خبراقتصادی - هياتي كم تعداد اما سنگين وزن از انگليسيها شنبه شب به صرف شام، مهمان اتاق ايران بودند. اين نشست پرحاشيه كه با حضور رييس اتاق ايران، وزير مشاور در تجارت انگليس و 12شركت بينالمللي انگليسي در حوزههاي نفت، انرژي و زيرساخت برگزار شد حواشي جالبي داشت. محسن جلالپور در اين ديدار به دلخوري ايران از برخوردهاي سختگيرانه طرف انگليسي در دوران تحريم اشاره كرد و گفت كه اين مساله به راحتي از ذهن مردم و دولتمردان ايراني پاك نخواهد شد. نكتهيي كه به مذاق طرف انگليسي چندان خوش نيامد و چهرهها در هم كشيده شد.

رييس اتاق ايران همچنين در كانال تلگرام خود درمورد جزييات اين ديدار اينگونه مينويسد: «جلسه با تلخي و تندي من آغاز شد و همان ابتدا از سختگيري انگليسيها در دوران تحريم گله و شكايت كردم. گفتم فعالان اقتصادي ايران خاطره خوبي از كار با انگليسيها ندارند، چراكه هميشه فعاليتهاي اقتصادي آنها با ايران تحت تاثير تصميمات سياسي قرار داشته و مستدام نبوده است. ضمن اينكه اشاره كردم كه در دوران تحريم بيشترين سختگيريها را انگليسيها نسبت به ما اعمال كردند و در حال حاضر هم انگليسيها بسيار نسبت به بقيه اروپاييها كندتر عمل ميكنند.»
جلالپور در بخش ديگري از گفتههاي خود به تعجب و كنجكاوي انگليسيها اشاره ميكند و ميگويد: «توضيح دادم كه تاكنون هياتهاي فرانسوي، ايتاليايي، اتريشي و اسپانيايي متعددي به ايران سفر كردهاند و مذاكرات خوبي هم داشتهايم. اينكه در سفر اخيرم به پاريس و ميلان هم در جمع فعالان اقتصادي و هم در اتاقها و اتحاديههاي بزرگش نشاط فراواني براي حضور در ايران را مشاهده كردم و در همين سفر متوجه شدن بيش از هزار بنگاه ايتاليايي آماده سفر به ايران هستند، باعث شد همه اعضاي حاضر با تعجب و كنجكاوي، صحبتهايم را دنبال كنند.»
«لرد فرانسيس ماد» نيز در ابتداي صحبتهايش اشاره كرد كه انگليسيها منتظر اجرايي شدن برجام هستند. اما در واكنش به سخنان جلالپور اينگونه گفت: «بايد قبل از اجراي برجام مقدمات كارها را فراهم كنيم.» اين دومين سفر هيات تجاري انگليس پس از اعلام توافق ايران و 1+5 است كه سفر اول با حضور فيليپ هاموند وزير خارجه انگلستان در ماه آگوست (مرداد94) و بازگشايي سفارت اين كشور در تهران توسط وي و بدون حضور مقامات وزارت امور خارجه ايران همراه بود. اينبار 12شركت بزرگ انگليسي در حوزههاي انرژي، زيرساختها و نفت و گاز، فرانسيس مود وزير مشاور در امور تجارت انگليس را همراهي ميكنند، تا قبل از برداشته شدن قطعي تحريمها بازار ايران را براي سرمايهگذاري درازمدت امكانسنجي كنند.
پولهاي بلوكه را آزاد ميكنيم
لرد فرانسيس ماد، معاون وزير خارجه انگليس كه همزمان وزير مشاور در امور بازرگاني و سرمايهگذاري را هم برعهده دارد در اين ديدار گفت: باتوجه به شرايطي كه پس از توافق هستهيي ايجاد شده و اقداماتي كه در دستور كار داريم، به محض لغو تحريمها پولهاي بلوكه شده ايران آزاد خواهد شد.
او در خصوص فعاليت شركتهاي نفتي شل و بيپي در ايران گفت: اين دو شركت سابقه طولاني فعاليت در ايران دارند و اين به نظر دولت انگليس بستگي دارد كه چقدر به همكاري با ايران مايل باشد و چقدر تجهيزات در اختيار اين شركتها براي فعاليت در بازار انرژي ايران قرار دهد.
ماد در پاسخ به اين پرسش كه برخي كشورها قبل از اجرايي شدن برجام اقدام به برقراري خطوط فاينانس براي كار با ايران كردهاند، اظهار داشت: شركتهاي انگليسي كه هماكنون در ايران حضور يافتهاند، از شركتهاي در كلاس جهاني و در حوزه انرژي، نفت، گاز، حمل و نقل و خدمات فني مهندسي هستند كه براي سرمايهگذاري طولاني مدت در ايران برنامه دارند. از اين رو، اين اطمينان بايد حاصل شود كه ساز و كارهاي مطمئني براي تضمين سرمايهگذاريها در ايران وجود دارد.
سرمايهگذاري دو شركت نفتي «شل» و «بيپي»
وزير مشاور در امور بازرگاني و سرمايهگذاري انگليس گفت: ما به سرمايهگذاري دراز مدت در ايران فكر ميكنيم و در صورت تمايل دولت ايران، دو شركت نفتي شل و بيپي تكنولوژي خود را براي مشاركت دراز مدت وارد ايران خواهند كرد. او در ادامه اظهار كرد: شركتهايي كه در اين سفر ما را همراهي ميكنند، در عرصه بينالملل فعالاند و معمولا به دنبال سرمايهگذاري درازمدت و مشاركتهاي درازمدت هستند و به گونهيي حضور ما اينبار در ايران متفاوت است.
