بررسي كليات طرح جامع جمعيت و تعالي خانواده با تمام مخالفتها و موافقتهايي كه بهدنبال داشت سرانجام روز گذشته در مجلس تصويب شد.
خبر اقتصادی - اين طرح درحالي با 144راي موافق، 25راي مخالف و 6راي ممتنع بهارستانيها همراه بود كه در جريان بررسي كليات آن، نمايندگان موافق بر ضرورت افزايش جمعيت و درنظر گرفتن بستههاي تشويقي و حمايتي در اين راستا ازسوي دولت تاكيد كردند و مخالفان نيز بار مالي اين طرح و ابهامات موجود در آن را مورد اشاره قرار دادند. مردادماه سال90 بود كه مقام معظم رهبري بهطور رسمي و علني به موضوع جمعيت و لزوم مقابله با سياستهاي نسلي اشاره و تاكيد كردند هر اقدام و تدبيري براي كم كردن جمعيت بايد پس از رسيدن جمعيت ايرانيان به بيش از 150ميليون نفر صورت بگيرد. عمق مشكلات جمعيتي تا جايي پيش رفت كه بار ديگر رهبر معظم انقلاب در مرداد سال91 هشدار داده و سياستهاي كنترلي دهه70 و عدم پايش صحيح براي توقف اين سياستها در سالهاي بعد را مورد انتقاد قرار دادند. پس از اين تذكرات و در همين خصوص شوراي عالي انقلاب فرهنگي مصوبهيي را تصويب كرد و نمايندگان نيز در دستگاه قانونگذاري به فكر تهيه طرحي درراستاي افزايش جمعيت افتادند. درنهايت طرح جامع «جمعيت و تعالي خانواده» در 55ماده توسط نمايندگان مجلس جهت افزايش جمعيت و تشويق جوانان به ازدواج و فرزندآوري تهيه و در صحن علني روز دوشنبه پارلمان تصويب شد. ماحصل اين روزهاي پر فرازونشيب در جلسه روز گذشته مجلس منجر به تصويب طرحي شد كه بهنظر ميآيد از همان آغاز بار مالي آن مبهم است. قرار گرفتن نامهايي چون لاله افتخاري در ميان مخالفان اين طرح ازجمله حاشيههاي عجيب جلسه روز گذشته اهالي بهارستان بود.
رشد 1/4 درصدي جمعيت در ايران
هادي حسيني ازجمله مخالفان اين طرح بود كه قرار بر اين شد تا به جاي لاله افتخاري صحبت كند. او با تاكيد بر حساسيتهاي رهبري درمورد افزايش جمعيت، ازجمله معضلات جامعه كنوني كشورمان را كمبود امكانات براي معاش در ترغيب جوانان به ازدواج و فرزندآوري دانست و گفت: «اين طرح 45هزار ميليارد ريال بار مالي دارد و بهنظرم جامعيت لازم را ندارد. مواردي هم در آن ميبينيم كه داراي مشكلات فراواني است و مغاير با موارد شوراي عالي انقلاب فرهنگي محسوب ميشود. اكثر طلاقهاي موجود در جامعه به اين دليل است كه جوانان امكان معاش و جاي مناسب براي زندگي ندارند.» لاله افتخاري نماينده تهران كه بهعنوان مخالف مجال سخن نيافته بود، در اخطار اصل75 و 20قانون اساسي گفت: «هيچ كس با افزايش جمعيت مخالف نيست اما مشكلاتي درباره اشتغال جوانان در جامعه وجود دارد كه پيشنهاد ميكنم پس از تصويب كليات آن، اين طرح به كميسيون فرهنگي بازگردد تا پس از تشكيل كارگروه مشتركي با ديگر كميسيونها بتوانيم درباره بار مالي، مشكلات اشتغال و مسكن جوانان بحث كنيم.» ابوذر نديمي هم در مخالفت با چنين طرحي برخي موارد عنوان شده در آن را مبهم اعلام كرد و بيان داشت: «بار مالي اين طرح را نبايد از ياد ببريم. ازدواج علاوه بر بعد فرهنگي، ابعاد اقتصادي، سياسي و بودجهيي بسياري دارد.» اين عضو فراكسيون رهروان ادامه داد: «در طرح عناويني مثل نخبه و باروري مطرح شده؛ اصلا نخبه گزيني در اين طرح يعني چه؟ و افزايش ژن نخبگان و فرهيختگان يعني چه؟ آيا به اين معناست كه فقط نخبگان با هم ازدواج كنند؟» مهرداد لاهوتي ديگر مخالف طرح جامع جمعيت و تعالي خانواده، ضمن تاكيد براينكه معضلاتي مانند تورم، بيكاري و مسكن ازجمله مواردي است كه اين طرح بايد به آنها پاسخ ميداد اما نداده، گفت: «در حال حاضر نرخ رشد جمعيت ما 1.4درصد است كه 4دهم درصد بيشتر از متوسط نرخ جهاني است. در بدترين حالت اگر همان يك درصدي كه الان متوسط نرخ جهاني باقي بمانيم طي 70سال آينده طبق برآوردها جمعيت ايران به 150ميليون نفر خواهد رسيد.»
