سرعت اينترنت در ايران آنگونه كه كاربران انتظار دارند نيست، هرچند كه تاكنون مسوولان تلاشهايي را براي افزايش سرعت اينترنت در دستور كار خود قراردادهاند، اما اين تلاشها تاكنون باعث رضايت كاربران نشده است. حال در شرايطي كه دنيا به سوي ارتباطات جديد به سرعت در حال پيشروي است و آنلاين بودن ركن اصلي جامعه كنوني است اتحاديه بينالمللي مخابرات خبر از آنلاين بودن 3.2 ميليارد نفر در كل جمعيت جهان ميدهد و اين آمار كمتر از نيمي از تمام ساكنان كره زمين را شامل ميشود.

خبر اقتصادی - تك كرانچ، در گزارش خود آورده است تعداد كل مشتركان تلفن همراه در كره زمين به 7.1 ميليارد نفر رسيده و بيش از 95 درصد از سطح كره زمين تحت پوشش شبكه تلفن همراه است. بر همين اساس در آينده نزديك اتصال همراه به اينترنت در دنيا فراگير خواهد شد.
بر اساس شاخص توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات كه در گزارش سال 2015 اتحاديه بينالمللي مخابرات منعكس شده، رتبه ايران در جهان در حوزه سرعت دسترسي به اينترنت از 99 در سال 2010 به 91 در سال 2015 رسيده كه نشانه بهبود اندك است. رتبه ايران در ميان كشورهاي منطقه خاورميانه 14 است كه رتبه مطلوبي تلقي نميشودو به نظر ميرسد مسوولان بايد تلاش بيشتري براي بهبود اين رتبه انجام دهند.
طبق گزارش ياد شده كره جنوبي، دانمارك، ايسلند، بريتانيا، سوئد، لوكزامبورگ، سوييس، هلند، هنگكنگ و نروژ در رتبههاي اول تا دهم شاخص توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات قرار دارند. در ميان همسايگان ايران، بحرين در رتبه 27، قطر در رتبه 31، امارات در رتبه 32، عربستان سعودي در رتبه 41، كويت در رتبه 46، عمان در رتبه 54، آذربايجان در رتبه 67، تركيه در رتبه 69، ارمنستان در رتبه 76، پاكستان در رتبه 143و افغانستان در رتبه 156 قرار دارند.
تنها جدولهاي اين گزارش كه ايران رتبههاي خوبي در آنها كسب كرده مربوط به هزينههاي استفاده از خدمات تلفن ثابت و همراه است. با توجه به سوبسيد و كنترلهاي دولتي، ايران در اين دو حوزه رتبه اول و هفدهم را داراست. در مورد اول كوبا، ونزوئلا، قطر، چين، سنگاپور، مولداوي، كويت، قزاقستان و روسيه رتبههاي اول تا دهم را در اختيار دارند و در مورد دوم اين رتبهها به چين، هنگكنگ، سنگاپور، دانمارك، قطر، نروژ، امارات، لوكزامبورگ، استراليا و اتريش رسيده است. البته اكثر اين كشورها در ديگر شاخصهاي توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات رتبههاي خوبي
كسب نكردهاند.
اين گزارش نتايج يك تحقيق جالب در مورد علل اصلي عدم استفاده از اينترنت توسط خانوارها در برخي كشورها از جمله ايران تشريح شده است. در ميان كشورهايي كه در اين بررسي مورد توجه قرار گرفتهاند ايران تنها كشوري است كه بيش از 45 درصد خانوارهاي آن مهمترين عامل عدم استفاده گسترده از اينترنت را عدم نياز به آن دانستهاند. اگر چه در مراكش، تركيه و سنگاپور نيز بينيازي به استفاده از اينترنت مهمترين عامل به كارنگرفتن اين ابزار ارتباطي توسط خانوارهاست، اما به ترتيب تنها 35، 20 و 5درصد خانوارها چنين عقيدهيي داشتهاند. دومين مانع بر سر استفاده خانوارها از اينترنت در ايران طبق بررسي مذكور و با فاصله بسيار زياد، بياعتمادي، دانش و مهارت اندك در زمينه استفاده از اينترنت و سومين مانع عدم ارائه خدمات اينترنت در محل زندگي خانوارها بوده است. موانع بعدي نيز به ترتيب عبارتند از هزينه بالاي خريد تجهيزات اتصال به اينترنت، نگراني در مورد به خطر افتادن امنيت و حريم شخصي، هزينه بالاي خدمات اينترنت، نگرانيهاي فرهنگي و عدم تطابق خدمات اينترنت ارائه شده با نيازهاي خانوار.
در مقام مقايسه بايد گفت مانع اصلي براي استفاده از اينترنت در دو كشور مكزيك و برزيل هزينه بالاي خريد تجهيزات بوده و در گزارش مذكور عموما كشورهاي شرق آسيا، كشورهاي اروپايي و امريكاي شمالي رتبههاي برتر را به خود اختصاص دادهاند. نكته قابل تامل اين است كه سرعت رشد شاخصهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات كشورها عموما ارتباطي با سرعت رشد اقتصادي آنها يا بزرگي بازار فناوريشان ندارد. از همين رو كشوري مانند چين كه به بزرگترين بازار بسياري از شركتهاي فناوري مبدل شده، در اين فهرست رتبهيي بهتر از 82 ندارد و در 5 سال اخير تنها 5 پله صعود كرده است و هند هم با وجود حضور نيروي كار مستعد با 6 پله سقوط رتبه نازل 131 را در اختيار گرفته است.
گزارش مذكور همچنين از غلبه مشتركان اينترنت تلفن همراه بر مشتركان اينترنت پرسرعت خطوط تلفن ثابت در نقاط مختلف جهان خبر ميدهد. هماكنون درصد مشتركان اينترنت همراه پرسرعت 47.2 درصد است، اما دسترسي به اينترنت پرسرعت از طريق خطوط تلفن ثابث به 46.4 درصد رسيده است. البته هنوز 350 ميليون نفر در كل جهان و در كشورهاي فقيري همچون مالاوي، ماداگاسكار، اتيوپي، اريتره و چاد و 5 كشور ديگر به هيچ شيوهيي به اينترنت دسترسي ندارند. گزارش ياد شده همچنين نشانگر ارزان شدن تعرفه دسترسي به اينترنت همراه است كه از 28 درصد درآمدسرانه افراد در سال 2008 به 14 درصد كاهش يافته است. اما هزينه دسترسي به اينترنت هنوز در 22 كشور در حال توسعه جهان بيش از 20 درصد بالاست.
مرجان محمدی