دو طرح ترافيكي «زوج و فرد» و «كاهش آلايندهها» (LEZ) براساس آن چه كه وزارت كشور به تازگي تصويب كرده است در آينده نزديك تلفيق خواهند شد چون دستگاههاي مسوول در حوزه ترافيك هنوز آمادگي اجراي كامل طرح جايگزين «زوج و فرد» را ندارند؛ طرحي كه قرار بود با محوريت خودروهاي انژكتوري و دوگانهسوز از آبان ماه امسال اجرا شود.
خبر اقتصادی - البته هنوز جزييات مصوبه اخير وزارت كشور ابلاغ نشده است اما آن چيزي كه از گفتههاي مسوولان پيداست اين است كه خودروهاي كم آلاينده، خودروهايي كه داراي معاينه فني هستند و فرسوده نيستند ميتوانند همزمان با اجراي طرح زوج و فرد وارد محدودههاي ترافيكي شوند. در اين شرايط تنها 500هزار خودرو نميتوانند وارد محدودههاي ترافيكي شوند؛ موضوعي كه با وجود بيش از 3ميليون خودرو در تهران ممكن است ترافيك تهران را با مشكل مواجه كند.
البته دغدغه مسوولان ترافيكي شهر تهران در محدود كردن خودروها كمتر به كاهش ترافيك معطوف است موضوعي كه معاون ترافيك و حمل و نقل شهرداري تهران هم به آن تاكيد ميكند و ميگويد: اولويت چه در طرح زوج و فرد و چه در طرح LEZ كاهش آلودگي هوا بوده است.
سيد جعفر تشكري هاشمي در خصوص جلسهيي كه طي هفتههاي گذشته در وزارت كشور براي تعيين تكليف طرح كاهش آلايندهها برگزار شد توضيح ميدهد: در جلسه اخير قرار شد با توجه به عدم آمادگي برخي دستگاهها براي اجراي LEZ طرح زوج و فرد همچنان به قوت خود باقي بماند اما خودروهايي كه شرايط ورود به طرح LEZ را دارند از زوج و فرد معاف شوند و وارد محدوده شوند.
شرايطي را در اين طرح پيشبيني كرديم كه اين خودروها بتوانند در همه ايام سال وارد محدوده زوج و فرد شوند. در حال حاضر منتظر ابلاغيه اين مصوبه از سوي وزارت كشور و شوراي هماهنگي ترافيك هستيم تا مبناي اجراي آن مشخص شود.
اگر اين طرح به صورت تلفيقي اجرا شود احتمال افزايش بار ترافيكي در محدودههاي زوج و فرد افزايش مييابد آن هم در شرايطي كه هماكنون نيز تهران گنجايش اين ميزان خودرو را ندارد.
معاون شهردار تهران در اين باره ميگويد: تا زماني كه طرح زوج و فرد با جديت پياده نشود و با كساني كه قانون را رعايت نميكنند، برخورد صورت نگيرد مشكل برطرف نخواهد شد. در حال حاضر هم روزانه صدهاهزار خودرو به شيوههاي مختلف وارد محدوده طرح ميشوند. در واقع اكنون طرح زوج و فرد خيلي جنبه جدي ندارد.
او با اشاره به اينكه ماههاست امكان اعمال قانون از طريق دوربينهاي ترافيكي فراهم شده است، ميافزايد: به وسيله همين دوربينها تاكنون 10ها ميليون تخلف ثبت شده است و طرح زوج و فرد زماني به معناي واقعي تحقق پيدا ميكند كه اين موارد اعمال قانون شود اما در ادامه مشخص خواهد شد كه اين اقدام ايجابي كه مورد تاكيد وزير كشور بود تاثير زيادي بر ترافيك ندارد. در حالي كه ورود روزانه صدها خودرو به محدوده طرح ترافيك تاثير بسيار زيادي در ايجاد ترافيك دارد.
از زماني كه مشخص شد تنها 500هزار خودرو نميتوانند وارد محدوده طرح جايگزين زوج و فرد شوند نگرانيهاي بسياري درباره افزايش ترافيك افسار گسيخته در تهران مطرح شد موضوعي كه حتي تشكري هاشمي هم به زباني ديگر آن را بيان ميكند.
