رونق كم‌رمق پاييزي در بازار خودرو، تهيه چك بزرگترين مشكل متقاضيان دريافت وام

خبر اقتصادی - با آغاز طرح ويژه دولت براي فروش خودروهاي در انبارمانده خودروسازان در نمايندگي‌هاي مجاز فروش، مراجعات مردم به مرور بيشتر شده و بسياري از افرادي كه شايد وام ۲۵ميليون توماني را فرصتي براي خودرودار شدن يا تعويض خودرو قديمي خود مي‌دانند، با ديدن فرم‌هاي مربوط به خودرو مورد علاقه خود از سوي نمايندگي‌ها اندكي دودل شدند.

نام‌نويسي براي فروش خودرو با تسهيلات ۲۵ميليون توماني از ساعت 7:30 صبح ديروز (دوشنبه) در حالي آغاز شد كه مراجعه‌كنندگان در سردرگمي شروط كامل خريد، به پرس‌وجو از كارمندان نمايندگي‌ها مشغول بودند و زمان زيادي را براي رفع ابهام در مورد شرايط وام و نحوه بازپرداخت آن صرف كردند كه به دريافت فرم مربوط به خودرو مورد نظر هر فرد منجر شد؛ البته مطالعه فرم ثبت نام خود چالش ديگري براي متقاضيان به شمار مي‌رفت. با وجود اين دودلي‌ها از سوي مراجعه‌كنندگان، آمار و ارقام حاكي از آن است كه استقبال مردم از اين وام رضايت‌بخش بوده است. مجتبي خسرو تاج قائم مقام وزير صنعت با اعلام رقم 5 هزار تايي ثبت نام متقاضيان در ساعات ابتدايي روز گذشته، حضور پررنگ مردم را نشانه رضايت آنان از طرح ارائه شده دانست.  در طرحي كه براي فروش خودرو با پرداخت 80درصد ارزش خودرو به صورت وام بانكي با سود 16درصد اجرايي شده، مردم مي‌توانند نسبت به خريد 26 مدل خودرو سواري، 18مدل وانت يا 14مدل تراكتور اقدام كنند. همان‌گونه كه در شرايط عمومي طرح آمده است، نيازي به مراجعه مشتريان به بانك وجود ندارد و اين طرح تماما در نمايندگي‌هاي مجاز شركت‌ها انجام خواهد شد. واريز مبلغ پيش پرداخت خودرو نيز در نمايندگي انجام خواهد شد. لازم به ذكر است ثبت نام براي استفاده از تسهيلات 25ميليون توماني خريد خودرو بنا بر كد ملي افراد صورت مي‌گيرد و هر فرد تنها يك‌بار مي‌تواند از مزاياي اين طرح استفاده كند.

