پس از نهايي شدن برجام كشورهاي آلمان، فرانسه و امريكا و مذاكرات اين كشورها براي ورود به صنعت خودرو ايران، در صدر خبرهاي مذاكرات خودرويي است كه بايد ديد، مذاكره با كدام يك از اين خودروسازان نهايي ميشود و به نتيجه خواهد رسيد. اما خودروسازان آلماني، شانس بيشتري براي حضور در ايران دارند، چرا كه خودروسازان فرانسوي به دليل تجربه ناموفق همكاري با ايران، چندان مورد استقبال خودروسازان كشور قرار نگرفتهاند.

خبر اقتصادی - هرچند ساختار صنعت خودرو در ايران به شركتهاي فرانسوي نزديكتر است اما تكنولوژي بالاي آلمانيها در زمينه خودرو، جذابيت لازم را براي همكاري دارد. از طرفي، بحث مشاركت با خودروسازان امريكايي نيز مطرح است، اگرچه خودروسازان اين كشور پس از انقلاب اسلامي هيچ مراوده اقتصادي با ايران نداشتهاند؛ از اين رو نميتوان روي نهايي شدن مشاركت آنها چندان حساب باز كرد و تاييد اين مطلب نيز اين تعبير است كه روز گذشته اعلام شد، محدوديتهاي واردات خودروهاي امريكايي به قوت خود باقي است.
سفر سومين هيات تجاري آلمان به ايران امروز به پايان ميرسد كه در اين سفر، مذاكراتي با دو خودروساز بزرگ آلماني انجام شد. در سفر قبلي آلمانيها به ايران، مذاكرات با دو شركت خودروسازي بزرگ «دايملر» و «فولكس واگن» شكل گرفت و در اين سفر نيز به گفته رييس اتاق بازرگاني تهران؛ مديران دو شركت BMW و MAN آلمان كه ساخت ماشينهاي سنگين را برعهده دارد، براي رايزني و سرمايهگذاري در ايران در قالب سومين هيات تجاري به ايران آمدند. محمدرضا نعمتزاده وزير صنعت، معدن و تجارت نيز اخيرا اعلام كرد كه ايران حاضر است، در توليد اتوبوس و كاميون از موتور آلماني استفاده كند، بهشرطي كه خودرو نهايي در ايران توليد شود. به گفته وزيرصنعت؛ با توجه به مزيتهاي اقليمي و طبيعي ايران در زمينه توليد خودرو سبك، سنگين، تجاري، اتوبوس و موتورهاي ديزلي و قطعات و لاستيك خودرو همكاريهايي انجام خواهد گرفت. غلامرضا رزازي، مديرعامل شركت «ايرانخودرو ديزل» نيز از مذاكرات انجام شده با شركت «مرسدس بنز» خبر داده و گفته بود: روابط ما با اين شركت به سرعت در حال بهبود و پيشرفت است و در آينده نزديك شاهد ورود چند محصول جديد از اين شركت به سبد محصولات «ايران خودرو ديزل» خواهيم بود. از سوي ديگر، ظاهرا مذاكرات «آئودي» نيز با خودروسازان ايراني به تفاهماتي منجر شده است. در اين راستا، رييس اتاق بازرگاني صنايع آلمان گفت: زمينههاي همكاري بسيار زيادي ميان ايران و آلمان وجود دارد كه خودروسازي، انرژي و حملونقل از اين زمينهها محسوب ميشود و ظرفيتها براي آن آماده است. «رن هارون» در حاشيه نشست تجاري ايالت باوارياي آلمان با فعالان اقتصادي ايران افزود: در شرايط جديد همكاري با ايرانيها، بنا داريم با راهاندازي كارخانههاي مشترك و سپس سرمايهگذاري مستقيم، كالاي آلماني را در ايران توليد و علاوه بر داخل كشور در بازارهاي اطراف ايران نيز توزيع كنيم.
نگراني آلمانيها از بيثباتي نرخ ارز
با اين حال مسعود خوانساري، رييس اتاق بازرگاني تهران، با اشاره به جزييات بيشتر مذاكره با آلمانيها و امكان همكاري و مشاركت با خودروسازان اين كشور گفت: آلمان يكي از كشورهايي است كه قويترين اقتصاد اروپا را دارد و حجم صادراتش به دنيا بعد از امريكا و چين، جزو 10كشور اول محسوب ميشود. وي با اشاره به اينكه كشورهايي كه در دوره سخت تحريم تا حدي روابط خود را با ايران حفظ كردهاند در اولويت هستند، تصريح كرد: آلمان در آن دوران به هيچ عنوان ارتباطش را با ايران قطع نكرد؛ اگرچه حجم روابط تجاري كاهش يافت و محدوديتهايي ايجاد شد.
رييس اتاق بازرگاني تهران، به اين نكته اشاره كرد كه از ديرباز آلمانيها حضور خوبي در صنايع ايران داشتهاند. در اكثر رشتههاي صنعتي پيشرفته هستند و به نظر ميرسد همين مساله تمايل به سرمايهگذاري با آلمانها را دو چندان ميكند. وي در پاسخ به اينكه كشورهاي مختلفي از جمله كره، ژاپن و فرانسه تلاش دارند تا در حوزه خودروسازي ايران وارد شوند و فكر ميكنيد مشاركت با آلمانها در اين حوزه چگونه خواهد بود، به فارس گفت: آلمان در حوزه خودروسازي برندهاي مطرحي چون فولكس، مرسدس بنز و بيامو، دارند كه از بسياري از برندهاي دنيا كيفيت بهتري دارد. در عين حال در هيات تجاري كه اكنون در ايران حضور دارند، مديران شركت «بيام و» و «اماي ان» كه ساخت ماشينهاي سنگين را برعهده دارد، براي سرمايهگذاري در حوزه خودرو حضور دارند. خوانساري از دلنگراني آلمانيها نسبت به عدم ثبات نرخ ارز در بازار ايران نيز خبر داد و گفت: آنها اميدوارند تا قيمت ارز در كشور به يك ثبات نسبي برسد و در عين حال تضمينهاي لازم براي سرمايهگذاري را نياز دارند و منتظرند تا با برداشته شدن تحريم، فعاليت خود را در ايران آغاز كنند.
