سازمان جهاني كار گزارش داد:
تحقق برابري جنسيتي در تعاوني‌ها
زنان نيمي از جمعيت فعال هر كشوري را تشكيل مي‌دهند. اين نيمه جمعيتي نه تنها موضوع و هدف هر نوع توسعه‌يي هستند، بلكه اهرم موثري در پيشبرد اهداف توسعه اقتصادي و اجتماعي هستند. در كشور ما بخش عمده نيروي كار بالقوه زنان خارج از حوزه اقتصاد قرار گرفته‌اند.
خبر اقتصادی - درحال حاضر به‌دليل نياز كشور به نيروهاي كارآمد و لايق، سازماندهي و هدايت بانوان علاقه‌مند و فعال در مسير درست و واقعي آن بسيار حائزاهميت است كه تعاوني‌ها به‌واسطه ماهيت برابري‌طلب خود مي‌توانند نقش ارزنده‌يي در اين زمينه ايفا كنند. درواقع، تعاوني‌ها مي‌توانند ابزار مناسبي براي مشاركت اجتماعي بانوان باشند آن هم در شرايطي كه در سال‌هاي اخير زنان جامعه توانستند شكاف بين زنان و مردان را در زمينه آموزش و تحصيلات از بين ببرند اما همچنان بين كارآفريني و اشتغال اين دو گروه فاصله زيادي وجود دارد.
درواقع تعاوني‌ها زمينه‌يي را فراهم مي‌كنند تا باوجود دسترسي كمتر زنان به منابع مالي، در قالب شركت‌هاي تعاوني بتوانند در عرصه اقتصاد حضور فعال داشته باشند. مساله مشاركت اقتصادي و اشتغال زنان زماني اهميتش دوچندان مي‌شود كه بدانيم زنان بيشتر از مردان درآمد خود را صرف فرزندان مي‌كنند كه اين موضوع مي‌تواند پايه‌هاي توسعه كشور را مستحكم‌تر كند. به‌علاوه نبايد فراموش كرد براي تحقق توسعه پايدار اجتماعي و اقتصاد مقاومتي، نمي‌توان نسبت به ظرفيت و توانمندي نيمي از جامعه انساني بي‌توجه بود. از اين گذشته، مشاركت اقتصادي زنان مي‌تواند با ارتقاي جايگاه اجتماعي و فرهنگي زنان، زمينه را براي ازميان رفتن نابرابري‌هاي جنسيتي در جامعه فراهم كند.
به‌تازگي گزارشي با عنوان «پيشبرد برابري جنسيتي به شيوه تعاوني» ازسوي اتحاد بين‌المللي تعاون (ICA) و سازمان جهاني كار (ILO) منتشر شده كه به بررسي نقش تعاوني‌ها در افزايش برابري جنسيتي از طريق مشاركت دادن زنان در فعاليت‌هاي اقتصادي پرداخته است. اين پ‍ژوهش كه به‌صورت يك نظرسنجي آنلاين صورت گرفت و ديدگاه‌هايي از سراسر جهان را در برمي‌گيرد، مصاحبه با صاحب‌نظران اين حوزه را نيز در برداشت. در كل 581نفر در اين نظرسنجي شركت كردند كه از اين تعداد، 64درصد انگليسي‌زبان، 23درصد اسپانيايي‌زبان و 12درصد فرانسوي‌زبان بودند. حدود 75درصد از شركت‌كنندگان در اين نظرسنجي عنوان كرده بودند كه از نظر آنها، تعاوني‌ها طي 20سال گذشته به افزايش مشاركت زنان كمك كرده‌اند.
