«یکی از دلایل وجود بیش از ۵۰۰ میلیون حساب بانکی عدم دریافت هزینه و کارمزد افتتاح حساب است.» اگر این اظهارنظر روز گذشته مدیر اداره نظامهای پرداخت بانک مرکزی را در کنار سیاستهایی قرار دهیم که در ماههای اخیر در ارتباط با مشتریان بانکی دنبال شده است، میتوانیم به این نتیجه برسیم که تغییرات در سیستم بانکی به پله دریافت کارمزدهای بیشتر از شهروندان رسیده است.

خبر اقتصادی - از زمانی که شبکه بانکی در ایران فعال شده است همواره بانکها کارمزدهایی را برای خدماتی که به مشتریان ارائه میدهند، دریافت میکنند. این دریافتها تا قبل از فراگیر شدن بانکداری الکترونیکی و رونق استفاده از عابر بانکها از تعرفههای مشخصی تبعیت میکرد، اما با متنوع شدن ارائه خدمات بانکی تعرفهها نیز با تغییر و تحولاتی رو به رو شد. هر چند بانکها برای تعدادی از خدماتی که شهروندان از طریق عابر بانکها دریافت میکنند، کارمزدهایی را در نظر گرفتهاند، اما بررسی سابقه کارمزدهای بانکی نشان میدهد بانکداری الکترونیک علاوه بر اینکه صرفه جویی در وقت شهروندان را به دنبال داشته، توانسته است تا حدودی هزینههای آنها را نیز کاهش دهد. اما جبران این مساله به صورتهای مختلف مورد توجه بانکها قرار گرفته است. از طرفی، بانکها توانستهاند با تبلیغات گسترده و همچنین افزایش هر روزه عابر بانکها میزان مراجعه شهروندان برای دریافت خدمات بانکی را افزایش دهند که این خود منجر به افزایش تراکنشها و دریافت کارمزدهای بیشتر شده است و از طرف دیگر، بانکها در یک فضای رقابتی خدمات تازهای را به مشتریان خود معرفی کردهاند که از مهمترین آنها اینترنت بانک و اسام اس بانک است.
پیامکهایی که مجانی نبود
هر طرح تازهای که اجرا میشود شهروندان را به شوق میآورد، چرا که نویددهنده زندگی راحت با دریافت خدمات آسانتر است. وقتی برای نخستین بار بانکها سیستم ارسال پیامک به مشتریان خود را رونمایی کردند، بسیاری از شهروندان خوشحال شدند که دیگر حتی لازم نیست برای دریافت اطلاعات حساب خود به عابر بانک مراجعه کنند. این خوشحالی اما تا زمانی ادامه داشت که خبری از دریافت کارمزد نبود. اما اوایل امسال خبری شوک آور منتشر شد: «بانک ملی از حساب مشتریان خود پنج هزار تومان به دلیل ارسال پیامک کسر کرده است.» گذشته از اینکه این آبونمان به بحثهای دنبالدار حقوقی دامن زد، مبنی بر اینکه آیا اساسا یک بانک اجازه دارد به بهانه ارائه یک خدمت از پول مشتریان خود بدون اینکه قبلا اطلاع داده باشد، برداشت کند، مدیران بانکی را بر آن داشت تا ساز و کار مشخصی برای دریافت هزینه ارائه خدمات در نظر بگیرند. چندی پیش مدیران بانکی در جلسهای مشترک اعلام کردند ارسال پیامک برای مشتریان سالانه 10 هزار تومان خرج بر میدارد. به تازگی هم برخی بانکها به مشتریانشان اولتیماتوم دادهاند که اگر تمایل به دریافت پیامک ندارند اعلام کنند، وگرنه مشمول پرداخت آبونمان میشوند. این اتفاقات شائبه این را به وجود آورده است که خوش نشینی مشتریان بانکها به پایان رسیده است و قرار است کارمزدها برای خدمات بانکی افزایش یابد.
500 هزار حساب بانکی در ایران
روز گذشته مدیر اداره نظامهای پرداخت بانک مرکزی، یکی از دلایل وجود بیش از ۵۰۰ میلیون حساب بانکی را عدم دریافت هزینه و کارمزد افتتاح حساب اعلام کرد و گفت: به ازای هر ایرانی ۴ تا ۵ حساب بانکی داریم. به گزارش مهر، داود محمد بیگی درباره آمادگی بانکهای ایرانی در پسابرجام برای رقابت با بانکهای خارجی که وارد کشور خواهند شد، گفت: بانکهای ایرانی باید در بسیاری از بخشها اقدامات جدیدی را عملیاتی کنند؛ البته از سوی دیگر بانکهای ایرانی در برخی از حوزهها خوب کار کردهاند، ولی در برخی از حوزهها باید فعالیتهای بیشتری را صورت دهند. او افزود: وقتی بانکهای خارجی وارد کشور شوند و بخواهند که خدمات خود را وارد کشور کنند، رقابت سنگینی بین بانکهای ایرانی و خارجی به وجود خواهد آمد. بانک مرکزی به عنوان مقام ناظر در اعطای مجوز و نوع فعالیت بانکها میتواند تعادلی را در بازار ایجاد کند، اما این بدان معنا نیست که بانکها بتوانند با شرایط فعلی با بانکهای خارجی رقابت کنند. محمد بیگی در پاسخ به اینکه بانکهای ایرانی در چه بخشهایی باید خود را تقویت نمایند، مطرح کرد: بانکها در حوزههای مختلف فعالیت میکنند و خدمات و محصولات مختلف به مشتریان ارائه میدهند، شاید در بخش کارمزدی بانکهای ایرانی دارای کمترین تنشها باشند، زیرا بانکهای خارجی حتی برای نگهداری حسابها پول از مشتری دریافت میکنند. او ادامه داد: بانکهای خارجی برای افتتاح حساب از مشتریان نیز پول دریافت میکنند و اینگونه نیست که حسابی را در بانکی خارجی افتتاح کنید و مجانی باشد، در حالی که بانکهای ایرانی به صورت مجانی چنین سرویسی را ارائه میکنند. به عبارت دیگر افتتاح حساب در بانکهای ایرانی هیچ هزینهای برای مشتریان ندارد. محمد بیگی بیان کرد: یکی از دلایلی که باعث شده هماکنون در شبکه بانکی کشور بیش از ۵۰۰ میلیون حساب داشته باشیم همین موضوع است که باعث میشود به طور میانگین به نسبت جمعیت کشور، تعداد حسابهای بانکی هر ایرانی بین چهار تا پنج حساب باشد. محمدبیگی با بیان اینکه یکی از دلایل این موضوع این است که افتتاح حسابها هیچ هزینهای برای مشتری ندارد، تصریح کرد: اما اگر قرار باشد که مشتری برای افتتاح حساب بانکی پولی بپردازد، دیگر افراد حساب اضافهای در بانکها باز نمیکنند. بنابراین از این منظر رغبت مشتریان برای دریافت خدمات از بانکهای ایرانی بالا است.
فریبا نهاوندی