تمركز بر توسعه اقتصادي جاده ابريشم
عباس آخوندي با سخناني متفاوت سخنراني خود را آغاز كرد و جاده ابريشم و محور توسعه شمال-جنوب و شرق-غرب محور سخنراني وزير راه و شهرسازي را شكل ميداد. وزير راه و شهرسازي، نقش جاده ابريشم در جابهجايي بار و مسافر در بين ملتهاي جهان را يادآور شد و افزود: جاده ابريشم هنوز هم به عنوان نماد شرقي مطرح است و اين نماد حركت همواره از شرق به غرب و از شمال به جنوب مورد توجه قرار گرفته؛ بهطوري كه برخي كشورها اكنون به دنبال بازآفريني اين نماد حركت هستند. آخوندي در ادامه سخنانش به تنگناهاي مالي در شرايط بد اقتصادي اشاره كرد و گفت: در شرايط كنوني نبايد اجازه داد تا توسعه حمل و نقل ريلي متوقف شود، بلكه با ارائه برنامههاي مناسب سرعت توسعه اين بخش را بايد شتاب بخشيد.
وزير راه در بخشي از صحبتهاي خود با توجه به حمل و نقل ريلي از موضع حركت اشاره كرد و گفت: اين صنعت از نظر رواني حركت و هم در ايجاد ارتباط در مسيرهاي مختلف نقش مهمي ايفا ميكند و حركت هيچگاه توقف ندارد، زيرا زماني كه از حركت بازايستد، لحظه عدم فرارسيده است. آخوندي ادامه داد: در حوزه راه آهن، پروژهها به صورت جداگانه طراحي و تعريف ميشود، در حالي كه در اين حوزه به مفهوم حركت و رواني بار مسافر توجه كمتري شده است. وي تاكيد كرد: انتظار ميرود تمام پروژهها در حوزه راهآهن به شكل واحد دنبال شود تا بتوان با پيوستگي حركت در بخش حملونقل ريلي، سرمايهگذاريها را افزايش داد. آخوندي گفت: حملونقل ريلي در كشور سابقه 80 ساله دارد، در حالي كه با هزاران ميليارد تومان سرمايهگذاري هنوز هم سهم حملونقل ريلي در جابهجايي بار و مسافر كمتر از 10 درصد است.
افزايش 11 ميليارد دلاري درآمد نفتي
محسن پورسيدآقايي از ديگر سخنرانان همايش تمام صحبتهاي خود را با اشاره به آمارهاي ترانزيت و حمل بار و مسافر در حملونقل ريلي ارائه كرد. پورسيدآقايي بعد از تشريح وضعيت حملونقل ريلي در شرايط كنوني دو مزيت ويژه اقتصاد ايران براي سرمايهگذاري را درپايان سخنراني خود روي پاورپوينت به نمايش درآورد. مديرعامل راهآهن با تاكيد بر اينكه در پسا تحريم از محل افزايش توليد نفت 5.5 تا 11 ميليارد دلار به بودجه عمومي كشور اضافه ميشود، گفت: براي دستيابي به اهداف برنامه ششم توسعه در بخش ريلي به 35 هزار ميليارد تومان سرمايهگذاري نياز داريم. محسن پورسيدآقايي در هفدهمين همايش بينالمللي حملونقل ريلي افزود: بر اساس برنامهريزي سازمان مديريت هدف ما در بخش جابهجايي مسافر در حملونقل ريلي بين شهري طولاني رسيدن به 43 ميليون نفر است، هچنين در بخش حمل مسافر حومهيي به عنوان سرفصل برنامهها از 3.2 ميليون نفر در سال 93 به 16 ميليون نفر مسافر حومهيي در سال 99 دست يابيم.