بار مالي اين طرح 45هزار ميليارد ريال نيست
اينكه مخالفت با طرح جامع جمعيت نوعي فرار به جلو است و بزرگترين سرمايه هر كشور جمعيت با كيفيتش به شمار ميرود، از صحبتهاي احمد آريايينژاد عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس بود كه در موافقت با اين طرح سخن گفت. اين نماينده مجلس به صحبتهاي مخالفان نيز اشاره كرد و افزود: بايد در بخش اشتغال مشكل را حل كنيم. اما خانوادههاي متمولي هستند كه علاقهيي به بچهدار شدن ندارند. با وضعيت موجود از نظر علمي و آماري آينده كشور را دچار مخاطره ميكنيم. احمد سالك رييس كميسيون فرهنگي نيز در همين راستا گفت: «بار مالي اين طرح 45هزار ميليارد ريال نيست بلكه كمتر از 5000ميليارد است. جلسات متعددي با آقاي نوبخت و ساير دستگاههاي ذيربط داشتهايم اعتبارات 35ماده از محل اعتبارات تاميني دستگاهها تامين ميشود و 15ماده نيز نيازمند تسهيلات مالي پيشبيني شده است.» حسن تاميني نماينده رشت بهعنوان آخرين موافق اين طرح بااشاره به اينكه دنيا دارد بستههاي تشويقي براي افزايش جمعيت ميدهد اما جمعيت ما به سمت پيري ميرود، اظهار داشت: «كاري نكنيم كه در آينده بگوييم چرا در آن مقطع درست تصميم نگرفتهايم.»
افزايش جمعيت جزو سياستهاي كلي نظام است
علي صالح معاون مجلس و امور استانهاي سازمان مديريت و برنامهريزي كه بهعنوان نماينده دولت درباره اين طرح صحبت ميكرد با بيان اينكه دولت سياستهاي افزايش جمعيت را نصبالعين خود دارد و قرار است در برنامه ششم توسعه يك فصل كامل درباره افزايش و تعالي جمعيت نگاشته شود، از نمايندگان مجلس خواست اين موضوع در قالب برنامه ششم مطرح شود تا دولت بتواند درباره بار مالي آن نيز تصميمگيري كند. همچنين سيدعلي طاهري سخنگوي كميسيون فرهنگي نيز بحث افزايش جمعيت را يكي از مطالبات رهبر معظم انقلاب دانست كه دولت تاكنون هيچ كاري درباره آن نكرده است. در ادامه محمدرضا باهنر كه رياست مجلس را برعهده داشت پس از به راي گذاشتن كليات طرح جامع جمعيت و تعالي خانواده گفت: «افزايش جمعيت جزو سياستهاي كلي نظام و ابلاغي رهبر معظم انقلاب است اما شوراي نگهبان درباره تفسير اصل75 قانون اساسي گفته كه بار مالي جديد نبايد براي دولت ايجاد شود اما در آن تفسير نگفته است كه بار مالي چقدر ميتواند باشد. پس از تصويب كليات اين طرح، كميسيون با تشكيل كارگروهي بايد درباره بار مالي آن صحبت كند البته طرح جامع جمعيت و تعالي خانواده داراي 55ماده است كه بايد در جزييات آن نيز تغييراتي ايجاد شود.»
بنا بر اين گزارش، نمايندگان مردم در مجلس با كليات طرح جامع جمعيت و تعالي خانواده موافقت كردند اما بهعلت بار مالي اين طرح براي بررسي بيشتر به كميسيون فرهنگي ارجاع شد.
هدی احمدی