بالاترين نرخ جهاني دلار در هشت سال اخير، نرخ دلار مبادله اي از مرز 3 هزار تومان گذشت

خبراقتصادي -  محسن شمشيري: نرخ  هر دلار آمریکا كه در ابتداي هفته گذشته 3575 تومان بود در طول يك هفته با 40 تومان افزايش به  3615 تومان در روز پنج شنبه رسيد. نرخ هر یورو نيز كه در ابتداي هفته 3827 تومان بود  با 33 تومان افزايش در طول هفته به 3860 تومان رسيده است. 

به گفته كارشناسان بازارهاي مالي، نرخ دلاربازارهاي جهاني در برابر ارزهاي ديگر، در هفته گذشته به بالاترين سطح در 8 سال اخير رسيده است و متاثر از گزارش هاي اقتصاد آمريكا، پيش بيني بهبود شاخص ها، و اخبار افزايش نرخ بهره در آمريكا، ارزش دلار تقويت شده است. ديروز جمعه 6 آذر 94، نرخ هر يورو  با 26 صدم درصد كاهش به 1.0582 دلار و هر پوند با 43 صدم درصد كاهش به  1.5037 دلار رسيده كه نشان دهنده تقويت ارزش دلار در برابر ارزهاي معتبر بين المللي است.

 اتفاق عمده ديگر در بازار ارز ايران، عبور نرخ دلار مبادله اي از مرز 3 هزار تومان است و نرخ دلار روز پنج شنبه 5 آذر 94 به 30027 ريال ، نرخ پوند 45423 ريال،  ونرخ يورو  به 31897 ريال رسيد. 

برخي فعالان بازار معتقدند كه عبور نرخ مبادله اي دلار از مرز 3 هزار تومان، تقويت ارزش دلار در بازارهاي جهاني و افزايش نرخ بهره آمريكا و همچنين رشد سفته بازي بازار ارز قبل از اجراي برجام، عواملي هستند كه باعث رشد نرخ دلار شده و احتمال هيجاني شدن بازار ارز را نيز افزايش داده اند. 

محمدکشتی آرای رییس اتحادیه طلاوجواهر، افزایش قیمت دلار در هفته اخیر را به دلیل نزدیکی به ایام تعطیلات اربعین و افزایش میزان سفرهای خارجی، سفر زائران به عراق و كربلا و نجف و...ارزيابي كرده است. اما برخي ديگر از كارشناسان بازارهاي مالي ودارايي معتقدند: تقويت بي سابقه نرخ دلار آمريكا در برابر ساير ارزها و دارايي ها،تقاضا براي سفته بازي و دلالي دلار قبل از اجراي برجام و رفع تحريم ها، نزديك شدن به پايان سال ميلادي جاري و شروع سال ميلادي جديد، افزايش تقاضاي شركت ها و سازمان ها براي بودجه ارزي نيمه دوم سال، و همچنين فاصله چند ماهه با سال ميلادي جديد و نوروز سال 1395 و آماده سازي بازار كالا، واردات كالا و... همگي از دلايل عمده رشد تقاضا محسوب مي شود. 

برخي كارشناسان بازار جهاني نيز معتقدند كه ارزش دلار در بازارهای جهانی در هفته گذشته به بالاترین سطح خود در هشت سال اخیر رسید که این موضوع به دلیل افزایش نرخ بهره آمریکا بود. 

اقتصاد آمريكا به دليل رشد نرخ بهره، گزارش هاي مثبت اقتصاد آمريكا در سال 2015، كاهش قيمت نفت، شروع سال ميلادي جديد و سفرهاي خارجي، و تحولات منطقه و جهان، با تقويت ارزش دلار و رشد تقاضا براي دلار مواجه شده و همين موضوع باعث شده كه نرخ دلار نسبت به نرخ يورو و ساير ارزها رشد بيشتري داشته باشد. 

عده اي از فعالان اقتصادي داخل كشور نيز با اشاره به اثرات تحريم ها و برجام و درآمد ارزي كشور، معتقدند تا زماني كه برجام اجرا نشود، باعث رشد عرضه ارز نخواهد شد و همين موضوع تقاضا براي سفته بازي و دلالي را افزايش خواهد داد. از سوي ديگر، كاهش قيمت نفت و درآمدهاي ارزي ايران، رشد تقاضا براي سفرهاي خارجي و خريد كالاهاي خارجي، تمايل بازار به رشد نرخ ارز را موجب شده است و بازار در انتظار افزايش درآمدهاي ارزي كشور، آزادسازي پول هاي بلوكه شده، ورود سرمايه گذاران خارجي و... است. 