  بازپرداخت 7 ساله در اختيار خودروسازان

در اين باره، قائم‌مقام وزير صنعت با اعلام رقم ۵ هزار دستگاه خودرو ثبت‌نامي از 10 صبح روز ثبت‌نام اظهار كرد: 99 درصد اين ثبت‌نام‌ها براي خودروهاي پرايد، پژو و ال ۹۰ صورت گرفته است. مجتبي خسروتاج در خصوص تسهيلات 25 ميليون توماني خريد خودرو با بيان اينكه بانك مركزي بيش از ۴سال براي خريد دين، تنزيل نمي‌كند، گفت: اگر خودروساز اعتبار مشتري را كافي بداند، مي‌تواند بازپرداخت وام ۲۰ميليوني را تا ۷سال افزايش دهد. وي در رابطه با كاهش مدت زمان بازپرداخت تسهيلات ۲۵ ميليون توماني خودرو از ۷ سال به ۴ سال اظهار داشت: از ابتدا هم قرار نبوده دوره بازپرداخت ۷ سال باشد بلكه مدت زمان اعلامي تا ۷ سال از سوي دولت عنوان شده بود، بنابراين از ابتدا هم قرار نبود بازپرداخت‌ها به صورت ۷ ساله باشد. قائم مقام وزير صنعت، معدن و تجارت با بيان اينكه هدف اين بود كه فرصت رقابت به خودروسازان داده شود، اظهار كرد: البته كار فروش و بازاريابي براي فروش خودرو به عهده خودروسازان است و اينكه فروشندگان و خودروسازان چطور مي‌خواهند با مشتريان خود برخورد كنند، بسته به نظر خود خودروسازان دارند. وي تصريح كرد: خودروسازان مي‌توانند براساس توانايي بازپرداخت مشتريان نسبت به افزايش مدت بازپرداخت از ۴ سال تا ۷ سال داشته باشند و بنابراين اگر اعتبار مشتري كافي باشد، خودروساز مي‌تواند قرارداد بازپرداخت را تا ۷ ساله تنظيم كند، اين در شرايطي است كه منابع لازم براي فاصله بازپرداخت ۴ تا ۷ ساله بايد از سوي خودروسازان تامين شود و بانك مركزي تنها تا ۴ سال را خريد دين تنزيل مي‌كند. خسروتاج خاطرنشان كرد: بانك مركزي قوانيني دارد كه بر مبناي اين قوانين، چك را حداكثر تا ۴ سال تنزيل مي‌كند، بنابراين خودروساز براساس فرصت و شانسي كه براي فروش كالاهاي خود با اين طرح دولت پيش رويش قرار داده است، مي‌تواند براساس نوع مشتري تصميم بگيرد. قائم مقام وزير صنعت در پاسخ به اين سوال كه چرا با وجود اطلاعيه مشترك بانك مركزي و وزارت صنعت در بازپرداخت 7 ساله وام خريد خودرو امروز خودروسازان اعلام مي‌كنند كه فروش آنها با بازپرداخت 4 ساله است، گفت: برخي گفته‌اند خودروسازان مي‌گويند ما تمايل به 4 ساله شدن بازپرداخت وام خريد خودرو نداشتيم اما چون بانك مركزي فقط 4 سال خريد دين را انجام مي‌دهد ملزم به اين كار شده‌ايم كه بنده بايد بگويم از همان ابتدا ما در اطلاعيه خود مدت بازپرداخت اين وام را 4 تا 7 ساله اعلام كرده بوديم و اين خودرو ساز است كه با سنجش مشتري اقدام به تعيين زمان بازپرداخت مي‌كند. خسروتاج با اشاره به اينكه در خريد خودرو با وام 25 ميليون توماني 5 بانك كه عامل معرفي شده است گفت: در خودروهاي كشاورزي بانك عامل بانك كشاورزي است و در ساير خودروها نيز بانك ملت، تجارت، سپه و صادرات بانك عامل تعيين شده‌اند.

صحبت‌هاي قائم مقام وزير صنعت در حالي مطرح مي‌شود كه خودروسازان از همان لحظه مراجعه متقاضيان به نمايندگان اعلام مي‌كنند كه مدت بازپرداخت اين وام 4 ساله است و به هيچ عنوان شرايط مشتري را مورد سنجش قرار نمي‌دهند حتي برخي نمايندگي‌ها گفته‌اند اصلا قرار نبود مدت بازپرداخت اين وام 7 ساله باشد چرا كه خودروسازي نمي‌تواند سه سال باقيمانده اين وام را كه بانك مركزي خريد دين نمي‌كند را تعهد نمايد.

