فرصت‌هاي جديد معادن و صنايع معدني
رونمايي از 40 طرح جذاب سرمايه‌گذاري، 14 هزار ميليون دلار سرمايه به بازار معدن تزريق مي‌شود
باتوجه به شرايط دوران پس از برجام، اين روزها مديران حوزه‌هاي اقتصادي درصدد تهيه برنامه‌هاي جامع و جذاب براي جذب سرمايه‌گذاران هستند. حال وزارت صنعت، معدن و تجارت به عنوان يكي از تصميم‌گيران مهم بخش‌هاي اقتصادي كشور، طي دستورالعملي به سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران، ماموريت واكاوي برنامه‌هاي جذاب سرمايه‌گذاري در حيطه‌هاي معدني را به اين نهاد واگذار كرده است.
خبر اقتصادی - در اين برهه زماني كه درآمدهاي دولتي باتوجه به كاهش قيمت نفت افت پيدا كرده است، ابرقدرت‌هاي دولتي سرمايه‌گذاري در بخش معادن را بهترين جايگزين براي جبران كاهش درآمدهاي‌هاي نفتي خود مي‌پندارند.
در اين راستا، از 40 طرح جذاب براي سرمايه‌گذاران داخلي و خارجي كه به عنوان فرصت‌هاي جديد در اين حوزه معرفي شده است، رونمايي مي‌كند.
در زمينه معرفي فرصت‌هاي جديد سرمايه‌گذاري در بخش معادن و صنايع معدني ايران، «ايميدرو» به عنوان نهاد اصلي متولي اين بخش، دستورالعمل جذب سرمايه در حوزه‌هاي معدن و فولاد را در قالب چهار بخش «حمايت‌ها»، «اهداف استراتژيك»، «روش‌هاي پذيرش سرمايه‌گذار» و «شرايط ويژه» تبيين كرد. در اين راستا، در تفكيك روش‌هاي پذيرش سرمايه‌گذار 7 مدل به صورت A. B. C و... طراحي و تعريف شده است كه در ادامه مسير سرمايه‌گذار از پذيرش سرمايه خود پشيمان نشود. در متن كامل اين بخش درباره تعريف مدل‌هاي يادشده آمده است: مدلA: « فروش و واگذاري كل طرح»، مدل B: «وام به معناي دريافت تسهيلات از بانك‌ها يا موسسات مالي و اعتباري»، مدل C: «گشايش اعتبار اسنادي با استفاده از تسهيلات اعتبار خارجي (FINANCE) »، مدل D: «مشاركت در قالب سهام به معني ايجاد شركت جديد و شراكت در سهام آن»، مدلE: BUY-BLACK «به موجب اين نوع قرارداد، صادركننده تجهيزات موافقت مي‌كند محصول توليدي همان تجهيزات را خريداري كند» مدلF: BOT (ساخت-بهره‌برداري-واگذاري) «در اين مدل شركت شركت‌هايي در قبال امتيازاتي، اقدام به اجراي پروژه‌هاي سنگين (به لحاظ مالي) كرده و مدت محدودي از پروژه‌هاي اجرا شده منتفع مي‌شود و سپس پروژه‌هاي در حال احداث بطوري كه امكان فعاليت كامل را داشته باشد، بلاعوض به طرف ديگر كه عموما دولت‌ها يا شركت‌هاي وابسته به دولت هستند، انتقال مي‌يابد.» مدل G: BOO «كه بر ساس آن، ساخت، مالكيت و بهره‌برداري تعريف شده است.» ازسوي ديگر اما، با وجود رونمايي برنامه راهبردي وزارت صنعت در مهرداد ماه سال جاري، توجه كمرنگي به بخش‌هاي معدني استراتژيك در اين برنامه اعمال شد و اين موضوع يكي از نقدهاي اساسي در چارچوب اين برنامه به شمار مي‌رود. ضعفي كه ظاهرا در برنامه فرصت‌هاي جديد معدني و حوزه فولاد، جبران شده و به نوعي مي‌توان گفت كه يكي از استراتژي‌هاي دولتمردان در رونق بازار مواد معدني، جذب سرمايه‌گذاري در اين بخش به شمار مي‌رود.
