معاون وزير راه و شهرسازي خبر داد:
شتاب فرسايش خطوط آهن با كمبود بودجه 750 ميلياردي
محسن پورسيدآقايي مديرعامل شركت راهآهن جمهوري اسلامي ايران با اعلام اينكه طول خطوط اصلي راهآهن 10 هزار و 450 كيلومتر است و راهآهن جمهوري اسلامي ايران هزينه كافي براي نگهداري خطوط ريلي را ندارد، زنگ خطر براي صنعت ريلي كشور را به صدا درآورد.
خبر اقتصادی - وي گفت: نگهداري خطوط ريلي سالانه نيازمند 1250ميليارد تومان بودجه است، اما فقط 500 ميليارد تومان اعتبار براي اين كار وجود دارد.
در ساختار عمراني يك كشور و در زيرلايه‌هاي اين ساختار، زيرساخت‌هاي حمل‌ونقل مستتر است و در ميان زيرساخت‌هاي حمل‌ونقل، صنعت ريل و راهآهن يكي از مهم‌ترين پايه‌ها و زير شاخه‌هاي حمل‌ونقل است، از طرفي نگهداري از ساختار خطوط در ريل كه يكي از سرمايه‌هاي ملي محسوب مي‌شود، هزينه‌هاي هنگفتي دارد.
با توجه به اينكه ساخت و راه‌اندازي خطوط ريلي بسيار هزينه‌بر است، اين موضوع باعث شده كه راهآهن سرمايه‌يي ملي محسوب شود، از سوي ديگر هزينه‌هاي نگهداري و تعمير ساختار خط 70 درصد كل هزينه‌هاي چرخه عمر خطوط ريلي را شامل مي‌شود، تعمير و نگهداري خطوط ريلي كه از آن به «نت» تعبير مي‌شود يكي از گران‌ترين و مهم‌ترين چرخه‌هايي است كه از زمان شروع به كار خطوط ريلي تا منقرض شدن خطوط بايد در اين چرخه لحاظ شود.
بر اساس گزارش، سرعت سير قطارها با كيفيت و سن ريل‌هاي خط آهن ارتباط مستقيم و تنگاتنگ دارد و افزايش تردد و ترافيك خطوط ريلي و استهلاكي كه از طريق افزايش بار قطارهاي باري و روبه فزوني گذاشتن سرعت قطارهاي مسافري ايجاد مي‌شود باعث ناكارآمد شدن و كاهش سرعت خطوط مي‌شود.
از سويي صنعت حمل‌ونقل يك كشور يكي از صنايعي است كه از كمبود بودجه شديد رنج مي‌برد و اگر سرمايه‌گذاران وارد اين بخش به خصوص ريل نشوند، خطوط راهآهن در كشور فرسوده و ناكارآمد مي‌شوند. وزارت راه و شهرسازي در گزارشي يك برآورد كلي از بخش حمل‌ونقل كشور در طول يك برنامه 10 ساله ارائه كرده كه طرح‌هايي را شامل مي‌شود كه بايد تا سال 1404 با تامين اعتبار وارد فرآيند اجرايي شود.
براساس اين برآورد تمام حمل‌ونقل كشور تا سال 1404 حدود 56 هزار و 500 ميليارد تومان اعتبار نياز دارد. اين در شرايطي است كه براساس بودجه پيش‌بيني شده در سال 1394 اين بخش تنها 5500 ميليارد تومان بودجه خواهد داشت، اين يعني حتي بودجه فعلي به 10درصد از نيازهاي كل اين بخش نيز نمي‌رسد.
اين در حالي است كه به گفته مديرعامل شركت راهآهن جمهوري اسلامي ايران، عمر زياد خطوط ريلي با سرعت قطارها ارتباط عكس دارد و هرچه عمر ريل بيشتر باشد، سرعت قطار نيز كاهش مي‌يابد.
مديرعامل راهآهن با تاكيد بر اينكه نگهداري خطوط ريلي، افزايش ظرفيت و برقي‌سازي راهآهن اولويت اصلي دولت است، از كمبود اعتبار سالانه ۷۰۰ ميليارد تومان براي بهسازي خطوط ريلي گفت و افزود: عمر زياد خطوط ريلي سرعت قطارها را كاهش داد. محسن پورسيدآقايي با بيان اينكه طول خطوط اصلي راهآهن 10 هزار و 450 كيلومتر است، اظهار داشت: راهآهن جمهوري اسلامي ايران هزينه كافي براي نگهداري خطوط ريلي را ندارد.
كمبود اعتبار براي نگهداري خطوط ريلي
وي با بيان اينكه نگهداري خطوط ريلي سالانه نيازمند 1250 ميليارد تومان بودجه است، بيان كرد: متاسفانه ميزان اعتبار فعلي ما براي اجراي اين مورد 500 ميليارد تومان است و اين امر موجب شده است، با استانداردهاي بين‌المللي فاصله داشته باشيم.