او ميگويد: هدف طرح زوج و فرد هم آلودگي هوا بود و در هيچ زماني چنين طرحي را براي كاهش حجم خودروها تصويب نكردهاند، حتي اگر به تاريخچه تصويب زوج و فرد هم كه مراجعه كنيد متوجه خواهيد شد كه هدف اصلي آن كاهش آلودگي بوده است البته در آن زمان ابزاري براي كاهش آلودگي انتخاب شد كه كارايي لازم را نداشت.
با اين حال اگر زوج و فرد بطور دقيق اجرا شود طبيعي است كه برخي سفرها به داخل اين محدوده كاهش پيدا ميكند. اما اين طور نيست كه با اين راهكار به دنبال كاهش ترددها برويم. مگر در خيابانهاي ديگر جز محدودههاي مركزي شهر با اين مشكل مواجه نيستند؟ علت اصلي كه هسته مركزي انتخاب شد انبوه آلودگي بود كه در اين محدوده وجود داشت. طبيعتا اين مشكل در بقيه معابر شهري وجود دارد. در عين حال كاهش حجم خودروها راهكارهاي خاص خود را دارد و اتفاقا اين موضوع در جلسه شوراي هماهنگي ترافيك مطرح شد و به عنوان يكي از دستور جلسههاي آينده قرار است اعضا طرحهاي خود را در مورد راهكارهاي كاهش ترددهاي شهري ارائه دهند.
معاون ترافيك شهردار تهران البته معتقد است كه ترافيك تهران با يك راهكار، حل شدني نيست و بايد طيفي از اقدامات در كنار هم اجرا شوند تا بتوان به نتيجه مطلوب رسيد.
طرح LEZ درپي به توافق رسيدن دستگاههاي مسوول از جمله وزارت كشور، پليس و شهرداري اجرا خواهد شد اما همچنان مسوولان در وزارت كشور معتقدند كه با اجراي يكباره اين طرح به زندگي مردم شوك وارد ميشود و بهتر است اين طرح بطور تدريجي اجرا شود اما تشكري هاشمي ميگويد: متاسفانه در گذشته شاهد اجراي طرحهايي بودهايم كه شوك زيادي به جريان ترافيك تهران وارد كرده است. يك مرتبه براي تمام طول سال گفته شد، 50درصد در يك روز و 50درصد در يك روز ديگر در خيابانها تردد كنند و اين طرحها به مردم شوك وارد كرد.
او ميافزايد: جريان ترافيك موضوع سلبي نيست، وقتي يك مسيري محدود ميشود با شكل گرفتن كسب و كار در جاي ديگر راهي براي دور زدن آن باز ميشود اما طرح LEZ اين ويژگي را داشت كه مردم تلاش ميكردند به سمت خودروهاي پاك و كم آلاينده بروند. موضوعي كه امروز كمتر به آن اهميت داده ميشود و شايد كمتر كسي تفاوت خودروي كاربراتوري و انژكتوري را بداند در صورتي كه كارشناسان به دنبال اندازهگيري ميزان آلودگي اين خودروها ميدانند كه چه تفاوتي ميان خودروي انژكتوري و كاربراتوري وجود دارد.
گفته ميشود خودرو كاربراتوري حدود 45 گرم در كيلومتر توليد آلودگي ميكند در حالي كه اين ميزان آلايندگي در مورد يك خودروي انژكتوري در كيلومتر 2/7 گرم است. سياستي كه براي كاهش آلودگي هوا بدون تحميل هزينههاي اضافي به مردم قابل اجرا است و تمام كساني كه خودروهايشان قبل از سال 82 بوده است ميتوانند با ارتقاي سيستم به انژكتوري تبديل شوند در حالي كه شايد كمتر از 2ميليون تومان هزينه داشته باشد. ضمن اينكه خودروها ميروند به جاهايي كه مشكل آلودگي هوا ندارند، مكانهاي باز هستند خودروها كم هستند و آلودگي هوا وجود ندارد. ما نميتوانيم به قيمت جان مردم و به قيمت سلامت مردم بگوييم اولويت با خودرو است. اين تصميم، تصميم بزرگي است و تصميمگيرندگان كشور بايد بدون فوت وقت تكليف اين موضوع را مشخص كنند.
نیره خادمی