ترانزيت 91ميليون تني ريلي تا سال 99
معاون وزير راه تصريح كرد: براي دستيابي به اين اهداف نيازمند 583 لكوموتيو، 1520واگن مسافري و 28000دستگاه واگن باري هستيم كه حدود 35هزار ميليارد تومان سرمايهگذاري در اين بخش نياز است. وي با اشاره به اينكه در سال گذشته سهم حمل بار در شبكه ريلي 34ميليون تن بود كه براساس پيشبيني صورت گرفته بايد به 91ميليون تن در سال 99 (پايان برنامه ششم توسعه) برسد، بيان كرد: در بخش جادهيي هم طي سال 92 بالغ بر 385ميليون تن بار جابهجا شد كه در سال 99 به 444ميليون تن افزايش مييابد. وي تصريح كرد: به طور ميانگين تا سال 1399 حمل بار در شبكه ريلي 22درصد رشد ميكند درحالي كه رشد حمل بار در جاده سالانه 3درصد خواهد بود. معاون وزير راه و شهرسازي با يادآوري اينكه در برنامه چهارم و پنجم توسعه سهم راهآهن از حمل بار روند نزولي داشت، گفت: براي دستيابي به اهداف برنامه ششم توسعه در بخش ريلي 56درصد منابع مالي توسط بخش خصوصي و مابقي از منابع دولت تامين خواهد شد.
3000كيلومتر خطآهن بايد دو خطه شود
پورسيدآقايي با بيان اينكه بخش زيادي از زيرساختهاي راهآهن از طريق فاينانس انجام ميشود، گفت: از سوي ديگر بايد 3000كيلومتر خطآهن در كشور دو خطه شود كه در اين راستا 1200كيلومتر از اين ميزان درحال ساخت بوده و قراردادهاي آن امضا شده است. قراردادهاي باقيمانده (1800 كيلومتر) نيز ظرف امسال و سال آينده امضا خواهد شد. وي با اشاره به اينكه تراكبندي خطوط راهآهن براي افزايش ظرفيت يكي از برنامههاي اولويتدار راهآهن است، افزود: در اين زمينه بايد 4600كيلومتر خط ريلي تراكبندي شود كه در اين بخش مسير 1000كيلومتري تهران-مشهد در حال بهرهبرداري آزمايشي است و تا پايان امسال به طور كامل به بهرهبرداري ميرسد. وي ادامه داد: همچنين خط آهن بافق-بندرعباس نيز اوايل سال ِآينده به بهرهبرداري ميرسد و در مجموع 1600كيلومتر راهآهن در كشور تراكبندي ميشود. به گفته وي، قرارداد مسيرهاي ريلي قم و قزوين نيز امضا شده و سال آينده به بهرهبرداري ميرسد. پورسيدآقايي با اشاره به اينكه سال گذشته 800 هزار تن بار ترانزيتي در راهآهن حمل شد از حمل 2 ميليون تن بار ترانزيتي تا پايان سال جاري خبر داد. مديرعامل راهآهن جمهوري اسلامي ايران به آثار اقتصادي دوران پساتحريم براي كشور اشاره كرد و گفت: در دوران پساتحريم با آزاد شدن منابع دولت، امكان تحريك تقاضا از سوي دولت، امكان بهرهبرداري بانك مركزي از ذخائر ارزي و... فراهم ميشود. از سوي ديگر قرار است توليد نفت طي 8 تا 10 ماه 500 هزار بشكه افزايش يابد كه در اين صورت 5.5 تا 11 ميليارد دلار به بودجه عمومي كشور اضافه خواهد شد.
پيششرطهاي رشد 17درصدي
مديرعامل شركت راهآهن جمهوري اسلامي ايران گفت: براي تحقق رشد 17 درصدي حمل و نقل ريلي تا سال 99، به 35 هزار ميليارد تومان سرمايهگذاري در اين بخش نياز است. وي، رشد كنوني صنعت حمل و نقل ريلي را هشت درصد بيان كرد و گفت: درصدديم رشد اين بخش را سالانه به 17 درصد افزايش دهيم. وي با بيان اينكه در سالهاي گذشته راهآهن عقب ماندگي زيادي داشته است، گفت: براي جبران آن بايد همه تلاش كنيم تا بتوانيم شاهد رونق آن در دوران پساتحريم باشيم. پورسيدآقايي با اشاره به برنامه توسعه راهآهن جمهوري اسلامي ايران در دوران پسا تحريم افزود: با لغو تحريمها، توسعه حمل و نقل ريلي بايد با سرعت بيشتري دنبال شود تا بتوانيم در پايان سال 99 شاهد جابهجايي 43 ميليون مسافر بين شهري باشيم. مديرعامل شركت راه آهن با بيان اينكه از 35 هزار ميليارد تومان سرمايهگذاري در بخش حمل و نقل ريلي 56 درصد آن بايد توسط بخش خصوصي انجام شود، افزود: در حوزه ميزان سرمايهگذاري بخش خصوصي نيز 20 هزار ميليارد تومان خواهد بود. وي در ادامه به استفاده از منابع مالي از محل فاينانس (سرمايهگذاري خارجي) تاكيد كرد و گفت: در اين صورت ميتوانيم با استفاده از منابع مالي سرمايهگذاران خارجي، نوسازي ناوگان را به صورت مشاركتي آغاز كنيم و اين مساله با انتقال تكنولوژي روز دنيا به بخش صنعت ريلي بهره وري در اين بخش را نيز ارتقا خواهد داد. وي، تمايل چينيها و هنديها براي سرمايهگذاري در چابهار را نشانه اهميت توسعه صادرات در حوزه صنعت حمل و نقل ريلي دانست.