كار با لندنيها سخت است
جلالپور در اين ديدار با يادآوري سختگيريهاي اين كشور در دوران تحريم بر عليه ايران، گفت: در دوران جديد اقتصاد ايران، اگرچه توجه به بخش خصوصي و همكاري با كشورهاي توانمند در اولويت قرار گرفته است اما كار با كشورهايي همچون انگليس كه سختگيريهاي بيش از حدي در دوران تحريم عليه ايران داشتهاند، بسيار دشوار است. رييس اتاق ايران افزود: در شرايط كنوني، بخشهاي اقتصادي كشور آن طور كه انگليسيها تصور ميكنند، آماده همكاري با طرفهاي انگليسي نيستند و زمان نياز دارد تا آنچه در ذهن ما از انگليسيها و رفتار ناعادلانه آنها شكل گرفته، ترميم شود.
مقدمه چيني براي توسعه همكاريها
جلالپور با بيان اينكه همكاري كشورها با ايران بايد به صورت درازمدت و همراه با سرمايهگذاريها باشد تصريح كرد: تمامي كشورهاي علاقهمند به همكاري با ايران به ويژه انگليس، بايد به ايران نه به عنوان بازار مصرف بلكه به عنوان پايگاه منطقهيي براي توسعه همكاريها نگاه كنند، ضمن اينكه با موافقت دولت، در اين همكاريها ظرفيت بخش خصوصي ايران براي انجام طرحهاي مشترك در منطقه استفاده خواهد شد. به گفته جلالپور، كشورهايي كه پيش از اجرايي شدن برجام، مقدمات توسعه همكاريها را فراهم كنند، بهتر ميتوانند در بازار ايران و منطقه حضور داشته باشند و در اين باره پيشنهاد مشخص ما به انگليس اين است كه براي شروع كار، بانكهاي اين كشور از هماكنون به حضور شركتهاي انگليسي در ايران توجه بيشتري نشان دهند، چراكه شركتهاي انگليسي با پيشبينيهاي بانكها، فعاليتي را آغاز ميكنند.
وي افزود: همچنين همه فعالان اقتصادي انگليسي و كساني كه ميخواهند با ايران كار كنند، بايد آييننامههاي خروج از تحريم را در آسانترين شرايط، تدوين كنند كه در اين صورت شايد بخشي از گرفتاريها و مشكلاتي كه با انگليس داريم، تسهيل شود.
انگليس از قافله عقب مانده است
رييس اتاق بازرگاني، صنايع و معادن و كشاورزي ايران گفت: هياتهاي تخصصي انگليس و ايران بايد كار خود را پيش از اجراي برجام آغاز كنند تا به اين ترتيب با اجراي برجام، كار عملياتي براي توسعه روابط آغاز شود و اگر انگليسيها اين اقدامات را به بعد از اجراي برجام موكول كنند فرصت زيادي براي حضور در بازار ايران نخواهند داشت، ضمن اينكه هماكنون نيز انگليسيها از ديگر رقباي اروپايي مانند آلمان، ايتاليا، اسپانيا و فرانسه گامهاي زيادي عقب هستند.
جلال پور افزود: علاوه بر نفت، گاز، انرژي، صنعت، كشاورزي حوزههايي مانند محيط زيست، طرحهاي آب شيرينكن و موضوعات مربوط به آب و پساب ميتواند زمينه همكاريهاي مشترك باشد، ضمن اينكه در بخشهاي پزشكي و تجهيزات پزشكي، خدمات فني و مهندسي و حوزه دانشبنيان با پيشرفتهايي كه در سالهاي اخير داشتيم، آماده اجراي طرحهاي مشترك در منطقه هستيم.
او با بيان اينكه پيشرو بودن و فراهم كردن مقدمات توسعه همكاريها قبل از اجراي برجام از اولويتهاي ايران در همكاري با كشورهاست، به سفر اخير خود به فرانسه و ايتاليا اشاره كرد و گفت: بيش از هزار شركت ايتاليايي براي حضور پيشدستانه در ايران و همكاري با شركتهاي ايراني همچنين سرمايهگذاري در ايران اعلام آمادگي كردند و فرانسويها نيز براي فعالان اقتصادي ايران در حاشيه سفر رييسجمهورمان به اين كشور برنامهريزي خوبي كردند در حالي كه از انگليسيها اقدام قابل توجهي مشاهده نميكنيم. رييس اتاق بازرگاني و صنايع و معادن و كشاورزي ايران افزود: انگليسيها زمان زيادي براي انجام كار در ايران و همكاريهاي مشترك ندارند اما اگر فرصت را جدي بگيرند و براي آغاز همكاريها پيش از اجراي برجام برنامهريزي كنند، فضاي موجود مناسب است.
در گوشه و كنارها چه گذشت؟
اين ديدار حاشيههاي جالب توجهي هم داشت كه با ساير ديدار هيات اروپايي كمي متفاوت بود.
جلالپور به حالت مزاح عنوان كرد كه شركتش از سال1990 تا 1997 صادرات خوبي در حوزه پسته به انگليس داشت كه اين كشور با اعمال تحريم از خريدن پسته ايراني سر باز زد.
ضيافت شام هم براي انگليسيها با ساير پذيراييها در اتاق ايران متفاوت بود و به نوعي غذا با ذائقه انگليسيها همراه با صبر و و حوصله و تعارفات مرسوم و با آرامش همراه بود.
تعادل