درآمدزايي صنعت پتروشيمي در گرو جذب سرمايه خارجي

خبر اقتصادی - اكنون نوبت به صنايع پايين‌دستي كشور رسيده است؛ صنايعي كه مي‌توان چندين برابر صنايع بالادستي، درآمدزايي داشته باشد. اما پيش از مرحله درآمدزايي، اين بخش بايد سرمايه‌هاي خارجي كافي را جذب كند و براي جذب سرمايه‌هاي خارجي چه زماني بهتر از دوران پساتحريم؟ هفته آينده دوازدهمين همايش بين‌المللي صنعت پتروشيمي در ايران با عنوان IPF برگزار خواهد شد؛ همايشي كه حسن پيوندي معاون مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي در پاسخ از آن با عنوان «دروازه جذب سرمايه‌هاي خارجي» ياد كرد.

نشست روز چهاردهم آذر در طبقه سيزدهم ساختمان شركت ملي صنايع پتروشيمي با سخنراني حسن پيوندي معاون مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي و مدير دوازدهمين همايش بين‌المللي IPF آغاز شد. او ابتدا نگاهي داشت به شرايطي كه صنعت پتروشيمي ايران در شرايط كنوني با آن مواجه است. نخستين موردي كه به آن اشاره شد بحث چين بود. طبق گفته‌هاي پيوندي، چين سرمايه‌گذاري سنگيني روي الفين‌ها يعني اتيلن و پروپيلن انجام داده است. توليد الفين به دو شيوه صورت مي‌گيرد، يا زغال‌سنگ را به مواد اوليه آن تبديل مي‌كنند يا از متانول استفاده مي‌كنند. چين از زغال‌سنگ و ايران از حجم بالايي از متانول برخوردار است. اكنون فضا بايد به گونه‌يي باشد كه خريد متانول از ايران نسبت به تبديل زغال‌سنگ، براي چين مقرون‌به‌صرفه‌تر باشد. در مقوله توليد الفين در آسيا اين رقابت تا چند سال آينده ادامه خواهد داشت.

بحث ديگري كه پيوندي در ادامه سخنان خود به آن پرداخت تاثير شيل‌گس روي توليد ال‌ان‌جي و صادرات اتان بود. معاون مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي در صحبت‌هاي خود به اين نكته اشاره كرد كه در دنيا براي نخستين‌بار اتان حاصل از شيل‌گس به اروپا و آسيا صادر مي‌شود كه جايگزين نفتا مي‌شود. مساله بعدي نيز بحث امنيت در خاورميانه بود كه به گفته پيوندي جزو چالش‌هاي صنعت پتروشيمي است. شرايط فعلي به گونه‌يي است كه امنيت منحصربه‌فردي در ايران و ناامني منحصربه‌فردي در اطراف آن وجود دارد؛ اين مساله باعث مي‌شود كه كفه ترازوي سرمايه‌گذاري در ايران نسبت به ساير كشورهاي منطقه سنگين‌تر باشد.

با توجه به اين شرايط پيش‌روي صنعت پتروشيمي ايران، اهميت همايش بين‌المللي صنعت پتروشيمي بيشتر مي‌شود. مدير دوازدهمين همايش بين‌المللي IPF خاطرنشان كرد كه اين همايش هميشه در ارديبهشت‌ماه برگزار مي‌شد اما امسال تصميم بر آن شده است كه همايش تا پيش از پايان سال 2016 به انجام برسد تا از تاثيرات مذاكرات 1+5 نيز نتايجي به دست بيايد.

  حضور شركت امريكايي با نماينده اسپانيايي

مدير دوازدهمين همايش بين‌المللي IPF درباره اين همايش گفت: «368شركت ايراني و 97شركت خارجي در اين همايش حضور خواهند داشت كه اين امري بي‌سابقه است. حدود 800نفر از بزرگان و مديران كشور دعوت شده‌اند. 122 نفر نيز از خارج از كشور ثبت‌نام كرده‌اند.» اين همايش 29سخنران دارد كه 22 نفر از آنها از خارج از كشور آمده‌اند. در ميان شركت‌هاي خارجي مي‌توان به شركت‌هايي از استراليا، كانادا، چين، فرانسه، آلمان، ايتاليا، روسيه، تركيه‌ و انگليس اشاره كرد؛ از طرف امريكا نيز شركتي وجود دارد كه شركت‌كننده آن از اسپانيا حاضر مي‌شود. محمدجواد ظريف وزير امور خارجه كشور، بيژن نامدارزنگنه وزير نفت ايران و اسحاق جهانگيري معاون رييس‌جمهوري ايران، عباس شعري‌مقدم معاون وزير نفت و حسن پيوندي معاون مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي جزو سخنرانان كليدي اين همايش خواهند بود.

