«ايرباس» در فهرست خريدهاي تازه ايران

بار سنگين مالي 110 فروند هواپيماي زمين‌گير

 

خبر اقتصادی - اين در حالي است كه حرف و سخن از احتمال پرواز «بوئينگ» امريكايي در آسمان ايران هم مطرح است و در نهايت صنعت هوايي كشور به محلي براي رقابت آينده بين اين دو غول هواپيماساز بدل شده است. اين در شرايطي است كه البته، كاهش هزينه سوخت يكي از مهم‌ترين عوامل فشار بر شركت‌هاي خطوط هوايي در جهان را كنار زده و در نتيجه سفارشات براي هواپيماهاي كم‌مصرف بوئينگ كه از نسل جديد توليدات اين كشور محسوب مي‌شوند كاهش يافته است. بنابه گفته مدير فروش بوئينگ در بسياري از مناطق تقاضاي مسافرت‌هاي هوايي رو به افزايش است، اما شركت‌هاي هوايي به‌دليل پايين آمدن قيمت سوخت، ترجيح مي‌دهند از هواپيماهاي قديمي و پرمصرف خود به مدت طولاني‌تري استفاده كنند. از اين رو، درحال حاضر سفارشات بوئينگ نسبت به رقيب اصلي خود، ايرباس فرانسه كاهش يافته است. از سوي ديگر به‌ تازگي دو شركت هواپيمايي قدرتمند دنيا اعلام كرده‌اند كه حاضرند در قالب اجاره به شرط تمليك، هواپيماي مسافري در اختيار ايران قرار دهند. با انتشار اين خبر، رقابت براي دستيابي به بازار تقاضاي هوايي ايران بين رقيبان مختلف بالا گرفته است. اين دو شركت اعلام كرده‌اند كه حاضرند هواپيماها را بدون پيش پرداخت و‌ فقط در قالب اقساط «طبق قانون اجاره به شرط تمليك»، به ايران واگذار كنند؛ البته اين را هم گفته‌اند كه بايد نتايج برجام واضح‌تر شود.

  اميدواري فرانسوي‌ها با سخنان روحاني

اما در هر حال، گمانه‌زني‌ها بر خريد «ايرباس»، بيش از ساير هواپيماها، جدي است. حسن روحاني، رييس‌جمهور در پاسخ به سوال خبرنگاران شبكه «فرانس دو و يورو 1» كه پرسيدند، «شما ايرباس خريداري خواهيد كرد؟ با اين پاسخ كه ايرباس هواپيماي خوبي است،» گفت: ما از شركت‌هاي بزرگ و به ويژه ايرباس خريد خواهيم كرد. اين موضوع نگراني ايرباس فرانسوي را تبديل به اميدواري ويژه‌يي كرده تا در رقابت با رقيب هميشگي خود يعني بوئينگ امريكايي، اميد بيشتري براي دستيابي به آسمان ايران داشته باشد. در ادامه، رييس‌جمهور در پاسخ به مجري شبكه فرانس دو از سفر آتي وي به فرانسه كه پرسيد: «آيا در اين سفر قراردادهايي در زمينه هوايي، خودرو، محصولات غذايي و كشاورزي منعقد خواهد شد و آيا با شرايط جديد در ايران، فرانسه و شركت‌هاي فرانسوي جايي در اين كشور دارند و مورد استقبال قرار مي‌گيرند؟» گفت: پيش از سفر من در زمينه‌هاي حمل و نقل، كشاورزي، صنعت و به ويژه خودرو و همچنين در زمينه حمل و نقل و از سرگيري پروازها بين دو كشور مذاكراتي انجام شده است. در جريان سفر من كه چند روز ديگر انجام خواهد گرفت، ما توافقنامه‌هايي منعقد خواهيم كرد كه مبنايي براي توافقات تجاري قرار خواهند گرفت.

  راه‌اندازي ايرلاين با ۱۰ فروند ايرباس‌۳۲۰

از سوي ديگر، به تازگي شركت‌هاي هواپيمايي داخلي با احتساب دو ايرلاين تازه تاسيس، موفق شدند ۵۰ فروند هواپيماي مسافري خريداري كنند كه تا پايان سال همه اين هواپيماها وارد ناوگان هوايي مي‌شود.

يك منبع آگاه اظهار كرد: تهيه همه اين هواپيماها در قالب «خريد» است و اصلاً «اجاره به شرط تمليك» فعلاً نداريم. اين منبع آگاه گفت: كاهش واسطه‌گري در اين سيستم و صنعت حمل و نقل هوايي موجب كاهش بسزاي هزينه شركت‌هاي هواپيمايي در خريد هواپيما مي‌شود و اين در رشد و ارتقاي كيفيت خدمات تاثير بسزايي دارد. از سوي ديگر، مديرعامل هواپيمايي تهران‌اير نيز از آغاز فعاليت رسمي اين ايرلاين از پايان سال جاري خبر داد و گفت: 10 فروند ايرباس 340 و 321 عمر زير 15 سال دارند، پروازهاي داخلي، منطقه و دوربرد را انجام مي‌دهند. محمدعلي ايلخاني گفت: هواپيماهاي ايرباس 340 توليد سال 2007 ميلادي به بعد هستند و ايرباس‌هاي 321 نيز زير 15 سال عمر دارند. در هر حال، بازار هوايي ايران با پتانسيل بالا در جذب هواپيماهاي جديد، به محل بحث و خبرهاي مختلف تبديل شده، اما مساله اين است كه با اين شرايط و باز شدن درهاي مذاكره براي خريد هواپيما، مديريت خريد براي اين حجم از تقاضا به چه شكل خواهد بود. به گفته وزير راه و شهرسازي آسمان ايران اكنون به 500 هواپيماي تازه نياز دارد؛ در اين شرايط اما، كارشناسان حوزه حمل و نقل هوايي و هواپيمايي، بر اين باورند كه ايرلاين‌هاي مختلف براي خريد هواپيماهاي خود براي اقتصادي و به صرفه بودن خريدشان به خريد هواپيماهايي با ظرفيت بالاتر و قيمت ارزانتر فكر مي‌كنند تا از اين منظر خريدشان داراي توجيه اقتصادي باشد.

