در 2سال گذشته اتفاق افتاد
افزايش 270هزار ميليارد توماني نقدينگي
مدير اداره بررسي‌ها و سياست‌هاي اقتصادي بانك مركزي به ابهامات موجود در خصوص افزايش نقدينگي پاسخ داد و گفت: ميزان نقدينگي از 506 هزار ميليارد تومان در شهريورماه سال 1392 به 873 هزار ميليارد تومان در شهريور ماه امسال رسيده است كه 96 هزار ميليارد تومان از آن مربوط به افزايش پوشش آماري بوده است.
خبر اقتصادی - جعفر مهديزاده در نشستي خبري به ابهامات آمار رشد نقدينگي پاسخ داد و در خصوص دستكاري آمار نقدينگي گفت: در 2سال گذشته حدود 270هزار ميليارد تومان به نقدينگي اضافه شده است كه 96 هزار ميليارد تومان آن مربوط به پوشش آماري موسسات جديد است و با ساختار اقتصادي فاصله زيادي ندارد.
وي به فرآيند گسترش و افزايش پوشش آماري در بانك مركزي اشاره كرد و در پاسخ به اين ابهام كه گفته مي‌شود، پول موسسات اعتباري نزد بانك‌هاست پس چگونه با افزايش پوشش آماري، رشد نقدينگي افزايش مي‌يابد، گفت: موجودي نقدي كه عملا موسسات اعتباري نزد بانك‌ها قرار مي‌دهند بسيار كمتر از سپرده‌يي است كه در تراز‌نامه آنها پذيرفته شده است، لذا توجه به اين موضوع مي‌تواند پاسخگوي بسياري از ابهامات در خصوص ساماندهي اطلاعات موسسات جديد باشد.
مهديزاده گفت: موجودي نقدي كه در بانك شكل گرفته، براي موسسات اعتباري به شكل يك سپرده نزد ساير بانك‌ها نگهداري مي‌شود تا پاسخ نقدي مشتريان از طريق وجوه نقدي كه در بانك‌ها سپرده شده است، داده شود. بر اين اساس اين سپرده‌ها در آمار بانك‌هاي ديگر وجود داشته است.
مدير اداره بررسي‌ها و سياست‌هاي اقتصادي بانك مركزي تصريح كرد: موسسات اعتباري قبل از ساماندهي، سپرده‌هايي نزد بانك‌ها دارند كه حجم آن بسيار كمتر از حجم سپرده‌هايي است كه از بخش غيردولتي و مردم دريافت كرده‌اند؛ بنابراين عملا سپرده بانك بزرگ و تراز‌نامه بانك حجيم شده ولي مبلغ سپرده آنها نزد ساير بانك‌ها به‌مراتب كمتر مي‌شود.
وي درخصوص فرآيند پوشش آمار نقدينگي در سال‌هاي1392 و 1393 توسط بانك مركزي گفت: اطلاعات بانك‌ها بعد از دريافت مجوز از بانك مركزي در سيستم پولي و بانكي درج مي‌شود، اما موسسات اعتباري به دليل طولاني شدن آغاز فعاليت بعد از دريافت مجوز، اطلاعات‌شان با تاخير در آمار نقدينگي ارائه مي‌شود.
مهديزاده ادامه داد: آمار بانك‌ها و موسسات اعتباري جديد در سال1392 در دو مرحله در محاسبات نقدينگي توسط بانك مركزي وارد شد و بر اين اساس در سال 1392 دو مرحله افزايش پوشش آماري داشتيم كه يكي در آبان‌ماه و با ادغام دو موسسه صالحين و پيشگامان آتي در بانك آينده و ديگري در آذرماه و بعد از اينكه اطلاعات آماري پنج بانك خاورميانه، بين‌المللي كيش، قرض‌الحسنه رسالت، ايران و ونزوئلا و ايران زمين محاسبه شد، بود و در اين دو مقطع آمار نقدينگي بانك مركزي افزايش پيدا كرد.
مهديزاده افزود: بنابراين بعد از اينكه در آذرماه 1392، اطلاعات پنج بانك جديد ايران زمين، خاورميانه، ايران و ونزوئلا، قرض‌الحسنه رسالت و بين‌المللي كيش در آمارهاي پولي كشور لحاظ شد، حدود 13هزار ميليارد تومان به پوشش آمار نقدينگي اضافه شد و بانك مركزي در اطلاعات منتشرشده خود بارها اعلام كرد كه آمار نقدينگي با احتساب آمار اين 5 بانك است.
وي اضافه كرد: با اين اتفاق عملا در آذرماه افزايشي در حجم نقدينگي داشتيم ولي اين ميزان، نقدينگي واقعي اضافه شده به اقتصاد نبود و تنها نقدينگي موجود بود كه مورد محاسبه قرار گرفت.
