ايران به لحاظ برخورداري از سرمايه انساني كشوري فقير نيست، با اين حال بخشي از همين سرمايههاي انساني، با مشكل اشتغال روبهرو هستند.
خبر اقتصادی - بزرگي اندازه بيكاري تحصيلكردگان دانشگاهي، بيانگر وجود مشكلي در ساختارهاي موجود است. براساس گزارشهاي مركز آمار ايران، تعداد بيكاران ايران بيش از 2.5ميليون نفر است اما كارشناسان آمار بيكاران را به مراتب بيشتر از 4ميليون نفر برآورد ميكنند. در همين راستا هر از گاهي برآوردهاي مختلفي از وضعيت بيكاري فارغالتحصيلان دانشگاهي منتشر ميشود، برآوردي كه اوايل امسال علي لاريجاني رييس مجلس سهم بيكاري تحصيلكردگان دانشگاهي را حدود 42درصد دانست. برآوردي كه وزير كار در سال جاري آن را نزديك به 40درصد اعلام كرده بود و اخيرا هم كوروش پرند، رييس سازمان فني و حرفهاي كشور سهم بيكاري فارغالتحصيلان دانشگاهي را 30درصد دانسته است.
آنطور كه گزارشهاي رسمي از وضعيت تحصيلي بيكاران، شاغلان، فعالان و غيرفعالان اقتصادي نشان ميدهد؛ بيشترين بيكاران كشور داراي مدرك ليسانس هستند (حدود 737هزار و 345نفر) و اين گروه بالاترين تعداد متقاضيان كار كشور را در خود جاي دادهاند. از سوي ديگر براساس آمارهاي موجود، حدود ۱۲ميليون نفر در مقطع ديپلم و پيشدانشگاهي قرار دارند كه آنها نيز به مرور به جمع متقاضيان بازار كار اضافه ميشوند.
مهارت نرم در دستوركار سازمان فني و حرفهاي
در سالهاي اخير همواره موضوع توانمندسازي تحصيلكردگان دانشگاهي و افزايش توان فني و حرفهاي آنها، موضوعي بود كه مورد تاكيد قرار گرفت. در همين خصوص به سراغ كوروش پرند رفتيم، رييس سازمان فني و حرفهاي كه اخيرا در برآوردي از بيكاري 19نفر از هر 100فارغالتحصيل دانشگاهي خبر داده بود. او در گفتوگو با «تعادل» بااشاره به اين موضوع و تاكيد بر اينكه از كل بيكاران كشور حدود 30درصد داراي تحصيلات عاليه هستند، گفت: سازمان فني و حرفهاي درجهت كاهش بيكاري تحصيلكردگان دانشگاهي، طرحي را به شوراي عالي اشتغال با عنوان «توانمندسازي و ارائه آموزشهاي مهارتي براي دانشجويان و دانشآموختگان دانشگاهي با تاكيد بر اشتغال پايدار» ارائه كرده كه تحت آن دانشگاهها و سازمانهاي فني و حرفهاي مقرر شدهاند مهارت نرم را به دانشجويان آموزش دهند كه البته اين طرح داراي 10زيرمدل بوده كه توسط سازمان فني و حرفهاي تدوين شده است.
به گفته پرند، مهارتهاي نرم يا Soft Skills، عبارتند از ويژگيهاي شخصي كه باعث تقويت تعاملات فردي و بازده شغلي ميشوند. برخلاف مهارتهاي سخت (Hard Skills) كه فقط به بحث درخصوص مجموعهيي از تواناييهاي فرد و توانايي به انجام رساندن نوع خاصي از وظايف يا فعاليتها ميپردازد، مهارتهاي نرم هم به صورت فردي و هم در قالب گسترده قابل اجرا هستند. مهارتهاي نرم خوب كه در واقع در جهان تجاري- رقابتي امروز خيلي كمياب شدهاند، به صورت ناخودآگاه به شما كمك ميكنند تا با يك توانايي و استعداد متوسط، بتوانيد در بين انبوهي از افرادي كه به دنبال پيدا كردن كار هستند، موفقيت بيشتري كسب كنيد.
رييس سازمان فني و حرفهاي، مهمترين بخشهاي اين طرح را اينگونه تشريح كرد: نوع جديد كارورزي و كارآموزي بهترتيب در بنگاههاي اقتصادي و دانشگاهها، طرح ايجاد توسعه در كنار آموزشهاي نظري و مهارتي در سطح بالا كه به دانشجويان آموزش داده ميشود، بحث توليد، بازاريابي و فروش به كارآفرينان، سرمايهگذاران، شركتهاي دانش بنيان، اتحاديهها و تعاونيها و درنهايت تضمين كيفيت و صلاحيت حرفهيي به فرهنگ اشتغال؛ لازم به يادآوري است اگر اين طرح تمام و كمال اجرايي شود، ميتواند نرخ بيكاري بهويژه براي قشر تحصيلكرده را به حداقل برساند.
همانطور كه اشاره شد، پيش از اين طبق گفته وزير كار در ميانههاي خردادماه ۱۳۹۴، هماكنون ۴۰درصد از بيكاران كشور دانشآموخته دانشگاهها هستند. باوجود اينكه درحال حاضر يكميليون و ۲۰۱هزار نفر در ايران داراي تحصيلات كارشناسي ارشد و پزشكي هستند، اما ۴۰درصد تحصيلكردههاي اين بخش غيرفعال هستند، آيا لازم نيست متوليان اين حوزه تدابيري را درجهت جلوگيري از آسيبهايي كه بيكاري به كشور وارد خواهد كرد، بينديشند؟»
مهشید خیزان