  جزئيات وام براي 26 نوع خودرو

قائم مقام وزير صنعت، معدن و تجارت در ادامه با بيان اينكه تحويل خودروها فوري خواهد بود و فروش مدت‌دار در دستور كار قرار ندارد، تصريح كرد: خودروساز متناسب با توليد و ظرفيت خود، خودروها را تحويل مي‌دهد و حتما حداكثر ظرف مدت يك هفته پس از انعقاد قرارداد خودرو تحويل خواهد شد. وي ادامه داد: ۲۶ نوع خودرويي كه مشمول طرح استفاده از وام ۲۵ ميليون توماني شدند، طي سال گذشته ۹۵۷ هزار دستگاه توليد داشته كه از اين رقم سهم ايران خودرو و سايپا ۹۵ درصد بوده است. خسروتاج افزود: در اين ميان، خودروهاي چيني از جمله خودروسازان رايـن، ايران خودرو، كرمان موتور و مديران خودرو در اين طرح حضور دارند، چراكه هدف دولت اين بود كه به تمام تقاضاهاي مشتريان پاسخ داده شود. قائم مقام وزير صنعت در واكنش به انتقادات مطرح شده مبني بر اينكه چرا در ليست اعلامي وزارت صنعت خودروهاي خارجي وجود دارد كه توليد داخل آن بالاتر از 40 درصد نيست گفت: براساس اين طرح، 18 مورد از خودروهاي مشمول دريافت وام، براي شركتهاي ايران خودرو و سايپاست كه توليد داخل آنها بالاي 60 درصد است. خسروتاج افزود: در سال گذشته همين 26 نوع خودرو حدود 957 هزار دستگاه توليد شده‌اند كه اين موضوع نشان مي‌دهد سهم قابل توجهي از بازار به اين 26 خودرو اختصاص دارد. وي با بيان اينكه خودروهاي چيني فقط 5.6 دهم درصد از حجم توليدات خودرو را در سال گذشته به خود اختصاص دادند تصريح كرد: علت درج اسامي برخي شركتهاي خودروساز در اين فهرست احترام به سليقه مردم است. اما باز تاكيد مي‌كنم 95 درصد خودروهايي كه در فهرست وزارت صنعت قرار دارند بالاي 60 درصد توليد داخل هستند.

  شرايط فروش خودروهاي وامي

خسروتاج با بيان اينكه خودروساز دست مشتريان را باز گذاشته تا با توجه به هزينه‌هاي خود اقدام به خريد خودروها كنند افزود: خودروسازان شرايط مشتريان را اعتبارسنجي كرده و متناسب با آن خودروهايي را به آنها معرفي مي‌كنند. وي اضافه كرد: خودروها به نام مشتري نيست و اگر بخواهند بعد از دو هفته اقدام به فروش خودرو كنند بايد كل مبلغ خودرو را يكجا به شركت خودروساز پرداخت كنند تا امكان فروش آن براي فرد متقاضي به وجود‌ آيد.

  آمار توليد روزانه خودروهاي داخل

خسروتاج در پاسخ به اين سوال كه آيا در حال حاضر آمار قطعي از ميزان خودروهاي دپو شده در انبارها وجود دارد يا خير اظهارداشت: روزانه دو تا سه هزار خودرو در شركتهاي خودروسازي توليد مي‌شود و اين آمار مدام در حال تغيير است بطوري كه نمي‌تواند آمار دقيق از موجودي شركتها اعلام كرد. وي همچنين در پاسخ به اينكه آيا درج اسامي خودروسازان چيني در فهرست خودروهاي مشمول وام با حمايت از قطعه‌سازان و خودروسازان داخلي در تناقض نيست، عنوان كرد: ما سليقه مشتريان را داريم و خواستيم كه در اين سبد تنوع محصول وجود داشته باشد به نحوي كه 95 درصد فهرست شركتهاي مشمول طرح خريد وام 25 ميليون توماني 60 درصد توليد داخل هستند و شركت‌هاي كوچكي كه در اين فهرست درج شده فقط 14 تا 21 درصد توليد داخل بوده‌اند.

 

  شرايط دريافت وام

طبق اعلام شركت‌هاي خودروساز، متقاضيان براي خريد خودرو بايد علاوه بر كپي شناسنامه و كارت ملي، تاييديه بانكي براي برخورداري از تسهيلات را تهيه كنند و بسته به وضعيت فروش خودرو و شرايط آن نسبت به ثبت‌نام اقدام كنند. بر اين اساس، مشتريان ابتدا اعتبارسنجي مي‌شوند و پس از آن با هر كد ملي امكان خريد يك دستگاه خودرو را خواهند داشت. اين در حالي است كه دولت در ابتدا از دوره هفت ساله بازپرداخت وام خودرو خبر داد و چند روز پس از آن اعلام شد كه بانك‌ها فقط تا چهار سال پرداخت وام را تضمين مي‌كنند و خودروسازان مي‌توانند اين مدت را تا 7 سال افزايش دهند، اما در نهايت شركت ايران‌ خودرو اين دوره را به همان چهار سال محدود كرده است؛ همچنين بايد در نظر داشت كه در اين طرح، امكان صلح يا انصراف از خريد خودرو وجود ندارد و شمار چك‌هاي بانكي بر اساس مدت اقساط تعيين مي‌شود. به گفته معاون فروش ايران‌ خودرو، در فروش خودرو با وام بانكي، متقاضيان بايد 20درصد مبلغ خودرو را به صورت نقدي به حساب شركت خودروساز از طريق واريز اينترنتي در نمايندگي‌ها پرداخت كنند و 80درصد بقيه مبلغ خودرو تا سقف 25ميليون تومان در دوره يك ساله، دو ساله، سه ساله يا چهار ساله قابل پرداخت است.