پيوندي درباره جذب سرمايه طي اين همايش اظهار كرد: «همايش بين‌المللي پتروشيمي هميشه نقش جذب سرمايه‌هاي خارجي داشته است.» طبق گفته معاون مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي اين همايش از روزي كه در برنامه دوم و سوم توسعه طراحي شد هدف جذب سرمايه‌گذاري‌هاي خارجي را دنبال مي‌كرد. در حال حاضر دوازدهمين دوره از اين همايش برگزار مي‌شود و چند بار نيز به صورت دو سالانه برگزار شده است. پيوندي در ادامه سخنان خود به «تعادل» گفت: «بخشي از وقفه‌هايي كه تاكنون در اين همايش ايجاد شده ناشي از تحريم‌ها بوده است.» او تاكيد كرد: «يكي از دروازه‌هاي ورود سرمايه‌گذاري خارجي به صنعت پتروشيمي اين همايش است. به همين خاطر در حال حاضر بالاترين سخنرانان خارجي در اين همايش حضور خواهند داشت.» مدير دوازدهمين همايش بين‌المللي IPF همچنين اشاره كرد: «ما تلاش مي‌كنيم سرمايه كافي را جذب كنيم و انتقال دانش فني را به گونه‌يي داشته باشيم كه در آينده صادركننده دانش فني باشيم.» طبق گفته پيوندي در حال حاضر برنامه در مراحل اوليه است و اين همايش يكي از دروازه‌هاي آشنايي سرمايه‌گذاران خارجي خواهد بود. او در پايان گفت: «بايد توجه داشته باشيد كه فاينانس شركت‌هاي خارجي نيز نوعي سرمايه‌گذاري غيرمستقيم به شمار مي‌آيد.»

  نرخ خوراك با مبناي 13 سنت

نرخ خوراك پتروشيمي يكي از مهم‌ترين مسائلي است كه در آستانه چنين همايشي اهميت آن به شكلي پررنگ‌تر خودنمايي مي‌كند. پيوندي در پاسخ به يكي از خبرنگاران در اين باره گفت: «مذاكرات فعلا با فرض قيمت‌هاي پايه 13سنت خواهد بود. به اين ترتيب مبناي مذاكراتي كه در اين مرحله صورت مي‌گيرد با اين قيمت خواهد بود.» او در ادامه اظهار كرد: «قيمت خوراك ديگر در كنترل شركت ملي صنايع پتروشيمي نيست چرا كه شركت‌ها تماما خصوصي شده‌اند و به همين خاطر ما نقشي در تعيين قيمت خوراك نداريم. مسوولان براي تعيين نرخ خوراك در شرايط فعلي، وزارت نفت و مجلس هستند. اين مساله در همايش سوال جمعيت زيادي كه از خارج از كشور آمده‌اند نيز خواهد بود.» پيوندي طي سخنان خود تاكيد كرد: «استراتژي فعلي ما با زنجيره توليد است.» او در ادامه اظهار كرد كه ما تاكنون صنايع بالادستي را توسعه داده‌ايم اكنون قبل از رسيدن به صنايع پايين‌دستي، بايد به صنايع ميان‌دستي نيز توجه داشته باشيم كه اينها نيز شيميايي هستند و به جاي رويه توليدي، رويه فرآيندي روي آنها صورت مي‌گيرد. طبق گفته معاون مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي اين فرآيندها در آينده صنعت پتروشيمي مورد توجه بسياري قرار خواهند گرفت. او درباره رشد كمي و كيفي همايش اظهار كرد: «ما در اين همايش 120درصد رشد شركت‌كننده از نظر كمي داشته‌ايم؛ از نظر كيفي نيز چه به لحاظ دانش فني چه به لحاظ افرادي كه حضور پيدا كرده‌اند با سال‌هاي گذشته فاصله بسياري وجود دارد.» گفته مي‌شود بسياري از پتروشيمي‌ها به سمت ماهشهر و عسلويه تمايل داشته‌اند؛ از نظر مدير دوازدهمين همايش بين‌المللي IPF، اين امري طبيعي است و جاي پتروشيمي‌ها ماهشهر و عسلويه است؛ البته ماهشهر در شرايط فعلي فضاي توسعه ندارد و خوراك كافي از خوزستان تامين نمي‌شود مگر اينكه سقف توليد نفت خام ايران به سقف 5 تا 6ميليون بشكه در روز برسد تا افزايش توليد ان‌جي‌ال داشته باشيم. اما حاشيه خليج‌فارس و عمان در دنيا بالاترين مزيت توسعه صنعت پتروشيمي را دارد. پيوندي اظهار كرد: «اگر دولت در آماده‌سازي اين زمين‌ها براي توسعه صنعت پتروشيمي سرمايه‌گذاري كند حتما بازگشت سرمايه خوبي خواهد داشت. فقط خوراك براي توسعه كافي نيست بلكه زيرساخت‌هايي نظير آماده‌سازي زمين نيز بايد مورد توجه قرار بگيرد.» براي مثال او فرودگاه عسلويه را جزو جاذبه‌هاي اين منطقه براي توسعه صنعت پتروشيمي دانست. از نظر معاون مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي تمركز جمعيت در دنيا در سواحل است و در ايران نيز با توجه به كمبود منابع آبي بايد به سمت سواحل حركت كنيم و اين كوچ مستلزم آماده‌سازي زيرساخت‌هاست.

