فاطمه مقيمي
ايران، نيازمند توليد صادرات‌گرا
سال 94 خبر خوشي مبني بر جمع‌بندي توافق‌هاي بين‌المللي ميان ايران و گروه 1+5 به گوش دنيا رسيد. نوعي توافق كه تا 6 ماه نخست سال جاري جو مثبتي را بر فضاي اقتصادي كشور ايجاد كرد.
خبر اقتصادی - طبيعتا با باز شدن درب‌هاي اقتصادي دنيا به روي ايران، موفقيت‌هاي روزافزوني پيش روي ما رقم خواهد خورد. بنابراين دولت بايد زيرساخت‌هاي لازم را براي فضاي‌هاي اقتصادي و جذب سرمايه‌گذار مستقيم خارجي فراهم كند؛ چراكه تا به امروز ما شاهد رفت و آمد صدها هيات اقتصادي و تجاري در كشور بوده‌ايم و كماكان نيز ورود اين نوع هيات‌ها براي واكاوي شرايط ايران شدت خواهد گرفت. بنابراين اگر با تامين زيرساخت‌هاي لازم و مهياسازي فضاي اقتصادي، ما درصدد جذب سرمايه‌گذاران خارجي برآييم، بي‌شك تراز تجاري مثبتي را شاهد خواهيم بود. بنابراين، اين فرصت‌هاي جديد را بايد غنيمت بشماريم؛ چراكه بعد از ساليان دراز، اين فضا براي كشورمان به وجود آمده است.
البته بعد از آمد و رفت و هيات‌هاي تجاري همه به مثبت شدن تراز تجاري و صادرات مي‌انديشند؛ اين موضوع درحالي است كه اين فرصت به آساني به دست نخواهد آمد چرا كه ما در اين سال‌ها مدام با در‌هاي بسته‌يي مواجه بوديم كه كالاهاي سرمايه‌يي بخش صنعت با واسطه به دستمان مي‌رسيد. اكنون براي ايجاد فضاي مثبت اقتصادي بايد بر شاخص‌هاي توليد صادرات‌گرا بينديشيم. اكنون بخش توليد ما با ضعف‌هاي گوناگوني همچون سرمايه در گردش، عدم كيفيت و... مواجه است. بنابراين اين روزها توليدكنندگان بايد در اين بازه زماني ديدگاهشان را بر نحوه چگونگي توليد تغيير دهند و چاره‌يي حسابي براي توليدات صادرات محور بينديشند و الا ما دراين تالاب كنوني گير خواهيم كرد.
اين روزها توليدكنندگان بايد خود را براي كيفي‌سازي محصولات آماده كنند؛ چرا كه در دوران پسابرجام، ما شاهد ورود برخي محصولات وارداتي خواهيم بود و اگر نتوانيم نياز مصرف‌كننده را چه در سطح داخل و چه در سطح بين‌المللي برآورده كنيم، قطعا توليد صنعتگران به تعطيلي خواهد رسيد.
بنابراين بالا بردن كيفيت توليدات در سطح بازارهاي جهاني يكي از اولويت‌هاي اصلي صنعتگران به شمار مي‌رود و علاوه برمانور دادن در بازارهاي منطقه‌اي، بايد درصدد به دست آوردن ديگر بازارهاي جهاني باشيم. درواقع، يكي از راه‌حل‌ها براي فروش بيشتر كالاهاي توليد داخل در بازارهاي بين‌المللي وفق دادن توليدات به سليقه مشتري‌هاست يعني تولدكنندگان ما بايد در تنوع‌سازي و ايده‌پردازي‌هاي جديد حرف تازه‌يي براي گفتن داشته باشند تا به اين واسطه خوشه‌هاي صادرات محور ما نيز افزايش چشمگيري را رقم زند.
تنوع‌سازي و ايده‌پردازي نيز به عنوان اصل دوم در بخش توليدات صادرات محور از اهميت بالقوه‌يي برخوردار است. البته ما زماني به اين مهم دست خواهيم يافت كه توليدكنندگان ديگر دغدغه براي تامين زيرساخت‌ها يا هزينه‌هاي سربار اضافي نداشته باشند. البته اين سخنان بخشي از مشكلات در قالب تنوع‌سازي توليدات صادراتي محسوب مي‌شود. در واقع؛ توليدكنندگان ما اين روزها بايد با قالب‌هاي مختلفي از محصولات جهاني آشنا شوند تا بتوانند به اين واسطه محصولات خود را در ميان محصولات ديگر جهاني جاي دهند.
دراين بازه زماني؛ موانعي همچون يكسان‌سازي نرخ ارز و بهنگام‌سازي تعرفه‌ها بايد به عنوان دغدغه‌هاي اصلي صنعتگران مرتفع شود تا در آينده با باز شدن در‌هاي بازارهاي جهاني ارزآوري مطلوبي براي بخش توليد به همراه داشته باشيم.
بنابراين اينكه پرسيده مي‌شود اوضاع اقتصادي در دوران پسابرجام به كجا منجر مي‌شود بايد در جواب بگويم كه بنده نيز به عنوان فعال تجاري موافقم كه بعد از برداشتن تحريم‌ها، فرآيندهاي اقتصادي روان‌تر خواهد شد، به اين دليل كه به هرحال، اقتصاد تغيير مي‌كند و بازارهاي خارجي به روي ما باز خواهد شد اما اين نگاه، نگاه خامي است كه به محض برداشتن تحريم‌ها، مشكلات اقتصادي مان حل شود.
براي روشن شدن ذهن آن بخشي از جامعه كه چنين نگاهي نسبت به روند تغييرات اقتصادي پس از امضاي تفاهمنامه دارند، بايد اطلاع‌رساني كرد. بايد به مردم گفت كه بعد از امضاي تفاهمنامه هم نبايد انتظار داشت تا تغيير سريعي در اقتصاد ببينيم.
بطور حتم، براي اينكه تفاهمنامه شكل اجرايي بگيرد، نياز به زمان داريم و در كلام آخر نيز بايد به توليدكنندگان و صنعتگران سفارش كنم كه با چنين توليدات اندكي و بي‌كيفيتي نمي‌توان به بازارهاي جهاني راه يافت و اگر بخواهيم با چنين شيوه برخوردهايي به بازارهاي منطقه‌يي و جهاني ورود پيدا كنيم؛ محصولات صادرشده‌مان به كشور بازخواهد گشت.
بنابراين فرصت اندكي براي آماده كردن شرايط اقتصادي براي ورود به پساتحريم داريم. به نظر من اثرات برداشتن تحريم‌ها، دست‌كم در پنج يا 6 ماه پس از امضاي تفاهمنامه، در جامعه ما بروز خواهد كرد و بايد در نظر داشته باشيم كه امضاي تفاهمنامه به معني رفع تحريم‌ها نيست.
* عضو هيات رييسه اتاق بازرگاني تهران