  بازخورد مردمي تسهيلات خريد خودرو

بررسي وضعيت مراجعه مردم به نمايندگي‌هاي شركت‌هاي خودروساز نشان مي‌دهد كه بيشتر براي پي بردن به جزييات شرايط فروش خودرو و تحويل آن كنجكاو هستند و فعلا در اين مورد پرس و جو مي‌كنند، تا اقدام براي خريد. از جمله مشكلات مراجعه‌كنندگان كاهش اقساط خودرو از 7 به 4سال و تهيه چك‌هاي متعدد بود. از ديدگاه مردم، تهيه چند فقره چك براي متقاضيان خريد خودرو كار راحتي نيست و كساني كه دست چك معتبر ندارند عملا نمي‌توانند اين شرط خودروسازان را برطرف كنند. از ديدگاه مشتريان، در اين شرايط به نظر نمي‌رسد كه دولت بخواهد مردم به راحتي خريد خود را انجام دهند، چرا كه تهيه ۳، ۸، ۱۲ يا ۱۶چكي كه در شرايط فروش خودروها ذكر شده، كار را بسيار سخت مي‌كند و بسياري از افرادي كه براي خريد خودرو يا به عبارتي خودرودار شدن مي‌خواهند از اين طرح استفاده كنند، عموما مشكل ارائه چك را دارند. بنابراين كار چندان راحت هم نخواهد بود.

  تحويل 30روزه محصولات

همچنين در بخشنامه‌يي كه امروز از سوي شركت ايران خودرو به نمايندگي‌هاي فروش اين شركت ابلاغ شده است، امكان فروش خودرو با اقساط يك‌ساله، دو ساله، سه ساله و چهار ساله فراهم است كه در فروش چهار ساله براي پژو 405 بنزيني مبلغ پيش‌پرداخت 6ميليون و 670هزار تومان و 12چك هر كدام به ارزش 2ميليون و 644هزار تومان پيش‌بيني شده كه هر چهار ماه يك‌بار بايد وصول شوند. براي پژو پارس نيز در فروش چهار ساله مبلغ پيش‌پرداخت 11ميليون و 350هزار تومان و 12چك، هركدام به ارزش 2ميليون و 874هزار تومان به فاصله هر چهار ماه پيش‌بيني شده است. كوتاه‌ترين زمان تحويل محصولات ايران‌ خودرو در اين طرح با فروش فوري، 30 روز پيش‌بيني شده است. همچنين براي پژو 206 تيپ2 در فروش چهار ساله، مبلغ پيش‌ پرداخت 8ميليون و 410هزار تومان و ارزش هر چك 4ميليون و 351هزار تومان تعيين شده است. مبلغ پيش‌ پرداخت براي پژو 206 تيپ 5 در فروش چهار ساله 12.5ميليون تومان و براي پژو 206 صندوق‌دار 13ميليون و 100هزار تومان اعلام شده است. براي رانا نيز در فروش چهار ساله 9ميليون و 100هزار تومان پيش‌ پرداخت و براي دنا 18ميليون و 200هزار تومان پيش‌ پرداخت مشخص شده است. مبلغ پيش‌ پرداخت براي خريد تندر 90 اتوماتيك در فروش چهار ساله نيز 23ميليون تومان اعلام شده است. بقيه مبلغ خودرو بايد توسط خريدار به صورت اقساطي و با سود 16درصد در مدت چهار سال پرداخت شود. امكان خريد اين خودروها در دوره‌هاي يك‌ساله، دو ساله و سه ساله نيز فراهم است كه بسته به انتخاب مشتري، ميزان پيش‌پرداخت و اقساط خودرو متفاوت خواهد بود.

