خبر اقتصادی - اين عنوان خبري است كه براي نخستينبار روز پنجشنبه در فضاي رسانهيي منتشر شد و بلافاصله پس از آن در رابطه با آخرين تحركات گروههاي مخالف توافق هستهيي روي خروجي خبرگزاريهاي ايران نيز قرار گرفت. اين گروه كه در فضاي رسانهيي از آن تحت عنوان«اتحاد عليه ايران هستهيي»ياد ميشود، گروه فشار يا همان لابي قدرتمندي در نيويورك است كه ماه آوريل ۲۰۱۲ از صندوق بينالمللي پول خواست تا ضمن مسدود كردن حساب ايران، عضويت ايران را به حالت تعليق در آورد. در آن زمان مارك والاس رييس اين لابي با ارسال نامههايي به كريستين لاگارد رييس صندوق بينالمللي پول با انتقاد از همكاريهاي اين صندوق با ايران خواستار قطع همكاريهاي صندوق با ايران براي ايجاد فشار بيشتر به حكومت تهران شد. بعد از توافق جامع هستهيي و بازشدن فضاي تجارت بينالمللي ايران اين گروه با ايجاد كمپيني تلاش ميكند تا دامنه مناسبات اقتصادي و تجاري ايران را محدود سازد. موضوعي كه هرچه سريعتر براي مقابله با آن بايد راهكار مناسبي انديشيده شود. دنيس راس سفير سابق ايالات متحده در سازمان ملل و جوزف ليبرمن، عضو سنا از اعضاي اين كارزار هستند. موضوعي كه مي توان آن را نوعي صفكشي ميان دموكراتها و جمهوريخواهها دانست.
اعمال فشار به شركتهاي طرف معامله با ايران
براي آگاهي از خطراتي كه اين گروه در فضاي تجارت و اقتصاد ايران ميتوانند ايجاد كنند ابتدا بايد به شناخت مناسبي از اين كمپين دست يافت. وزارت اطلاعات ايران در گزارشي كه در تاريخ 5 مهرماه سال 1391 براي معرفي اين گروه منتشر كرده است، آورده است: «اتحاد عليه ايران هستهاي، يك لابي امريكايي است كه در سال 2008 آغاز به كار كرده و هدف خود را «پيشگيري از دستيابي ايران به روياي بدل شدن به ابرقدرت منطقهيي داراي سلاح هستهاي» اعلام كرده است.
اين گروه، با همكاري ديگر سازمانهاي مشابه، مديريت تلاشهايي را بهعهده دارد كه بهمنظور اعمال فشار بر شركتها انجام ميشوند تا آنها را از مراوده تجاري با ايران بازدارند و به اين ترتيب مانع تحقق برنامه هستهيي ايران و توسعه سلاحهاي هستهيي ادعايي شوند.»
به عبارت روشنتر آنچه اين گروه در دوران پساتوافق دنبال ميكنند، چالش آفريني بر سر تجارت و بازرگاني ايران است كه بايد براي مقابله با آن برنامههاي دقيقي داشت.
چراغ قرمز براي ورود به تجارت ايران
در آخرين اقدامات خصمانه اين گروه عليه اقتصاد ايران، اتحاد عليه ايران روز پنجشنبه روي وبسايت خود اعلام كرده كمپيني بينالمللي با هدف هشدار به شركتهاي سراسر جهان، درباره خطرات حقوقي، مالي و اعتباري تجارت با ايران راه انداخته است.
«اتحاد عليه ايران هستهاي» با اشاره به اينكه برخي از شركتهاي خارجي، امضاي برجام ميان ايران و گروه 1+5 را چراغ سبزي براي ورود به بازار ايران ديدهاند تاكيد كرده اين كمپين در پي گوشزد كردن اين نكته به شركتهاي بينالمللي است كه تحريمها هنوز پابرجا هستند و رفع نشدهاند.
مارك والاس، كه قبلاً نماينده امريكا در سازمان ملل بوده و به تازگي به سمت رياست گروه اتحاد عليه ايران هستهيي انتخاب شده گفت: «كساني كه شتابزده در پرتو برجام به سمت امضاي قراردادهاي تجاري با ايران حركت ميكنند، شركتشان را در معرض خطرات مالي و اعتباري قرار ميدهند.»
