حركتي جهاني براي پايان بخشيدن به يك اپيدمي
عبور از سونامي ايدز تا سال 2030
ايدز در بسياري از مناطق دنيا بيشتر به‌عنوان يك بيماري مزمن شناخته مي‌شود تا يك بيماري عفوني كشنده. تجربه نشان مي‌دهد كه بدون درمان، مدت زمان زنده ماندن پس از عفونت به اچ‌اي‌وي، به‌طور متوسط ۹ تا ۱۱سال است كه البته به نوع خود ويروس هم بستگي دارد. پس از تشخيص ايدز، اگر درمان در دسترس نباشد، مدت زنده ماندن فرد بين ۶ تا ۱۹ ماه خواهد بود.
خبر اقتصادی - البته پيشگيري مناسب از عفونت‌هاي فرصت طلب ميزان مرگ و مير را تا ۸۰درصد كاهش و اميد به زندگي براي يك فرد بالغ را ۲۰ تا ۵۰سال افزايش مي‌دهد. اگر درمان پس از تشخيص ايدز آغاز شود، اميد به زندگي ۱۰ تا ۴۰سال خواهد بود. نيمي از كودكاني كه مبتلا به HIV به دنيا مي‌آيند بدون درمان، تا قبل از دو سالگي مي‌ميرند.
اينها حقايقي تلخ و خشك هستند از بيمار‌ي‌اي كه فقط يك بيماري نيست و در خلال سال‌هايي كه از كشف شدنش مي‌گذرد، ابعادي اجتماعي و اقتصادي هم پيدا كرده و به معضلي جهاني تبديل شده است. اما اكنون جهان آماده است كه اپيدمي ايدز را تا سال2030 پايان دهد. اتفاقي كه به مدد پيشرفت‌هاي علمي 15سال گذشته، امروز امكان‌پذير شده است.
تاكنون، موفقيت‌هاي زيادي در اين راه به دست آمده است و يكي از مهم‌ترين آنها هم اين است امسال اهداف توسعه هزاره براي جلوگيري از شيوع اچ‌آي‌وي در سطح جهاني محقق شد.
تا سال2014، تعداد مرگ‌وميرهاي ناشي از ويروس اچ‌آي‌وي 42درصد كاهش پيدا كرد. در سال2004 تعداد مرگ‌هاي ثبت شده 2ميليون نفر بود و اين تعداد بالاترين ميزاني بود كه براي مرگ بر اثر اچ‌آي‌وي ثبت شده است.
در سال2014 تعداد كشته‌ها به 1.2ميليون نفر رسيد. از سال2000 به‌طور تقريبي 7.8ميليون جان نجات داده شده است، تعداد كمتري به اچ‌آي‌وي مبتلا شده‌اند و هدف پايان بخشيدن به ايدز تا سال2030، كه زماني بسياري از كارشناسان آن را غيرقابل دسترسي مي‌دانستند، اكنون به واقعيت نزديك‌تر شده است.
رشد سريع دسترسي به درمان‌هاي ضدويروسي كه يكي از بزرگ‌ترين دستاوردهاي بهداشت عمومي در زمان معاصر است، امكان درمان را براي بيش از 1.6ميليون نفر از مبتلايان به ويروس اچ‌آي‌وي كه در سطح جهان زندگي مي‌كنند مهيا كرده است. امروزه بيش از 11ميليون نفر تنها در منطقه تحت پوشش سازمان جهاني بهداشت در آفريقا تحت مراقبت‌هاي مرتبط با اچ‌آي‌وي قرار دارند. 15سال پيش اين تعداد 11هزار نفر بود و اين يعني در اين سال‌ها، تعداد افراد تحت‌درمان رشدي 1000برابري را تجربه كرده است.
اما هنوز راه زيادي براي پيمودن باقي مانده است.60 درصد از كساني كه در سطح جهان با ويروس اچ‌آي‌وي زندگي مي‌كنند هنوز به درمان‌هاي ضدويروسي دسترسي ندارند.
«در 15سال ابتلا به اچ‌آي‌وي در آفريقا 41درصد كاهش يافته است و اين بيش از هر منطقه ديگري در جهان است.» اين را دكتر «ماتشيديسو موتي»، مدير منطقه‌يي سازمان جهاني بهداشت در آفريقا مي‌گويد: «اما تعداد افرادي كه به ايدز مبتلا مي‌شوند همچنان بسيار بالاست و زنان و دختران جوان همچنان درمعرض خطر هستند.»
يافته‌هاي اخير آزمايشگاهي تاييد مي‌كند كه درمان‌هاي ضدويروسي كه به‌تازگي كشف شده و گسترش يافته‌اند، جان مبتلايان به اچ‌آي‌وي را نجات مي‌دهد چراكه آنها را سلامت نگه مي‌دارد و خطر انتقال ويروس به شريك جنسي‌شان را كاهش مي‌دهد.
اين تاييديه منجر به آن شد كه در ماه سپتامبر، سازمان جهاني بهداشت تمام كساني را كه به اچ‌اي‌مبتلا هستند، به شروع درمان‌هاي ضدويروسي در سريع‌ترين زمان ممكن فرابخواند.
پايان بخشيدن به ايدز
همان داروهايي كه به مبتلايان به اچ‌آي‌وي كمك مي‌كند سالم زندگي كنند، مي‌تواند جلوي ابتلاي كساني كه درمعرض خطر ابتلا هستند را به ويروس اچ‌آي‌وي بگيرد.
همچنين ابزار‌هاي ديگر پيشگيري از ابتلا نقشي موثر در كاهش ميزان بيماري داشته‌اند. اين ابزارها شامل كاندوم‌هاي زنانه و مردانه، مشاركت در طرح‌هاي تغيير رفتاري و خدمات پيشگيري براي جمعيت كليدي مي‌شود. به‌طور مثال، بيش از 10ميليون مرد در آفريقا به‌صورت داوطلبانه در برنامه‌هاي ختنه‌سازي شركت كردند كه خطر ابتلا به اچ‌آي‌وي را تا 60درصد كاهش مي‌دهد.
در نشست عمومي سازمان ملل در ماه سپتامبر، رهبران جهان دستور كار توسعه پايدار را به تصويب رساندند.
اين دستور كار شامل هدف پايان بخشيدن به ايدز تا سال2030 مي‌شود. تا سال2020 بايد گام‌هاي مقدماتي اين برنامه برداشته شود و اين گام‌ها شامل كاهش ابتلاي جديد تا نرخ 75درصد، آگاهي 90درصد از مبتلايان به اچ‌آي‌وي از بيماري‌شان، مشاركت 90درصد از بيماران آگاه شده در برنامه‌هاي درمان ضدويروسي و درمان 90درصد از كساني كه در اين برنامه‌ها شركت كرده‌اند، مي‌شود.
علی اسدی خمامی