طبق برآوردهاي صورت گرفته، ميزان سرمايه‌گذاري در بخش‌هاي جذاب فولادي به ميزان 4 هزار و 581 ميليون دلار برآورد مي‌شود. در عين حال، به مجموع حوزه‌هاي معدني با احتساب فولاد، 14 هزار و 606 ميليون دلار سرمايه تزريق خواهد شد. بنابراين انتظار مي‌رود كه دولتمردان با تسهيل قوانين و مقررات نسبت به جذب سرمايه‌گذار داخلي و خارجي بشتابند تا بلكه در اين برهه زماني كه قرار است افسار اقتصاد كشور را سرمايه‌گذاران به يدك بكشند، رونقي صورت گيرد. بر اساس اين گزارش، حمايت از بهينه‌سازي، بومي‌سازي و توسعه فناوري‌هاي مورد نياز بخش معدن و صنايع معدني، توسعه زيرساخت‌هاي اطلاعاتي و ارتباطي مورد نياز بخش، ايجاد زيرساخت‌هاي لازمه جهت توسعه، حمايت از صادرات محصولات معدني و صنايع معدني با ارزش افزوده بالا، تلاش جهت هدايت سرمايه‌هاي داخلي و خارجي به بخش معدن و صنايع معدني كشور به‌منظور اكتشاف، تجهيز و بره‌برداري از جمله موضوعات استراتژي «ايميدرو» در دوران پسابرجام محسوب مي‌شود.
7 كليد راهگشاي سرمايه‌گذاري
همچنين بر اساس اعلام سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران، حمايت در تامين مواد اوليه مصرفي از قبيل سنگ آهن براي فولادي‌ها، تامين زيرساخت‌هاي مورد نياز از قبيل آب، برق، گاز و...، اختصاص زمين در مناطق ويژه جهت استفاده از مزاياي خاص و راه‌هاي دسترسي به اسكله‌هاي مورد نياز، حمايت در اخذ مجوزهاي قانوني مورد نياز، معرفي نيروهاي متخصص بخش معدن و صنايع معدني براي كمك در اجراي پروژه، حمايت از بازاريابي محصولات توليدي و تخصيص مشوق‌هاي ويژه به طرح‌هاي واقع در مناطق محروم، 7 كليد راهگشاي «ايميدرو» در حوزه سرمايه‌گذاري به شمار مي‌رود. در شرايط ويژه «ايميدرو» در معرفي فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري معدني آمده است كه «طرح‌هايي كه در مناطق محروم واقع مي‌شوند» از مشوق‌هاي خاص قانوني از قبيل معافيت‌هاي مالياتي و امكان سرمايه‌گذاري مشترك با سازمان‌هاي توسعه‌يي از جمله ايميدرو برخوردار خواهند شد. البته اخيرا برخي كارشناسان در گفت‌وگو «تعادل»، در زمينه اينكه معدنكاران چه ميزان مشتاق به سرمايه‌گذاري در مناطق محروم هستند، گفتند: «متاسفانه دولتمردان در زمينه تامين زيرساخت‌ها تنها وعده وعيد مي‌دهند و كمبود امكانات لازم نيز از جمله موضوعاتي دست و پاگير براي رونق و توسعه صنايع معدني به شمار مي‌رود؛ بنابراين معدنكاران بيشتر ترجيح مي‌دهند كه از اين نوع اختيارات دولتي صرف‌نظر كنند.»