ممنوعيت ورود خودروهاي امريكايي
همكاري با آلمانيها در كنار اظهارات اخير فرانسوييها براي ورود به ايران از جمله مهمترين خبرهاي اين روزها است كه از ابتداي اعلام اجرايي شدن برجام، زمزمههاي آن شنيده شد اما حالا نيره پيروزبخت، رييس سازمان ملي استاندارد گفته است: ورود خودروهاي امريكايي ممنوع است؛ چرا كه معيار استاندارد ما با آنها متفاوت است و بر اساس استانداردهاي اروپايي تدوين شده است؛ لذا تا زماني كه خودروهاي امريكايي را به لحاظ استاندارد بررسي نكنيم، اجازه ورود آنها را نميدهيم. وي افزود: براي واردات خودرو هم معيار همان استانداردهاي اروپايي است و نميتوانيم استاندارد كشورهاي ديگر را اعمال كنيم. به عنوان مثال خودروهاي هيبريدي را شركت تويوتا براي امريكا و براساس استانداردهاي اين كشورساخته است. لذا اين پرسش مطرح است، زماني كه چنين خودروهايي قرار است وارد ايران شود، بر چه اساس بايد مورد سنجش قرار گيرد؟ وقتي ما استاندارد خودروهاي هيبريدي را نداريم و نميدانيم چيست و از طرفي آن خودرو علامت استاندارد امريكا را هم دارد، تناقض ايجاد ميشود. وقتي كه خودرويي قرار است وارد كشور شود، واردكنندگان بايد در ابتدا مجوز استانداردش را بگيرند. اين مقام مسوول اضافه كرد: متاسفانه اين بيتفاوتي در اخذ استاندارد توليد هم وجود دارد. برخي به يكباره ميآيند و شروع به كشيدن نقشه و طراحي آن محصول توليدي ميكنند؛ حالا ميخواهد خودرو باشد يا هر چيز ديگر و بعد در آخر ياد استاندارد آن ميافتند، در حالي كه در ابتدا بايد به فكر استاندارد باشند.
پيروزبخت افزود: ما بايد طبق مقررات خودمان كه منطبق بر مقررات بينالمللي است، استاندارد كالاهاي وارداتي را تاييد كنيم. به عنوان مثال، واردكنندگان در خصوص يك خودرو فقط به ما گفتند علامت استاندارد DOT روي شيشه است. خب به چه اعتمادي ما ميتوانيم اجازه ورود چنين كالايي را به كشور بدهيم؟ من از آقايان خواستم دستكم يك شيشه مشابه اين خودرو را وارد كنند تا بر اساس معيارهاي سازمان ملي استاندارد آزمايش كنيم.
تجربه نامطلوب همكاري با فرانسويها
اما در حالي كه ايران در سالهاي گذشته تجربه همكاري با شركاي فرانسوي را داشته است اما اين همكاريها چندان تجربه خوبي براي ايرانيها نشد و حتي در هفتههاي گذشته اظهارات برخي مسوولان اين شركت فرانسوي جنجال آفرين شد. در همين راستا، معاون كيفيت گروه صنعتي ايران خودرو در خصوص ماجراي شركت پژوي فرانسه كه حتي تهديد به افشاگري كرده بود، گفت: اين افشاگري را مدير منطقهيي اين شركت در خاورميانه تكذيب كرد. مجتبي استاد رحيمي در ادامه گفت: پژو به ايران شوك وارد كرد و بايد خسارت بدهد. تحريمها موجب شد تا آنها به آن باور برسند كه در شرايط تحريم هم ميتوانند سالي 600 هزار دستگاه خودرو توليد كنند، بدون اينكه حتي يك قطعه از پژو يا شركتهاي خارجي مادر وارد كنيم. معاون كيفيت گروه صنعتي ايران خودرو افزود: قبلاً با خودروسازهايي مانند پژو، رنو و سوزوكي كار ميكرديم و اكنون مذاكرات ادامه دارد و مذاكرات جديد از زمان آغاز بحث برجام شروع شد و هياتهايي مرتب در حال تردد هستند و پروتكلهايي تنظيم ميشود و تفاهمنامه هم نوشته شده اما اطلاعي نداريم كه قطعي شده است يا خير. وي ادامه داد: شركت پژو در سال 91 بهصورت يكطرفه همه صادرات قطعه به ايران را قطع كرد؛ يعني شوك بسيار بزرگ و سنگيني به ايران خودرو وارد شد و اگرچه اين موضوع تبعاتي داشت و ما توانستيم روي پاي خود بايستيم و توليدات را پيش ببريم اما شوك بزرگي به صنعت ما وارد شده است كه بايد پاسخ اين خسارت را بدهد. وي درباره سيستمهاي نظارتي گفت: ايران خودرو با شركتهايي مانند پژو و رنو چند سال كار كرده است و برخي دانش فني را از آنها گرفته و براي مدتي آنها را در خود نهادينه كرد كه برخي از آنها كمرنگ شد.