  انتقال 1.5 تريليارد دلار به دنبال سقوط نفت

قيمت نفت خام از ژوئن سال 2014 تاكنون كاهش شديدي را تجربه كرده است. يكي از پرسش‌هايي كه پيش مي‌آيد، اين است كه آيا اين كاهش قيمت مي‌تواند تاثيري روي صنعت پتروشيمي داشته باشد؟ پيوندي در اين باره اظهار كرد: «به‌طور طبيعي قيمت نفت خام نبايد روي صنايعي كه خوراك آنها اتان يا متان است تاثيري داشته باشد؛ اما به‌طور رواني اثر مي‌گذارد.» او ادامه داد: «افت قيمت نفت از 100 دلار به 60و50دلار روي قيمت متانول نيز تاثير گذاشت در صورتي‌كه متانول از قيمت گاز طبيعي پيروي مي‌كند و گاز طبيعي نيز قيمت جهاني ندارد. پس كاهش قيمت نفت خام روي قيمت گاز نيز اثر گذاشت.» طبق گفته معاون مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي قيمت نفت خام اصولا بايد روي قيمت نفتا و متناسب با آن روي آروماتيك‌ها تاثير بگذارد. به صورت كلي تاثير قيمت نفت روي پتروشيمي‌هايي كه خوراك آنها مايع است، بسيار كم است. او همچنين اضافه كرد: «طبق يكي از گزارش‌هاي جديد موسسه آي‌اچ‌اس كه تركيبي از شركت‌هاي اطلاعاتي پتروشيمي است، با تحول اخير در قيمت نفت خام؛ حدود 1.5تريليارد دلار از توليدكننده‌ها به مصرف‌كننده‌ها منتقل شد.»

پيوندي در پايان صحبت‌هاي خود درباره ميزان سرمايه‌گذاري خارجي از ابتداي راه‌اندازي صنعت پتروشيمي در كشور اظهار كرد: «تنها سرمايه‌گذاري مستقيم بعد از انقلاب مربوط به شركت آرياساسول آفريقاست كه حدود 500ميليون دلار بوده است.» او همچنين اضافه كرد: «امسال برآورد مي‌شود كه حدود 2ميليون تن افزايش توليد داشته باشيم و اين به دليل افزايش تامين خوراك از طريق پارس جنوبي است.» او ادامه داد: «ظرفيت توليد به 46ميليون تن در مقابل 44ميليون تن سال گذشته مي‌رسد و فروش كل نيز به 35ميليون تن در مقابل 32ميليون تن سال 93 مي‌رسد. اين ميزان توليد و صادرات در نتيجه عملكرد پارس جنوبي و افزايش خوراك است.»