تعاوني‌ها و تسهيل دسترسي زنان به بازارها
در اروپا و امريكاي‌شمالي، يافته‌ها از پيشرفت‌هايي در بحث برابري جنسيتي علي‌الخصوص در بخش مالي و تعاوني‌ها اجتماعي خبر مي‌دهد. در آفريقا، امريكاي‌لاتين و هند، تعاوني‌ها افزايش مشاركت زنان در بخش كشاورزي را به‌دنبال داشته‌اند. در ديگر بخش‌هاي آسيا كه زنان بيشتر در تعاوني‌هاي مصرف، اعتبار و توليدي فعاليت دارند، يافته‌ها حاكي از آن است كه تلاش براي افزايش مشاركت زنان به‌نظر در تمام سطوح در جريان است. مصاحبه‌شوندگان در پاسخ به اين سوال كه تعاوني‌ها چگونه جايگاه زنان را ارتقا داده‌اند، به مواردي چون اشتغال، شرايط بهبوديافته كار و مزاياي اجتماعي اشاره كردند. مصاحبه‌شوندگان بر اين نكته تاكيد داشتند كه تعاوني‌ها از طريق تسهيل دسترسي زنان به منابع مالي و بازارها، گام‌هاي موثري در زمينه ايجاد فرصت‌هاي شغلي براي زنان برداشته‌اند. به گفته مصاحبه‌شوندگان، تعاوني‌ها علاوه بر اين، زمينه دسترسي زنان به خدمات بازاريابي و حقوقي همچنين بستر خوداشتغالي را براي آنان فراهم آورده است. به لطف تعاوني‌ها، زنان قدرت چانه‌زني جمعي بيشتري يافته‌اند. اين گزارش بر اين مساله تاكيد مي‌كند كه تعاوني‌ها به‌صورت غيرمستقيم نيز بر اشتغال زنان تاثيرگذار بوده‌اند. در حوزه‌هايي مانند امنيت غذايي، مالي، خانه‌داري، بهداشت، مراقبت از كودكان و افراد كهنسال، تعاوني‌ها خدماتي مقرون‌به‌صرفه را به زنان ارائه مي‌دهند كه به زنان اجازه مي‌دهد همزمان با تامين نيازهاي خود و خانواده‌شان، به كار نيز بپردازند.
نقش كم‌رنگ زنان در تصميم‌گيري
فعاليت‌هاي تعاوني‌ها در زمينه آگاهي‌بخشي كه مسائلي چون كار كودكان، ازدواج زودهنگام، ايدز، خشونت جنسيتي را هدف قرار مي‌دهد، به‌نظر بر ارتقاي جايگاه زنان در جامعه تاثيرگذار است. بسياري از مصاحبه‌شوندگان عنوان كردند كه اعضاي تعاوني از آموزش‌ها، مهارت‌ها و تجاربي بهره‌مند مي‌شوند كه در غير اين صورت از آن محروم مي‌شدند. 80درصد از شركت‌كنندگان در اين نظرسنجي بر اين باور بودند كه تعاوني‌ها نسبت به كسب‌وكارهاي خصوصي در پيشبرد برابري جنسيتي، عملكرد بهتري داشته‌اند. حدود 75درصد عنوان كردند كه از ميان تعاوني‌هايي كه از آنها شناخت داشتند، درحالي كه بيش از نيمي از اعضا را زنان تشكيل مي‌دادند، زنان كمتر از 50درصد از اعضاي هيات‌مديره را تشكيل مي‌دادند. اين يافته‌ها حاكي از آن است كه هرچند زنان مشاركت بالايي در تعاوني‌ها دارند اما نسبت به مردان، كمتر در تصميم‌گيري‌ها دخالت دارند. طبق نظر شركت‌كنندگان در اين نظرسنجي، 60درصد تعاوني‌هايي كه اين افراد با آنها آشنايي داشتند، مباحث برابري، تنوع تدابير و راهكارها موردتوجه بوده‌اند.
با اين حال، حدود 50درصد از شركت‌كنندگان در اين نظرسنجي عنوان كردند كه هيچ‌گاه شاهد برگزاري جلسات آموزشي مرتبط با توانمندسازي زنان و برابري جنسيتي در اين تعاوني‌ها نبوده‌اند.
شركت‌كنندگان در اين نظرسنجي و مصاحبه‌شوندگان همچنين بيان داشتند كه مي‌توان در بحث برابري جنسيتي اقدامات بيشتري انجام داد. مشاركت‌كنندگان در اين نظرسنجي به فرصت‌هايي در حوزه‌هايي ازجمله مشاركت دادن زنان در رهبري، اجراي راهبردهاي برابري جنسيتي، تعاون و همياري و تعاوني‌ها و نقش دولت اشاره كرده‌اند. مصاحبه‌شوندگان پيشنهاد كردند كه تعاوني‌ها طرح‌هايي را در زمينه برابري عمل و كميته‌هاي برابري جنسيتي را در دستور كار خود قرار داده‌اند. از ديگر اقدامات در زمينه ايجاد برابري، مي‌توان به ترويج و گسترش فضاها و رخدادهايي است كه بر نقش زنان در تعاوني‌ها و اهميت مشاركت آنها در اين بخش تاكيد شود.
منبع: هادی آذری - تعادل