  بازپرداخت 48ماهه

در مورد محصولات سايپا نيز براي انواع پرايد 16ميليون تومان تسهيلات بانكي تعيين شده كه اين رقم براي تيبا اس‌ايكس يورو 4معادل 19ميليون تومان، تيبا 2 اي‌ايكس يورو 4معادل 22ميليون تومان، انواع آريو 25 ميليون تومان و وانت سايپا 151معادل 14ميليون تومان تعيين شده است. براي انواع وانت‌نيسان تك‌سوز نيز 23 ميليون تومان وام بانكي، انواع وانت‌ نيسان دوگانه سوز 24ميليون تومان وام بانكي و انواع وانت‌ نيسان ديزل 25ميليون تومان تسهيلات بانكي پيش‌بيني شده است. براي پيكاپ ريچ، تندر 90، پارس تندر، برليانس با گيربكس معمولي و اتوماتيك 25ميليون تومان وام بانكي تعيين شده است. فروش محصولات سايپا در دوره يك‌ساله، دو ساله، سه ساله و چهار ساله امكان‌پذير است كه براي خريد با اقساط يك‌ساله خريدار بايد شش چك به فاصله دو ماه ارائه كند. اين شرايط براي خريد با اقساط دو ساله شامل 6چك چهار ماهه و براي خريد با اقساط سه ساله شامل 6چك 6ماهه مي‌شود. براي خريد با اقساط چهار ساله نيز خريداران بايد 8 چك 6ماهه ارائه كنند. به اين ترتيب، سقف مدت بازپرداخت وام محصولات سايپا 48ماه خواهد بود و زمان تحويل اين خودروها از امروز تا 31ارديبهشت سال آينده تعيين شده است كه بر اساس درخواست متقاضي و در صورت تاييد پرداخت وام بانكي اجرايي خواهد شد. شركت ساپيا نيز محصولاتش را در دوره‌هاي يك، دو، سه و چهار ساله عرضه مي‌كند.

  نمايندگي‌ها و شرايط فروش

آنگونه كه مسوولان برخي نمايندگي‌هاي فروش خودروسازان مي‌گويند، از ساعت 30: 7 صبح، ساعت رسمي نمايندگي‌ها آغاز مي‌شود، تعداد زيادي از مردم پشت در نمايندگي براي اطلاع از چگونگي و شرايط فروش خودروها منتظر مانده بودند و به مرور با پاسخگويي، توانستند اطلاعات و فرم‌هاي مربوطه را دريافت كنند، اما آنچه به عنوان يكي از دغدغه‌هاي مردم در استفاده از وام ۲۵ميليون توماني خودرو به چشم مي‌خورد، تعداد چك‌هايي است كه فرد متقاضي بايد به نمايندگي ارائه داده و پس از آن خودرو مورد نظر را دريافت كند، در حالي كه به گفته مسوولان نمايندگي، تمامي چك‌ها بايد از سوي ضامن فرد متقاضي امضاء شده باشد. بررسي فرم‌هاي مربوط به شرايط فروش اعتباري خودرو با وام ۲۵ميليون توماني نشان مي‌دهد، حكايت از ۳ تا ۱۲فقره چك براي دريافت خودرو با شرايط متفاوت است، به عنوان مثال براي خريد يك پژو ۴۰۵ GLX با بازپرداخت ۱۲ماهه، فرد متقاضي بايد ۳ چك ۴ماهه به مبلغ هر يك ۸ميليون و ۴۹۹هزار تومان در اختيار نمايندگي قرار دهد كه سررسيد نخستين چك هم ۱۵اسفندماه امسال اعلام شده است. يا براي خريد همين خودرو به صورت ۲۴ماهه، فرد متقاضي بايد ۶چك ۴ماهه هر يك به مبلغ ۴ميليون و ۵۸۰هزار تومان يا براي خريد به صورت ۳۶ماهه نيز ۹چك چهارماهه هر يك به مبلغ ۳ ميليون و ۲۸۵ هزار تومان به نمايندگي تحويل دهد. براي خريد يك خودرو ۴۰۵ GLX با بازپرداخت ۴۸ماهه فرد متقاضي همچنين مي‌تواند ۱۲چك ۴ماهه هر يك به مبلغ ۲ميليون و ۶۴۴هزار تومان به نمايندگي تحويل دهد. بررسي‌هاي ميداني در مراجعه به نمايندگي‌هاي خودروسازان نشان مي‌دهد، فرد متقاضي مي‌تواند دوره چك‌ها را نيز به صورت سه ماهه، چهارماهه يا ۶ماهه انتخاب كند كه بر اين اساس مبالغ چك‌ها و تعداد آن متفاوت خواهد بود. بررسي فرم‌هايي كه از سوي نمايندگي براي فروش خودرو دراختيار متقاضيان قرار مي‌گيرد، نشان مي‌دهد كه حداكثر دوره بازپرداخت وام ۲۵ميليون توماني، ۴۸ماهه است در حالي كه برخي مردم تصور مي‌كردند مي‌توانند خودرو را با اقساط ۷ساله يا همان ۸۴ماهه دريافت كرده و به تبع آن اقساط كمتري بپردازند.

