«وزارت صنعت، سازمان مديريت، بانك مركزي و رياستجمهوري» براي خروج فولاد از ركود اقدام كردند
بخشي از بسته خروج از ركود دولت براي تحريك تقاضا درحالي اجرا شد كه گفته ميشود همچنان يكي از وزنههاي سنگين صنعت كشور يعني «فولاد» با تشديد ركود مواجه شده و 3ميليون تن فولاد در انبارها دپو شده است.
خبر اقتصادی - صنعت فولاد در سال 94 با بحران ركود و كاهش قيمت جهاني مواجه شد و از سويي، كاهش شمار پروژههاي عمراني و بحران ركود در صنعت خودرو و ساختمان هم در تداوم بحران فولاد بيتاثير نبود. از حدود يك سال و نيم پيش، بازارهاي جهاني پس از يك دوره تجربه افزايش قيمت در نفت و فلزات با كاهش قيمت شديد مواجه شدند.
قيمت نفت به شدت كاهش يافت و فلزات اساسي نيز به موازات آن روند نزولي پيدا كردند. چين به عنوان بزرگترين خريدار فلزات مختلف در جهان با كاهش نرخ رشد اقتصادي مواجه شده و از همين رو كاهش تقاضاي اين كشور براي خريد فلزات ازجمله فولاد، ضربه مهلكي به قيمت آن در بازار جهاني وارد كرده است؛ به طوري كه قيمت اين فلز در بازار ايران، تحت تاثير بازار جهاني به شدت كاهش پيدا كرد.
در همين حال با توجه به شرايط كنوني، صنعت فولاد روزهاي بحراني را طي ميكند؛ چنانچه به گفته فعالان اين بخش، كارخانههاي صنعت فولاد تنها با نيمي از ظرفيت خود فعاليت ميكنند و براي رسيدن به هدف توليد 44ميليون تني در سال با توجه به سند چشمانداز 1404 نياز جدي به سرمايهگذاري خارجي دارد. از اين رو معاون وزير صنعت، معدن و تجارت معتقد است كه دولت بايد در بسته خروج از ركود به صنعت فولاد توجه ويژه داشته باشد. لذا بستهيي پيشنهادي با همكاري چهار دستگاه مهم يعني رياستجمهوري، وزارت صنعت، بانك مركزي و سازمان مديريت و برنامهريزي تدوين شده و «اصلاح تعرفههاي فولاد، برطرف كردن موانع بانكي ازجمله كاهش سود تسهيلات، تامين نقدينگي واحدهاي فولادي، حمايت از صنعت فولاد در بودجه سال95، كاهش حقوق دولتي و حق انتفاع و تثبيت نرخ گاز مصرفي در صنعت فولاد» ازجمله مواردي است كه در بسته پيشنهادي به دولت گنجانده است.
گروه معدن
مهدي كرباسيان، رييس هيات عامل «ايميدرو» و معاون وزير صنعت، معدن و تجارت از جزييات بيشتر بسته پيشنهادي چهار دستگاه مهم اجرايي براي حل ركود صنعت فولاد خبر داد و گفت: پيشنهاد كردهايم تا براي نجات صنعت فولاد وامي اختصاص پيدا كند تا به خروج اين صنعت از ركود كمك شود. وي درخصوص اينكه درحال حاضر حدود سه ميليون تن از محصولات واحدهاي توليدي در كارخانجات فولاد دپو است، اظهار كرد: اين موضوع در كنار كاهش قيمتها و افزايش واردات ورقهاي فولادي باعث شده تا كارخانجات در تامين نقدينگي خود با مشكلات زيادي روبهرو شوند. كرباسيان با بيان اينكه با وجود حجم صادرات، افت قيمت محصولات فولادي در بازارهاي صادراتي باعث شده تا واحدها نتوانند در اين بخش نيز عملكرد مناسبي داشته باشند، افزود: تحريمها نيز جابهجايي پول را در فروش محصولات براي كارخانجات با مشكلاتي روبهرو كرده است. در كنار اين امر، ركود ساختوساز نيز باعث شده تا وضعيت واحدهاي فولادي كشور هر روز وخيمتر شود. معاون وزير صنعت، معدن و تجارت اضافه كرد: خوشبختانه با پيگيريهاي به عمل آمده، هفته گذشته جلسهيي با معاون اول رييسجمهور و نمايندگان بانك مركزي و سازمان مديريت و برنامهريزي به همراه معاونت معدني وزارت صنعت برگزار شد و در آن، پيشنهادات مختلفي براي بهبود وضعيت واحدهاي فولادي كشور مطرح شد.
