معاون سياست‌گذاري تحريم‌ها در وزارت امور خارجه امريكا تحليل كرد
پتانسيل چين براي پاتك تحريمي عليه امريكا
شايد زماني كه باراك اوباما در لابي يهوديان، با سردادن شعار «راهكار من تحريم‌هاي سخت عليه ايران است نه ديپلماسي و گزينه نظامي» تلاش داشت تا اذهان عمومي جامعه امريكا را به‌خود جلب كند، هيچ‌كس تصور نمي‌كرد كه ممكن است روزي روند وضع تحريم‌ها عليه ايران به‌ضرر خود امريكا عمل كند؛ تاجايي كه تحليلگران و سياست‌گذاران امريكايي، تحريم‌ها را پاتكي بدانند كه از سوي چين، امريكا را ضربه‌گير خواهد كرد.
تقابل بي‌محاباي امريكا با ايران، مانعي بر سر چرخش امريكا به سمت آسياست
خبر اقتصادی - ريچارد نفيو، مدير برنامه‌ريزي در امور سياست‌گذاري‌هاي اقتصادي، تحريم‌ها و بازارهاي انرژي در مركز«سياست‌گذاري جهان انرژي» در دانشگاه كلمبيا در تازه‌ترين مقاله خود بيان كرده است كه امكان پاتك تحريمي عليه ايالات متحده امريكا وجود دارد و اين بدان معناست كه اقتصادهاي قدرتمند و درحال رشد نظير چين، با بهره‌گيري از تجربيات امريكا در تحريم ايران و روسيه، ممكن است در آينده شركت‌هاي امريكايي و حتي دولت اين كشور را در موارد خاص مورد تحريم قرار دهند.
ريچارد نفيو اگرچه عميقا موافق استفاده هر چه بيشتر از ابزار تحريم در جهت اهداف سياست خارجه است و تحريم را يك ابزار قدرتمند مي‌داند اما در عين حال معتقد است بايد اصلاحاتي در اين ابزار صورت گيرد و به سياست‌گذاران امريكايي هشدار مي‌دهد كه بدون انجام اصلاحات، مزيت نامتقارن تحريم‌ها در آينده به آسيب‌پذيري نامتقارن ايالات متحده امريكا تبديل خواهد شد.
طبق گزارش مركز پژوهش‌هاي مجلس، اين تحليلگر اقتصادي امريكايي، در مورد وضع تحريم‌ها عليه ايران اظهار مي‌كند: «در مورد كشور ايران به‌تبع وجود منابع طبيعي سرشار و همچنين بازار پررونق و جذاب، شركت‌هاي بين‌المللي پس از خروج از ايران به‌دليل فشارهاي ايالات متحده امريكا متحمل ضررهايي شده‌اند و همين امر باعث شده كه منافع اين شركت‌ها در نقطه مقابل خواست دستگاه سياست خارجه امريكا قرار بگيرد.» او با اشاره به آزرده خاطرشدن شركت‌هاي بين‌المللي، اين نويد را مي‌دهد كه در تحريم‌هاي احتمالي آينده اين شركت‌ها با سياست‌هاي امريكا همراهي نخواهند كرد يا در روند اجرا با كارشكني از ادامه آن جلوگيري مي‌كنند.
ريچارد نفيو، كاهش تدريجي فاصله اقتصادي ميان چين و امريكا و امكان تبديل‌شدن ايران به قدرت بزرگ منطقه را دو واقعيت اقتصادي مي‌داند كه چين و ايران را به دو رقيب جدي امريكا بدل كرده است.
او در مورد ايران بهترين رويكرد را استفاده از ابزار تحريم مي‌داند و الزام اساسي امريكا را در اين محصور مي‌داند كه ايران با توجه به واقعيت‌هاي منطقه‌يي، مهار و درون‌گرا شود و مي‌گويد اگر امريكا قدرت ايران را به رسميت بشناسد نفوذ امريكا در منطقه خاورميانه دچار خدشه مي‌شود، آن هم خاورميانه‌يي كه مهم‌ترين معادلات بين‌المللي را رقم مي‌زند.