گروه اتحاد عليه ايران هستهيي كه بسياري از اعضاي آن را اسراييليها تشكيل ميدهند در گذشته توانسته با ايجاد لابي در كنگره به تصويب تحريمهاي ضدايران كمك كند.
چه شركتهايي در ليست سياه گروه قرار دارند
نشريه بينالمللي نيشن در توضيح اقدامات اين گروه در گزارشي به اين نكته اشاره ميكند: «گروه ضد ايراني «اتحاد عليه ايران هستهاي» ادعا ميكند كه هدفش مقابله با برنامه هستهيي ايران است.
قسمت عمدهيي از تلاشهاي آنها حول محور «كمپينهاي تحريم خصوصي» براي تحريم خريداران يا تحت فشار قرار دادن ديگر شركتهاي طرف قرارداد با ايران است. اين درحالي است كه آنها در بيانيه شان ادعا ميكنند كه اقداماتشان تلاش براي مجازات مردم ايران نيست. اما اين تعهد براي جلوگيري از آسيب رساندن به مردم ايران اقدامي توخالي است.»
تحقيقات نيشن از فهرست تجاري گروه اتحاد عليه ايران هستهيي نشان ميدهد كه «اين ليست شامل 1100 شركت كه با ايران همكاري داشتهاند، ميشود. در حالي كه اين گروه بسياري از شركتها را متهم به نقض تحريمهاي بينالمللي ايالات متحده ميكند، برخي از اين شركتها تجارت كاملا قانونياي با ايران دارند و مشغول فروش دارو به ايران هستند، اقدامي اقتصادي كه وزارت خزانهداري ايالات متحده آن را معاف از تحريمها اعلام كرده است.» نشريه نيشن در ادامه نتيجهگيري ميكند: «به نظر ميرسد اين گروه به دنبال يك جنگ اقتصادي تمام عيارعليه ايران است.»
منابع مالي كمپين چگونه تامين ميشود
به نظر ميرسد سوالات زيادي از جمله منابع مالي، منافع و مواضع سياسي اين گروه بدون پاسخ مانده است، اما مشخص است كه اين گروه از نفوذ قابل توجهي در واشنگتن برخوردار است. مدير اجرايي اين گروه مارك والاس، سفير سابق ايالات متحده در سازمان ملل در دوران جورج دبليو بوش است. اين گروه در سال 2008 و با مشاوره گروههاي اطلاعاتي از آلمان، رژيم اسراييل و انگليس تشكيل شد. در سپتامبر 2013، دكترگري سيمور، پس از ترك دولت اوباما و سمتش به عنوان هماهنگكننده كاخ سفيد در زمينه كنترل تسليحات و سلاحهاي كشتار جمعي، به اين گروه پيوست. سيمور در حال حاضر در اين گروه، كارزاري را براي شناسايي شركتهايي كه تجارت انساندوستانه با ايران دارند آغاز كرده است، اين درحالي است كه بعضي از آنها زماني كه وي در دولت حضور داشت، از وزارت خزانه داري مجوز گرفتهاند.
براساس گزارش سايت اين گروه، آنها با هدف «افزايش انزواي اقتصادي ايران به دنبال اعمال فشار به شركتهاي بزرگ براي پايان دادن تجارتشان با ايران هستند.»
نيشن حداقل پنج شركت داروسازي بزرگ را پيدا كرد كه از وزارت خزانه داري امريكا مجوز دارند اما در ليست سياه اين گروه قرار گرفتهاند. در يك سند گزارشي درباره تحريم ايران توسط وزارت خزانهداري امريكا منتشر شده است كه گفته ميشود «تحت قوانين ايالات متحده فروش، صادرات تقريبا تمام مواد غذايي و دارو به ايران مجاز است و نياز به هيچ مجوز خاصي ندارد.»
كارشناسان و تحليلگران اين كارزار را از جمله تهديدهاي خارجي ميدانند كه متوجه برجام است. با اين همه در داخل خود امريكا انتقادات زيادي متوجه اين گروه است. الي كليفتن در مقالهيي كه در لوب لاگ منتشر شده است، از ابهام در منابع مالي اين گروه نوشته است. به اعتقاد تحليلگران، اين گروه ادعاهاي غيراخلاقي عليه ملت ايران دارد.