  فروش خودروهاي چيني انجام نشد

اجراي طرح پرداخت وام خودرو امروز در شرايطي آغاز شد كه با وجود قرار گرفتن خودروسازان چيني شامل مديران خودرو، كرمان موتور، ديار خودرو و خودروسازي راين در فهرست خودروهاي مشمول دريافت تسهيلات 25ميليون توماني، ابلاغيه‌يي از طرف اين شركت‌ها براي نمايندگي‌هاي فروش ارسال نشده است. البته برخي نمايندگي‌هاي شركت مديران خودرو گفتند كه قرار است بخشنامه فروش خودرو با وام 25 ميليون توماني، هفته آينده به ما ابلاغ شود. در اين زمينه، وزير صنعت، معدن و تجارت هم ديروز اعلام كرد كه قرار نيست اصلا خودروهاي چيني در طرح اعطاي وام 25ميليون توماني خودرو قرار گيرند و عرضه شوند كه ظاهرا در روز اول ثبت نام، سخن وزير به اثبات رسيده است اما اين تناقض‌هاي گفتاري بر بلاتكليفي مردم در روند اعطاي اين وام افزوده و با وجود آغاز طرح، فهرست نهايي خودروهايي كه در طرح فوق قابل عرضه هستند، مشخص نيست. از سوي ديگر، يكي از مسوولان نمايندگي فروش محصولات سايپا در تهران در گفت‌وگو با «تعادل» در خصوص استقبال از وام 25ميليون توماني خودرو گفت: روزگذشته با آغاز اجراي اعطاي تسهيلات 25 ميليون توماني از اين طرح استقبال شد و مشتريان با مراجعه به اين نمايندگي مدارك لازم را براي دريافت حواله آورده بودند. همچنين، يكي از مسوولان نمايندگي فروش محصولات ايران خودرو نيز در اين خصوص به «تعادل» گفت: استقبال متقاضيان دريافت وام با شروع و اجراي اين طرح خوب بود. متقاضيان با حضور در اين نمايندگي نحوه دريافت وام را پيگيري كردند. همچنين علي ارسلان منصوري، رييس اتحاديه نمايشگاه داران اتومبيل در گفت‌وگو با «تعادل» در اين خصوص گفت: با توجه به اينكه ما نمايشگاه‌دار هستيم و اين طرح در نمايندگي‌ها در حال اجرا است، چندان در خصوص استقبال مشتريان از اين طرح اطلاع نداريم اما تا آنجايي كه مطلع هستيم، اين طرح چندان مورد استقبال واقع نشده است و برخلاف خبرهاي كه از استقبال منتشر مي‌شود ما در عمل چيزي را نديده‌ايم.