كرباسيان با اعلام اينكه تمام مشكلات واحدهاي فولادي كشور در اين جلسه به صورت جدي مورد ارزيابي قرار گرفت، تصريح كرد: پيشنهادات رفع مشكلات واحدهاي فولادي با جمعبندي تقديم معاون اول شده و اميدواريم در هفته آينده روال اداري خود را طي كند و آن بخشي كه نيازمند مصوبه دولت نباشد، ابلاغ شود. وي گفت: در اين بسته پيشنهادي، اصلاح تعرفه فولاد، عبور از موانع بانكي و تامين نقدينگي واحدهاي فولادي بررسي شده و حتي سازمان مديريت و برنامهريزي پيشنهاد كرده تا در بودجه سال آينده حمايت بيشتري را در بخش فولاد داشته باشد. مديرعامل ايميدرو(سازمان گسترش و نوسازي صنايع معدني ايران) در ادامه با بيان اينكه حتي پيشنهاد شده بستهيي همانند خريد خودرو با سياستهاي تشويقي دولت براي تحريك تقاضا در بخش فولاد نيز انجام شود، گفت: در بخش حقوق دولتي و حق انتفاع نيز قرار شده دولت حمايتهاي لازم را از صنعت فولاد داشته باشد؛ همچنين در مورد تثبيت نرخ گاز نيز پيشنهادهايي شده است. كرباسيان تصريح كرد: در بسته صادراتي نيز يك مشكل قديمي هست كه مواردي در بسته پيشنهادي وزارت صنعت براي حل مشكلات صنعت فولاد مطرح شده است.
اختصاص نقدينگي به پروژههاي عمراني
به هر حال، صنعت فولاد روزگار خوشي را سپري نميكند و در صنايع ديگر نيز ركود موجود در اين صنعت را تشديد كرده است اما در اين ميان كارشناسان معتقدند كه براي بهبود اوضاع اين صنعت بايد تحرك تقاضا را آغاز كرد و به باور آنها با كاهش هزينههاي توليد و تخصيص تسهيلات به مصرفكنندگان ميتوان به نوعي تحريك تقاضا ايجاد كرد. اما با اين حال بسياري از فعالان صنعت فولاد ركود فعلي حاكم بر اقتصاد و اين صنعت را بيسابقه ميدانند؛ درحالي كه صنعت فولاد ازجمله صنايع مادر است كه هر تغيير و تحولي در آن صنايع ديگر را نيز تحت تاثير قرار ميدهد. در همين حال، يكي از بهترين راههاي تحريك تقاضا در راستاي به حركت درآمدن چرخ توليد در صنعت فولاد كشور، اختصاص نقدينگي به پروژههاي عمراني است و به نظر ميرسد بسته پيشنهادي كه مديرعامل ايميدرو از آن ياد كرده براي تحقق اين امر است چراكه شرايط صنعت فولاد در سالهاي اخير به طوري پيش رفته است كه حتي بازارهاي صادراتي را نيز از دست دادهايم درحالي كه كشورهايي مانند تركيه، عربستان و هند نيز در عرصه صادرات به بازارهاي جهاني با ما در رقابت هستند.
بازاريابي و فروش مازاد فولاد
از سوي ديگر با كاهش قيمت نفت جهاني نيز درآمدهاي ارزي دولت كاهش يافته است؛ همچنين دولت براي بهبود شرايط اقتصادي كشور نبايد از رونق پروژههاي عمراني و ساختماني غافل شود؛ در همين راستا برخي كارشناسان و فعالان صنعت فولاد معتقدند، درخصوص صنعت فولاد بايد بازارهاي مصرفي به خوبي شناسايي شوند و براي بازاريابي و فروش مازاد توليد فولاد يا صادرات، برنامهريزيهاي ويژه انجام شود.
توليد با كاهش قيمت و افزايش هزينه
از طرفي توليدكنندگان فولاد كشور در سالهاي اخير با افزايش هزينهها مواجه بودند درحالي كه اين موضوع موجب آسيب رساندن به رشد اقتصادي كشور شده است. اين در شرايطي است كه در دنيا وقتي قيمت فولاد براي فولادسازيها كاهش پيدا ميكند، نهادههاي توليد نيز به همان نسبت كاهش پيدا ميكند. اما در كشور ما، قيمت فروش متناسب با قيمتهاي جهاني كاهش پيدا كرده اما قيمت نهادهها براي فولادسازها در ايران كاهش پيدا نكرده است. حقوق و دستمزدها هم طي دو سال گذشته افزايش پيدا كرده و شركتها مجبور هستند كه اين مبلغ را پرداخت كنند. همچنين فولاد در دنيا جزء صنايع انرژي بر محسوب ميشود؛ بدين معنا كه توليد فولاد نياز شديد به انرژي ازجمله برق و انرژيهاي فسيلي (زغال سنگ و گاز طبيعي) دارد و سهم عمدهيي از قيمت تمام شده آن مربوط به قيمت انرژي است و از اين روست كه ايران به خاطر دسترسي آسان به انرژي ارزان همواره جزء بهترين مناطق جهان براي توليد فولاد بوده كه اين مزيت بالاي توليد مرهون انرژي است. مزيتي كه البته از آن به درستي بهرهبرداري نشده است. به هر حال صنعت فولاد بحران ركود را تجربه كرده وكمتر از 100روز به پايان سال باقي مانده است؛ از اينرو به نظر ميرسد دولت براي خروج اين صنعت از بحران چارهيي جدي انديشيده است.
تعادل