پيشبيني ترانزيت 2 ميليون تن بار
پورسيدآقايي به اهميت اتصال راهآهن به كشورهاي منطقه نيز اشاره كرد و افزود: هماكنون خط آهن بندرعباس از طريق سرخس به تركمنستان، ازبكستان و تاجيكستان متصل ميشود و مسير جديد اينچه برون نيز ما را بطور مستقيم به تركمنستان و ازبكستان وصل كرده است. وي گفت: با احداث خط آهن قزوين-رشت به آستارا تلاش خواهيم كرد تا دي ماه سال آينده، خط آهن آستارا به آستاراي جمهوري آذربايجان وصل شود. مديرعامل شركت راه آهن درباره ميزان ترانزيت بار نيز گفت: در سال 1392 ترانزيت بار توسط خط آهن 500 هزار تن بود كه در سال گذشته به 800 هزار تن رسيد؛ امسال پيشبيني ميكنيم به 2 ميليون تن افزايش يابد. وي با بيان اينكه مصرف سوخت در حمل و نقل ريلي يك هفتم حمل و نقل جادهيي است، اين مساله را نكته مثبتي براي ضرورت توجه به توسعه حمل و نقل ريلي در كشور دانست و افزود: حمل و نقل ريلي بايد به كانون توسعه كشور تبديل شود تا بتوانيم از محل صرفهجويي در مصرف سوخت، شركت نفت 7.5ميليارد دلار به راهآهن پرداخت كند.
دو فاكتور مصرف انرژي و نيروي كار
پورسيدآقايي در پايان سخنراني خود با برشمردن مزيتهاي اقتصاد ايران براي سرمايهگذاري اين دو مزيت را به دو فاكتور نيروي كار ارزان و مصرف انرژي تعميم داد، مصرف انرژي از اين جهت كه مصرف كشور معادل 4.5ميليون بشكه نفت خام و انرژي است كه اين ميزان بايد صرفهجويي وسيع داشته باشد.
وي در ادامه نيز به نيروي كار ارزان اشاره كرد و گفت: با جهشي كه در سالهاي 90 و 91 صورت گرفته اكنون نيروي كار به مزيتي براي اقتصاد ايران تبديل شده كه اين دو فاكتور مزيتهاي مهمي در جهت سرمايهگذاري در كشور است. وي گفت: درصورتي كه صنعت حملونقل ريلي به جايگاه واقعي خود ارتقا يابد در اين صورت شاهد صرفهجويي 2.7ميليارد ليتر گازوييل خواهيم بود؛ همچنين در بخش كاهش آلايندهها 64 ميليارد تومان و در كاهش خسارات حوادث رانندگي نيز 90هزار ميليارد تومان صرفهجويي خواهيم كرد.
پورسيدآقايي افزود: با توجه به افزايش درآمدهاي دولت و احتمال افزايش بودجه عمراني كشور، بتوانيم منابع مالي مورد نياز براي انجام طرحهاي توسعه در صنعت حمل و نقل ريلي را فراهم كنيم. وي تاكيد كرد: با لغو تحريمها منابع مالي دولت و بانك مركزي آزاد ميشود، روزانه صادرات 500 هزار بشكه نفت افزايش مييابد و در اين صورت بودجه عمومي دولت بين 5.5 تا 11 ميليارد دلار افزايش خواهد يافت.