جعفر قادری، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در خصوص علت اصلی افزایش نرخ دلار در روزهای اخیر گفت: به اعتقاد بنده تا زمانی که اتفاق خاصی در بحث‌های توافق و برجام صورت نگیرد و منابع ارزی وارد کشور نشود و از طرفی درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفتی و غیرنفتی در اقتصاد کشور وارد نشود، نگرانی‌ها و انگیزه‌های سفته‌بازی همچنان باقی خواهد ماند.

او افزود: از یک طرف کاهش عرضه ارز و از طرفی انگیزه‌های سفته‌بازی وجود دارد. از طرف دیگر هر اتفاقی که در کشورهای همسایه بیفتد یا نگرانی‌هایی در داخل کشور وجود داشته‌ باشد شائبه‌ای به وجود می‌آورد که امیدی به بهبود وضعیت نیست و انگیزه سفت‌بازی را تقویت می‌کند.

قادری تصریح کرد: بسته خروج از رکود دولت خیلی اثرگذار نبود، بخش از نگرانی‌ها به این بر‌می‌گردد که اگر دولت بخواهد اقدامی کند ممکن است این اقدام در افزایش نقدینگی اثر بگذارد و باعث افزایش تورم شود، خود تورم می‌تواند در نرخ ارز اثرگذار باشد.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه اظهار کرد: در شرایطی که امیدی به فعال شدن بازار بورس، بازار مسکن و بازار کالاها وجود نداشته‌باشد تنها مکان مطمئنی که می‌تواند نقدینگی‌ها را جذب خود کند بازار ارز است، بنابراین طبیعی است که نقدینگی‌ها به سمت بازار ارز کشیده ‌شود. مجموع این عوامل می‌تواند در افزایش بازار ارز تاثیرگذار باشد.

قادری خاطر نشان کرد: ما باید تعاملات خود را با کشورهای روسیه، چین و هند بیشتر کنیم و امیدی به کشورهای غربی نیست، آنها اجازه نمی‌دهند اتفاق خاصی صورت گیرد. راه اصلی استفاده از ظرفیت‌های کشورهای غربی نزدیک شدن ما با کشورهای چین و روسیه است، به این دلیل که اگر کشورهای غربی احساس کنند که مشکلات ما با این کشورها حل می‌شود راحت‌تر با ما همکاری می‌کنند و از طرفی اگر احساس کنند تعاملات ما با این کشورها کم است آنها هم از این فرصت سوء‌استفاده می‌کنند. بنابراین باید اقدامات جدی در این حوزه صورت گیرد که بتوانیم تحرکی در اقتصاد ایران پدید آوریم.

قیمت طلا در هفته گذشته چندان نوسانی نداشت، وبا حدود پنج دلار كاهش، ششمین هفته کاهشی قیمت جهانی طلا را پشت سرگذاشت.

در هفته گذشته قیمت سکه در بازار داخلی به طور متوسط 5000 تومان افزایش داشت،و به دلیل بالا رفتن قیمت دلار، شاهد افزایش قیمت سکه نیز بودیم که البته این افزایش چشمگیر نبود.

وضعیت اقتصادی دنیا در هفته پیش رو در انتظار جهت افزایش نرخ بهره آمریکا، انتشار تخمین دوم رشد اقتصادی منتهی به تابستان امسال و انهدام هواپیمای روسیه توسط ترکیه بود.

وضعیت کلی اقتصاد آمریکا و دنیا به نحوی است که همه بازارها در حال انتظار افزایش نرخ بهره آمریکا در نشست دسامبر می باشد. با توجه به انتشار جزئیات جلسه کمیته بازار آزاد که چندی پیش برگزار شد، نظر سنجی ها حکایت از احتمال 70 درصدی افزایش نرخ بهره در جلسه ماه بعد آمریکا دارند. بنابراین بازارها شروع به عکس العمل به افزایش نرخ بهره کردند. نرخ طلا افت کرد، دلار باز هم تقویت شد و قیمت کالاها افت کردند.

چند شاخص نیز از اقتصاد آمریکا منتشر شد که اثرات آنها نیز در همین راستا بودند. در روز سه شنبه دومین تخمین از رشد اقتصادی سالیانه تابستان منتشر شد که حکایت از رشد 0.6 درصدی نسبت به پیش بینی قبلی داشت. در حالیکه پیش بینی قبلی از رشد اقتصادی آمریکا، 1.5 درصد بود در دومین تخمین از وضعيت اقتصادي آمريكا، رشد اقتصادی آمریکا در این دوره 2.1 درصد اعلام شد که حتی از پیش بینی کارشناسان نیز بالاتر بود. میانگین رشد اقتصاد آمریکا در نه سال اخیر، 1.7 درصد می باشد شاخص اخیر نشان دهنده وضعیت خوب اقتصاد آمریکا می باشد.