مدير اداره بررسي‌ها و سياست‌هاي اقتصادي بانك مركزي افزود: همچنين در مرحله بعد و در اسفندماه سال1393 بانك قوامين به همراه دو موسسه كوثر و عسكريه به آمارهاي پولي بانك مركزي اضافه شدند و عملا در پايان سال1393 با افزايش حجم نقدينگي به دليل پوشش آماري مواجه شديم.
مهديزاده عنوان كرد: بنابراين با اضافه شدن اين سه موسسه به آمارهاي پولي و بانكي و افزايش حجم نقدينگي، نتايج گمراه‌كننده‌يي از رشد نقدينگي حاصل مي‌شد، زيرا بانك قوامين به همراه دو موسسه كوثر و عسكريه از نظر حجم نقدينگي بسيار موثر بوده و قابل مقايسه با ساير موسسات ايجاد شده در سال1392 نبودند؛ لذا براي همگن و قابل مقايسه كردن آمارهاي نقدينگي سال1393 با 1392، اطلاعات اين دو بانك و دو موسسه جديد به اسفند سال1392 تعميم داده شد.
مهديزاده اضافه كرد: بنابراين با اضافه شدن يك بانك و دو موسسه جديد با حجمي بالا مي‌توانستيم شيفت و شكست ديگري در آمارهاي نقدينگي بپذيريم كه اين موضوع تحليل‌هاي آماري را با مشكل مواجه مي‌كرد، اما توانستيم آمار اسفندماه1392 را با لحاظ بانك قوامين و دو موسسه ديگر دريافت كنيم و در اسفندماه1392 اطلاعات پوشش آماري را با لحاظ اين بانك و دو موسسه همگن كنيم. بنابراين بانك مركزي تصميم گرفت تنها يك تخليه آماري انجام دهد؛ ازاين‌رو افزايش پوشش‌ها در سال1392 تخليه شد و تنها يك شكست در آمارهاي بانك مركزي مورد محاسبه قرار گرفت، در غير اين صورت بايد با دو شكست مواجه مي‌شديم.
مدير اداره بررسي‌ها و سياست‌هاي اقتصادي بانك مركزي اضافه كرد: لذا رشدي كه در اسفندماه سال1393 داشتيم به دليل همگن شدن اطلاعات آماري بود، اما بعد از اسفندماه سال1393 اگر مي‌خواستيم به آمارهاي قبلي اتكا كنيم رشد‌هايي كه به دست مي‌آورديم رشد‌هاي ناهمگن بود براين‌‌اساس اطلاعات به صورت ماهانه تهيه شد و آمارهاي ماهانه سال1393 با لحاظ موسسه كوثر و عسكريه و بانك قوامين تجميع و رشد نقدينگي در مقاطع ماهانه همگن شد.
وي با بيان اينكه اكنون اين شبهه مطرح مي‌شود كه چرا رشد ماهانه تغيير كرده است، توضيح داد: به دليل اينكه ارقام سال1392 با تغييراتي مواجه شد و پوشش آماري موسسات جديد اضافه شد، لذا رشد نقدينگي نسبت به سال1392 افزايش پيدا كرد. بنابراين اختلاف آماري به معناي دستكاري بانك مركزي در آمارهاي پولي و بانكي نبوده و نشان‌دهنده تلاش بانك مركزي جهت افزايش شفافيت آماري و فراهم كردن امكان مقايسه عملكرد اين متغيرهاست.
مدير سياست‌هاي اقتصادي بانك مركزي با بيان اينكه آمار نقدينگي بانك مركزي بازبيني شده است، افزود: آمارهاي فروردين‌ماه تا بهمن‌ماه سال1393 با لحاظ پوشش‌هاي جديد محاسبه شده و رشدي كه اكنون ارائه مي‌شود، رشد همگن و درستي است كه با رشد سال1393 قابل مقايسه است.
وي گفت: در سال1392 عملا شكست آماري تخليه شد و رشد خالص معادل 12. 9درصد تغيير كرد و اثر خالص تمامي پوشش موسساتي كه در سال‌هاي اخير ايجاد شده بود، در يك‌سال ارائه شد؛ در غير اين صورت بايد در پايان اسفندماه1393 شكست ديگري را مي‌پذيرفتيم اما با اين تغييرات از اين پس تا زماني كه موسسه جديد وارد مي‌شود عملا شكست آماري در آمارها نخواهيم داشت.
به گفته وي، اين موسسات تا پايان سال گذشته 81هزار ميليارد تومان روي نقدينگي اثر گذاشتند.