  هواپيماهاي زمين‌گير و تامين قطعات

از سوي ديگر، بحث خريد هواپيماهاي تازه در شرايطي است كه صنعت هوايي ايران به‌شدت از هواپيماهاي فرسوده رنج مي‌برد. موضوع هواپيماهاي زمين گير كه پاركينگ فرودگاه‌ها را به خود اختصاص داده‌اند، از دوسال پيش تاكنون به معضلي براي مديران هوايي تبديل شده است. اين هواپيماها كه عمدتا از بوئينگ‌هاي‌ام دي و فوكر هستند، ظرفيت جابه‌جايي مسافران حمل و نقل هوايي را به‌شدت كاهش داده‌اند و زيان زيادي را به شركت‌هاي هواپيمايي وارد كرده‌اند، چرا كه سرمايه اين شركت‌ها مدت‌ها است كه در گوشه فرودگاه خاك مي‌خورد. به گفته مقامات مسوول سازمان هواپيمايي كشوري، ۱۱۰ فروند هواپيماي زمين‌گير در ناوگان هوايي ايران وجود دارد كه حدود ۷۰ فروند از اين هواپيماها قابل بازگشت به ناوگان حمل و نقل هوايي هستند؛ به شرط آنكه قطعات مورد نياز براي اين هواپيماها تامين شود اما تاكنون با وجود توافقنامه‌هايي كه ميان ايران و ۱+۵ بسته شده، هنوز خبري از ارسال قطعه يا تعمير اين هواپيماها نيست. آمارها نشان مي‌دهد كه در سال ۱۳۸۳؛ ۱۰۶ فروند، در سال ۱۳۸۴؛ ۱۱۳ فروند هواپيما، درسال ۱۳۸۵؛ ۱۲۰ فروند، درسال ۱۳۸۶؛ ۱۴۱ فروند، درسال ۱۳۸۷؛ ۱۷۶ فروند، درسال ۱۳۸۸؛ ۲۰۱ فروند، در سال ۱۳۸۹؛ ۱۹۷ فروند، درسال ۱۳۹۰؛ ۲۰۶ فروند، در سال ۱۳۹۱؛ ۲۲۳ فروند و درسال ۱۳۹۲؛ ۲۵۴ فروند هواپيما در ناوگان هوايي ايران وجود داشت كه سير صعودي ورود ناوگان هوايي را در سال‌هاي ۱۳۸۸ به بعد نشان مي‌دهد. در واقع با افزايش تحريم‌ها عليه ايران، روند واردات هواپيما از مبادي مختلف شدت گرفت كه اين هواپيماها عمدتا با عمر بالاي ۱۰ سال بودند و ايران كه به دليل تحريم‌ها نمي‌توانست بطور مستقيم هواپيما را از شركت‌هاي مربوطه خريداري كند، اين هواپيماها را به صورت غيرمستقيم تهيه كرد. اما موضوعي كه مطرح شده، اين است كه تعداد زيادي از ناوگان زمين گير ايران را اين هواپيماهاي دست چندم تشكيل مي‌دهند كه به دليل نبود قطعه زمين‌گير شده‌اند. در همين حال، ورود ناوگان هوايي به كشور از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۲ نشان مي‌دهد كه واردات هواپيما به كشور حدود ۱۰۰ درصد در اين سال‌ها افزايش داشت، البته در اين مدت تعداد زيادي از اين هواپيماها هم زمين‌گير شده بودند، مانند هواپيماهاي توپولف كه ۶ سال پيش به دليل عدم ايمني كافي به يك‌باره زمين گير شدند و شركت ايران ايرتور كه بيشترين توپولف را در اختيار داشت، با مشكلات زيادي روبه‌رو شد. هرچند كه به نظر مي‌رسد براي پاسخگويي به نياز متقاضيان، اين تعداد از هواپيماها وارد كشور شدند، اما اين موضوع كه تامين نياز كشور با هواپيماهاي دست چندم كه در آستانه بازنشستگي هستند، پاسخ داده شود، نوعي از بين بردن سرمايه ملي به شمار مي‌رود، چرا كه پس از گذشت كمتر از ۵ سال اين هواپيماها زمين گير شده و ديگر كارايي لازم را ندارند.

  اشتياق آلماني‌ها با همكاري هوايي با ايران

از سوي ديگر، به تازگي «لوفت‌هانزا تكنيك» يكي از بزرگ‌ترين شركت‌هاي جهان در زمينه خدمات تعمير، نگهداري و اورهال هواپيما با ابراز آمادگي نسبت به حضور در ايران، از حضور اين شركت تا پايان امسال در ايران خبر داده است. «جوهانس بوسمن»، مدير ارشد شركت لوفت‌هانزا تكنيك در حاشيه نمايشگاه هوايي دوبي گفت: «ما براي اين كار آمادگي داريم. اگر دولت (ايران) يا ايرلايني خواستار دريافت خدمات در مرحله ايجاد است، ما آن را ارائه خواهيم كرد. اگر آنها مي‌خواهند يك شريك بهشان ملحق شود، ما مي‌توانيم در مورد آن فكر كنيم.» وي افزود: اين شركت آلماني در حال مذاكره با ايرلاين‌هاي ايراني است، اما از ارائه جزييات بيشتر در اين زمينه خودداري كرد.