شاخص دیگری که از اقتصاد آمریکا منتشر شد، شاخص سفارشات خرید کالاهای بادوام کارخانجات آمریکا بود که برای ماه اکتبر همانند ماه سپتامبر 0.5 درصد رشد داشت که نشان دهنده وضعیت خوبی از اقتصاد آمریکا است. این شاخص، برای رشد اقتصادی آمریکا در فصل پاییز و آمار اشتغال به عنوان پیش نگر عمل می کند و نشان دهنده ادامه وضعیت خوب در این شاخص ها می تواند باشد.

در روز جمعه نیز، ماریو دراگی رئيس بانك مركزي اروپا  با توجه به آمار نه چندان امیدوارکننده از وضعیت اقتصاد اروپا در چند ماه بعد از شروع سیاست های تسهیل مقداری پولی (QE)، اعلام کرد باید سطح این سیاست را تشدید کند تا اقتصاد بتواند به اندازه کافی تحریک بشود. پس از این سخنان و در روز دوشنبه، شاخص مدیران خرید اتحادیه اروپا برای ماه اکتبر منتشر شد تا هر دوی این اخبار، وضعیت امیدوارکننده ای را برای آینده اروپا ترسیم کند. شاخص مدیران خرید قاره سبز برای ماه اکتبر، 52.8 واحد بود که از 52.3 واحد دفعه قبل رشد کرده باشد. ارقام بالای 50 این شاخص، نشان دهنده خوش بینی به آینده اقتصاد است.

اما در کنار این شاخص ها، در روز سه شنبه، انهدام هواپیمای نظامی روسیه توسط ترکیه صورت گرفت که اتفاق غیر مترقبه ای می باشد. در این میان، به دلیل وجود تنش در روابط میان این دو کشور به دلیل مسایل منظقه ای، احتمال تنش در میان این دو کشور و همپیمانان آنان قوت می گیرد. همین مسأله منجر به واکنش بازارهای مختلف البته به صورت محدود در روزهای سه شنبه و چهارشنبه شد. قیمت طلا صعود کرد و قیمت نفت و سایر کالاها کمی صعود کردند. قیمت دلار هم کمی افت کرد. البته این عکس العمل ها بسیار محدود بودند و انتظار می رود دیگر ادامه پیدا نکند.

نایب رییس کانون صرافان  در اين رابطه می‌گوید: «اگر همه دلارهای بانک مرکزی را سر چهارراه‌ها بفروشند، طبیعت نرخ دلار پایین نمی‌آید.»

اصغر سمیعی درباره تغییرات قیمت دلار در بازار و محرک افزایش قیمت دلار در روزهای گذشته توضیح داد: «در حال حاضر مساله اصلی عرضه و تقاضا است، اما با توجه به این‌که نرخ تورم ایران بالاتر از نرخ تورم جهانی است و نرخ بهره نیز بالاتر از نرخ بهره در دنیا است، بنابراین افزایش نرخ دلار طبیعی است.»

وی افزود: «اگر نرخ دلار کمتر از این بالا رود، یک دستی در کار است و اگر بیشتر هم بالا رود، ممکن است دستی در کار باشد.»

نایب رییس کانون صرافان تصریح کرد: «این میزان افزایش نرخ دلار در بازار کاملا طبیعی است؛ البته همه ما آرزو داریم که پول‌مان قوی‌تر شود و نه‌تنها دلار بالا نرود، بلکه نرخ آن روز به روز کاهش یابد.»

سمیعی عنوان کرد: «این آرزو به صورت دستوری تحقق پیدا نمی‌کند، بلکه باید با تورم مبارزه کنیم و نرخ بهره و بیکاری را کاهش دهیم و سرمایه‌گذاری‌هایی در صنایع صورت گیرد که بیکاری از بین رود.»

وی متذکر شد: «این اتفاقات باید بیفتد و بعد پول ما آرام‌آرام قوی می‌شود؛ وگرنه دستوری نمی‌شود عمل کرد.»

نایب کانون صرافان خاطرنشان کرد: «اگر حتی همه دلارهای بانک مرکزی را سر چهارراه‌ها بفروشند، طبیعت نرخ دلار پایین نمی‌آید. ممکن است برای یک روز، دو روز، 10 روز نرخ دلار پایین آید، ولی در واقعیت ماجرا نرخ دلار پایین نمی‌آید.»

سمیعی با بیان این‌که قیمت واقعی دلار بیش از این ارقام است، متذکر شد: «اما این‌که در این لحظات قیمت دلار بالا می‌رود، به خاطر این است که وقتی فنر نرخ‌ها جمع می‌شود، یک مقداری ممکن است این فنر بالا رود.»

وی عنوان کرد: به عبارتی، وقتی تزریق ارز از میزانی که اضافه هست، کمتر شود، به طور طبیعی دلار سعی می‌کند که خود را به قیمت‌های واقعی نزدیک کند.