قيمت جهاني سنگآهن مدتي است كه تحت تاثير مولفههاي مختلف از جمله كاهش تقاضاي چين و افزايش توليد اين محصول توسط توليدكنندگان بزرگ دنيا، با كاهش مواجه شده و كاهش شديد قيمت سنگآهن در دنيا بزرگترين توليدكنندگان را نيز با نگراني روبهرو كرده است، در عين حال، آمار نشان ميدهد كه واردات سنگآهن ايران توسط چين در ماه نوامبر 22درصد افزايش داشته است، در حالي كه برخي كارشناسان معتقدند كه نبايد گول افزايش واردات سنگآهن چين را خورد.
خبر اقتصادی - به اعتقاد اين كارشناسان، افزايش واردات سنگآهن توسط چين حاكي از تغيير در تقاضا نيست و چين تنها تلاش ميكند كه بر يك صنعت بحرانزده سرپوش بگذارد. از سوي ديگر، بسياري از كارشناسان در اين باره معتقدند كه تا دو سال آينده، شرايط خوبي براي سنگآهن ديده نميشود و برخي منابع خبري پيشبيني ميكنند كه قيمت سنگآهن تا سال 2017 به 20دلار هم ميرسد. بر اين اساس سنگآهن ايران نيز متاثر از قيمت جهان در 8هفته گذشته با كاهش قيمت روبهرو بوده و بر اساس اعلام مرجع متال بولتن، شاخص قيمت سنگآهن ايران در اين هفته 38 دلار و 31 سنت به ازاي هر تن است؛ همچنين متال بولتن، شاخص قيمت سنگآهن با عيار 60درصد ايران را براي نخستين بار در 10 هفته گذشته اعلام كرد و از آن زمان تاكنون، شاخص قيمت سنگآهن ايران بيش از 50 دلار به كمتر از 40 دلار رسيده است. در همين حال جعفر سرقيني، معاون معدن و صنايع معدني وزير صنعت، معدن و تجارت در ارتباط با «قيمت سنگآهن تا پايان سال جاري و سال آينده» با تاكيد بر افزايش رشد منفي در اين حوزه ناشي از بحران قيمتي، معتقد است كه تا پايان سال جاري هيچ اتفاقي براي قيمتها نخواهد افتاد و مثبتترين پيشبيني تا پايان سال 2016، اين است كه قيمت سنگآهن به 55 دلار برسد.
ممنوعيت صادرات خام براي تغيير رشد منفي
در همين زمينه معاون معدن و صنايع معدني وزير صنعت، معدن و تجارت در پاسخ به سوالی در ارتباط با «محدوديت صادرات سنگآهن» گفت: مانعي براي صادركنندگان ايجاد نكرديم؛ در واقع ما طبق برنامه، يك ابزار عوارضي داشتيم كه از آن استفاده نكرديم و يك ابزار معافيت مالياتي كه مورد استفاده قرار گرفت. اما توصيه ما اين است كه صادرات خام بهصرفه نيست و بهتر است كه سنگآهن تبديل به گندله، كنستانتره و فولاد شود؛ يعني بيشتر به دنبال صادرات فولاد با ارزش افزوده بالا باشيم تا براي كشور، درآمدزايي بيشتري به همراه داشته باشد.
وي همچنين در پاسخ به اين پرسش كه هماكنون شاهد رشد منفي توليد سنگآهن هستيم و آيا اقدامي در اين زمينه انجام ميگيرد، بيان كرد: اميدواريم با تمهيداتي كه اتخاذ شده، شاهد رشد منفي بيشتر در اين حوزه نباشيم، اما با توجه به شرايطي كه در بازار حاكم است، انتظار رشد مثبت بعيد است و بايد به دنبال حفظ شرايط باشيم.
وي خاطرنشان كرد: تنها تقاضاي ما از دولت در برنامه ششم توسعه، اين است كه دولت حمايت از معدنكاران را در دستور كار خود قرار دهد.
برنامه دولت براي خروج از «آماده خوري»
سرقيني با اشاره به اينكه صادرات سنگآهن ايران از سال 1385 تا 6ماهه نخست سال جاري بالغ بر 120 ميليون تن به ارزش 6 ميليارد دلار بوده است، بيان كرد: بخش معدن كشور تاكنون «آمادهخوري» كرده و كمتر دنبال اكتشاف رفته است.
معاون وزير صنعت ادامه داد: براساس آمار منتشر شده، نقطه سر به سر «ريوتينتو» در سنگآهن 30 دلار، «بي. اچ. پي» 29 دلار و «واله» 35 دلار است، اما كدام معدن در ايران داراي چنين نقطهيي است و حتي فعاليت با قيمت 50 تا 60 دلار نيز اقتصادي نيست.
تلاش دولت براي كاهش قيمت تمامشده
مهدي كرباسيان، رييس هيات عامل سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران (ايميدرو) نيز معتقد است كه دهه آينده، دهه رقابت در قيمتهاست و توليدكنندگان سنگآهن و فولاد ايران، براي ايجاد رقابت در جهان بايد تلاش كنند قيمت تمام شده توليد را كاهش دهند.
بنا به گفته اين مقام مسوول، در دوران بحران سنگآهن، با كاهش صادرات مواجه و بازارهاي خود را از دست داديم؛ اين در حالي است كه كشوري مانند استراليا افزايش صادرات را تجربه كرد و دليل آن را ميتوان حفظ بازار و قيمت تمام شده توليد سنگآهن در اين كشور عنوان كرد، بهطوري كه وزير معادن استراليا عنوان كرد كه قيمت تمام شده توليد سنگآهن در آن كشور حدود 15دلار است و قرار است ظرف دو سال آينده، به 12دلار برسد؛ اتفاقي كه باعث ميشود استراليا حرف اول را در حوزه سنگآهن در دنيا بزند.
از اين منظر به نظر ميرسد كه به هيچوجه نبايد جلو صادرات، چه در حوزه سنگآهن، چه فولاد و ساير محصولات در كشور را گرفت؛ چرا كه از دست دادن بازارهاي صادراتي ضربه سنگيني به اقتصاد كشور ميزند و تجربه ممنوع كردن صادرات سنگآهن نيز بر اين اساس اشتباه بود؛ چرا كه اگر توليدكننده توان صادراتي داشته و بازارهاي خود را حفظ كند، ديگر نگران بحرانهاي داخلي نخواهد بود.
بر اساس اين گزارش، مسوولان معدني ايران بر اين باورند كه با توجه به هدفگذاري ايران براي توليد 55 ميليون تن فولاد تا 5سال آينده، از اين پس ايران نياز به سنگآهن بيشتري خواهد داشت و كمتر به دنبال صادرات سنگآهن خواهد بود؛ هرچند كه توليد 55 ميليون تن فولاد تا 5سال آينده از سوي كارشناسان اين حوزه امري نشدني و رويايي خوانده شده است.
تعادل