معاون وزير راه و شهرسازي با تاكيد بر اينكه خطوط ريلي كشور از ايمني كاملي برخوردار است، گفت: براي نگهداري خطوط ريلي بايد طبق استانداردها پيش برويم در غير اين صورت مجبور به تعويض آنها هستيم.
پورسيدآقايي افزود: هر 10 سال بايد ريل‌ها بازسازي شود و اين در كشور ما امكان‌پذير نيست. در حال حاضر هر 15 تا 17 سال اين امر اجرا مي‌شود بنابراين براي چنين پروسه زماني طولاني، نيازمند بازديدهاي مداوم از خطوط ريلي هستيم.
فرسودگي خطوط در حال افزايش است
مديرعامل شركت راهآهن جمهوري اسلامي ايران بيان كرد: در صورت نداشتن بودجه كافي براي تعويض خطوط ريلي بايد منتظر اتفاقات بدتري در اين بخش باشيم. عدم تخصيص بودجه كافي براي رساندن خطوط به استانداردهاي بين‌المللي موجب مي‌شود كه پس از مدتي با خط‌آهني مواجه باشيم كه فرسوده است و نياز به سرمايه‌گذاري بزرگي دارد، به‌طور حتم تامين و جذب آن به سختي صورت خواهد گرفت و دسترسي به آن اعتبار دور از انتظار است.
پورسيدآقايي با عنوان اينكه دولت بودجه قابل قبولي را به بخش ريلي كشور اختصاص داده است، گفت: پيش از اين در مسيرهاي شمال و جنوب كشور خطوط ريلي داشتيم كه تعويض آنها به 50 سال قبل بر مي‌گشت؛ براي بهسازي اين مسيرها فعاليت‌‌هايي انجام شد و اقداماتي را براي تعويض خطوط، عملياتي كرديم؛ زيرسازي‌هاي جديد براي خطوط ايجاد و ريل‌ها تعويض شد.
وي افزود: در اين باره مي‌توان به بهسازي خط‌آهن مسير اراك تا انديمشك اشاره كرد كه تا بهار سال آينده به اتمام برسد. همچنين براي تعويض خطوط ريلي استان كرمان هم برنامه‌ريزي‌هايي در دستور كار قرار گرفته است كه به زودي محقق خواهد شد.
مديرعامل راهآهن ادامه داد: خطوط فرسوده موجب كاهش سرعت در قطارها مي‌شود و سرعت را به 50 تا 60 كيلومتر در ساعت مي‌رساند.
معاون وزير راه و شهرسازي در پاسخ به اين سوال كه در راهآهن توسعه از اهميت ويژه‌يي برخوردار است يا بازسازي، بيان كرد: در صورت اختصاص بودجه مناسب به راهآهن، تلاش مي‌كنيم آن را صرف بهبود شرايط موجود شبكه ريلي كنيم؛ البته در سال‌هاي گذشته بودجه‌هاي مناسبي به شبكه ريلي كشور اختصاص يافت اما اغلب تبديل به كلنگ‌زني در پروژه‌هاي جديد (حدود 32 پروژه) شد.
پورسيدآقايي بيان داشت: عدم بهره‌برداري از پروژه‌ها و نيمه تكميل ماندن آنها، موجب به هم ريختگي در سياست‌ها و برنامه‌هاي ريلي شد و اين موضوع چالش‌هايي را هم به همراه داشته است.
كلنگ‌زني‌هاي مذكور در 18 سال گذشته شروع شده و نيمه تمام مانده‌اند، بنابراين از همين موضوع مي‌توان نتيجه گرفت كه هيچ خط جديدي به اندازه خطوط موجود كارايي ندارد و اين خطوط بهترين هستند.
وي ادامه داد: به هر حال تلاش داريم در صورت وجود بودجه كافي خطوط موجود را بازسازي كرده و گلوگاه‌ها را رفع كنيم ضمن آنكه در كنار به‌روز‌رساني علائم، تعداد آنها را افزايش مي‌دهيم.
مديرعامل شركت راهآهن جمهوري اسلامي ايران گفت: سال گذشته با بودجه‌يي كمتر از 100 ميليارد تومان مسير تهران – مشهد بازسازي شد و ظرفيت آن تا دوبرابر افزايش يافت؛ همين‌طور با دو خطه كردن مسير چادرملو به اردكان كه 250 كيلومتر است، ظرفيت جابه‌جايي بار در اين مسري ريلي به 10 ميليون تن خواهد رسيد كه اين از نكات مثبت صرف هزينه در خطوط فعلي راهآهن و بهسازي آنهاست.
تعادل
