد‌كنندگان كاغذ را چند برابر كرده است و تنها دولت است كه با تدبير مي‌تواند به كاغذ ايران اميد و جان بخشيده و رويش را سفيد كند.
پريسا هاشمي - تعادل