اما او گزاره ديگري نيز مطرح مي‌كند و نشان مي‌دهد نه وضع تحريم‌ها بلكه مذاكره براي توافق هسته‌يي و رفع تدريجي تحريم‌ها در حال‌حاضر يك نياز جدي براي كشور امريكاست هرچند كه در خطابه‌هاي رسانه‌يي اين موضوع به‌شدت نفي شود.
ريچارد نفيو مي‌گويد: «اگر امريكا تصميم به تقابل بي‌محابا با ايران بگيرد باعث خواهد شد كه قسمت عمده‌يي از تلاش و قواي استراتژيك خود را درگير ايران كند، به‌تبع اين امر امريكا نخواهد توانست به سمت آسيا حركت كند.» معاون هماهنگي سياست‌گذاري‌هاي تحريم‌ها در وزارت امور خارجه امريكا، استفاده از ابزاري مانند مذاكره و دستيابي به توافق مطلوب را مصداقي از مهاركردن ايران مي‌داند كه براي عطف نگاه به آسيا و به‌خصوص چين امري ضروري است.
ريچارد نفيو معتقد است كه اعمال تحريم از سوي امريكا عليه كشورهاي مختلف به‌خصوص ايران و روسيه در 10سال گذشته باعث شده است كه كشورهاي قدرتمند اقتصادي مانند چين، سياست‌هاي تحريم را فراگيرند؛ يعني ايالات متحده به‌طور ناخواسته راهي را پيش‌روي مخالفان خود قرار داده است كه آنها بتوانند فشارهايي را عليه خود امريكا اعمال كنند. بنابراين، اين احتمال وجود دارد كه ايالات متحده با تدابير و فشارهاي اقتصادي يكساني عليه شركت‌ها، بانك‌ها و شهروندان خود مواجه شود.
اما نكته ديگري كه ريچارد نفيو در مورد امكان ضربه‌خوردن امريكا از وضع تحريم‌ها بيان مي‌كند، وضعيت اقتصادي چين است. او با تاكيد بر كاهش تدريجي فاصله اقتصادي بين چين و امريكا، اين حقيقت را بيان مي‌كند كه روند صعودي رشد اقتصادي چين باعث خواهد شد در سال 2020 توليد ناخالص داخلي دو كشور با يكديگر برابر شده و بعد از آن سال، شكاف بين توليدات دو كشور به‌صورت صعودي افزايش يابد. او با بيان اين استدلال‌ها، تصويري از افول هژموني اقتصادي امريكا در نظم بين‌الملل ارائه مي‌كند كه در آينده نه چندان دور ديگر امريكا اقتصادي نخواهد بود كه حدود يك‌چهارم توليدات ناخالص جهاني را در دست دارد و با چنين وضعيتي مقاصد سياسي خود را هم نمي‌تواند با استفاده از تسلط اقتصادي‌اش بر جهان پي‌جويي كند.
اظهارات ريچارد نفيو با تحليل‌هايي نيز از مركز پژوهش‌هاي مجلس همراه شد كه بازخواني مقاله اين استاد دانشگاه كلمبيا را حاوي نتايج مهمي براي اقتصاد ايران مي‌داند و مي‌نويسد: «جدا از ادعاهاي امريكا، كارشناسان امر باور دارند كه ديگر اين كشور يك قدرت بلامنازع نيست كه بتواند به قدرت اقتصادي خود، ديگران را ملزم به همراهي با تحريم‌ها كند. همچنين درحالي كه اين كشور در حال يكه‌تازي در امر تحريم است، كارشناسان اين حوزه به‌فكر مقاوم‌سازي دولت و شركت‌هاي بين‌المللي هستند كه مبادا تحريم‌هاي احتمالي ديگر كشورها عليه امريكا موثر واقع شود. بنابراين ضرورت اتخاذ رويكردهاي مقاوم‌سازي اقتصاد كه با عنوان اقتصاد مقاومتي در ايران تبلور يافته است، پيش از پيش براي ما نمايان مي‌شود.»
تعادل