كاهش محسوس توليد فولاد
براساس اين گزارش، طرح‌هاي جذب سرمايه در حوزه معدن و فولاد در شرايطي منتشر شده كه آمار توليد فولاد در كشور كاهش پيدا كرده است. بر اساس آمار، طي 6 ماهه نخست سال جاري فولاد ساز كشور8 ميليون و 202 هزار و 399 تن فولاد خام توليد كردند. اين رقم در مدت مشابه سال 93، 8 ميليون و 355 هزار و 210 تن بود. فولاد‌سازان كشور از ابتداي فروردين تا پايان شهريور امسال، در اين ميان، شركت‌هاي بزرگ فولاد ساز شامل «فولاد مباركه» 2 ميليون و 718 هزار و 191 تن، «فولاد خوزستان» يك ميليون و 722 هزار و 625 تن، «ذوب آهن اصفهان» يك ميليون و 173 هزار و 349 تن، «فولاد هرمزگان» 579 هزار و 669 تن، «سبا» 387 هزار و 787 تن، «فولاد خراسان» 334 هزار و 436 تن، «فولاد آلياژي ايران» 144 هزار و 247 تن و نيز «گروه ملي صنعتي فولاد ايران» 102 هزار و 695 تن فولاد خام توليد كردند. ميزان توليد فولاد خام ايران طي 6 ماهه نخست امسال در مقايسه با رقم مدت مشابه سال گذشته، 1.8 درصد كاهش يافت. افزون بر اين در مدت ياد شده، 8 ميليون و 177 هزار و 427 تن انواع محصولات فولادي (تيرآهن، كلاف، ورق عريض، ميلگرد، ورق خودرو، ورق گرم، لوله و غيره) در كشور توليد شد كه نسبت به ميزان توليد مدت مشابه سال 93 (8 ميليون و 844 هزار و 885 تن)، 7.5 درصد كاهش نشان مي‌دهد. بنا به اين گزارش، فولاد ايران در حالي كاهش توليد را تجربه مي‌كند كه فولاد جهاني ماه‌هاي پي در پي به دليل افت تقاضا، روند كاهشي را در پيش گرفته است. بر اساس آخرين آمار انجمن جهاني فولاد (9 ماهه سال 2015)، ميزان توليد 65 كشور فولادساز جهان، يك ميليارد و 212 ميليون و 316 هزار تن بوده كه حاكي از كاهش 2.4 درصدي توليد فولاد خام نسبت به ميزان توليد مدت مشابه پارسال (يك ميليارد و 242 ميليون و 502 هزار تن)، است.
راه‌اندازي ۷ طرح معدني تا پايان سال
همچنين بر اساس اين گزارش، ۷ طرح معدن و صنايع معدني تا پايان سال توسط سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران راه‌اندازي مي‌شوند. براساس پيش بيني‌ها تا پايان سال جاري قرار است ۱۰ طرح راه‌اندازي شوند كه تاكنون ۳طرح اسكله منطقه ويژه صنايع معدني و فلزي، پتاس خور و بيابانك و پايلوت پتروليوم كك با رقم سرمايه‌گذاري ۹۵ ميليون دلار افتتاح شده‌اند.
بر اين اساس، قرار است ۷ طرح آنتيموان سفيدآبه، پايلوت تيتانيوم كهنوج، آهن اسفنجي شادگان، آهن اسفنجي چهار محال و بختياري، زغال‌شويي سواد كوه، سالن ريخت آلومينيوم المهدي (واگذار شده) و احداث جاده و خطوط انتقال برق با ارزش سرمايه‌گذاري ۲۷۷ ميليون دلار راه‌اندازي شوند. در ميان طرح‌هاي سال جاري دو پروژه آهن اسفنجي شادگان و چهار محال و بختياري هر كدام با ۱۲۰ ميليون دلار، بيشترين سهم از سرمايه‌گذاري را به خود اختصاص داده‌اند. ارزش سرمايه‌گذاري طرح‌هايي كه ايميدرو در سال جاري افتتاح مي‌كند، به ۳۷۲ ميليون دلار مي‌رسد.
فهرست طرح های پیشنهادی جهت جذب سرمایه گذار داخلی و خارجی
سمیه سایش
