مديرعامل شركت ملي پخش فرآورده‌هاي نفتي خبر داد:
افزايش كارمزد جايگاه‌داران در انتظار ابلاغيه شوراي اقتصاد
عيد قربان سال جاري بود كه مردم ساعت‌ها در جاده به واسطه نبود بنزين در جايگاه‌هاي سوخت معطل شدند. البته بعدا مشخص شد بنزين در جايگاه وجود داشته و مساله از «سامانه هوشمند سوخت» كه گويا در برخي از موارد چندان نيز «هوشمند» عمل نمي‌كند، آب خورده است.
خبر اقتصادی - تقارن مشكل اين سامانه در آن تاريخ با ازدحام جاده‌ها، باعث شد بار رسانه‌يي فراواني به آن اتفاق تخصيص يافته و مشكلات سامانه پس از آن روز به دست فراموشي سپرده شود؛ اين در حالي است كه اين سامانه هنوز روزها و شب‌هاي «ناهوشمندي» را سپري كرده و مشكلات فراواني ايجاد مي‌كند. حتما در گذشته براي بسياري از ما پيش آمده بود كه زمان «تغيير شيفت» يك جايگاه سوخت با زمان‌سوختگيري ما همزمان مي‌شد و در نتيجه چند دقيقه براي تعويض شيفت منتظر مي‌مانديم. در آن زمان و پيش از پيدايش سامانه هوشمند سوخت، «مديريت شيفت‌ها» در اختيار جايگاه‌داران بود. حالا اما تغيير شيفت به معضلي تبديل شده كه صداي جايگاه‌داران و مردم را در برخي از نقاط شهرهاي بزرگ در آورده است. دوشنبه شب ناصر رييسي‌فرد رييس انجمن جايگاه‌داران صنفي سوخت كشور كه از كهنه‌كاران اين عرصه است در تماسي تلفني به «تعادل» خبر داد كه قطع بودن سامانه سوخت در جايگاه او باعث شده است 2 ساعت امكان سوخت‌رساني وجود نداشته و مردم معترض نسبت به وضعيت نزد آنها گلايه كنند. رييسي‌فرد كه اساسا شخص آرامي است، در حالي كه از اين موضوع آشفته شده بود، اظهار كرد: «مردم به ما اعتراض مي‌كنند در حالي كه اين وقفه نه از سمت ما بلكه از سمت سامانه هوشمند سوخت اتفاق مي‌افتد.» از سوي ديگر مشاهدات ميداني خبرنگاران تعادل از ديگر جايگاه‌ها نيز نشان مي‌داد، سامانه هوشمند سوخت در ديگر جايگاه‌ها نيز خلل ايجاد كرده است. همين مساله باعث شد تا در نشست خبري ناصر سجادي مديرعامل شركت ملي پخش ايران كه اتفاقا خود مبتكر طرح كارت هوشمند سوخت بود، اين پرسش را طرح كنيم كه اساسا در جريان اين مشكلات قرار دارد و موضعش نسبت به اين اتفاق‌ها چيست؟ پاسخ سجادي البته بيش از هر چيز سعي در «طبيعي جلوه‌دادن» اين اتفاقات داشت. او در اين زمينه اظهار كرد: «در خصوص مشكلات پيش آمده براي سامانه هوشمند سوخت و طرح پيمايش بايد گفت كه اين مشكلات در برخي مواقع مربوط به قسمت نرم‌افزاري بوده و مسوولان آي‌تي بايد رسيدگي كنند، البته نمي‌توانيم مشكلات را ناديده بگيريم، زيرا در اجراي هر طرحي مشكلاتي پيش مي‌آيد كه قابل پيش‌بيني نبوده‌اند به همين دليل در خصوص طرح پيمايش كميته‌يي را به وجود آورده‌ايم تا در تمام شهرها به مشكلات پيش روي مصرف‌كنندگان پاسخ دهند و به مشكل مردم رسيدگي شود.» پاسخي كه البته در نهايت موضعي شفاف و دقيق تلقي نمي‌شود و سجادي نيز از اظهارنظر بيشتري درباره آن خودداري كرد.
25 تومان كارمزد به ازاي هر ليتر
جايگاه‌داري در ايران اكنون يكي از معدود روش‌هاي سرمايه‌گذاري خرد محسوب مي‌شود كه در امپراتوري سخت دولت بر صنعت نفت، تنها راه نفوذ مردم عادي و بخش خصوصي است. اما در سال‌هاي گذشته مشكلات فراوان اين كسب و كار باعث شد تا اقبال از آن هر روز كمتر شود. رييس انجمن جايگاه‌داران سوخت در اين باره مي‌گويد: «دو نوع رابطه ميان جايگاه‌داران و شركت پخش وجود دارد كه نيازمند اصلاح و بازنگري است. بخش اول رابطه حقوقي است، در اين مورد بايد گفت كه قراردادهاي شركت پخش با جايگاه‌داران مربوط به دوران رياست‌جمهوري آقاي خاتمي بوده و اكنون نيازمند بازنگري است. بخش دوم رابطه تجاري است كه به ماجراي كهنه كارمزدها بازمي‌گردد. اكنون كارمزد جايگاه‌داران 2.5 صدم درصد است. يعني از فروش يك ليتر بنزين 1000 توماني 25 تومان به جايگاهدار مي‌رسد كه هزينه‌ها را پوشش نداده و بسياري را در معرض ورشكستگي قرار داده است.» وقتي اين مساله را با سجادي مطرح مي‌كنيم، پاسخ او حاكي از اين است كه رايزني‌ها از سوي شركت ملي پخش براي افزايش كارمزد انجام شده است. او در اين زمينه اظهار مي‌كند: «در بحث كارمزد كه عده‌يي از جايگاه‌داران ناراضي هستند، ما متناسب با افزايش نرخ تورم كارمزد جايگاه‌ها را افزايش داده‌ايم، هم‌اكنون نيز درخواست افزايش كارمزد را صادر كرده‌ايم و منتظر تصويب شوراي عالي اقتصاد هستيم تا مجوز اجرا را دريافت كنيم كه تاكنون مصوبه‌يي ابلاغ نشده است.»
از صحت «النينو» اطمينان ندارم
النينو (يكي از چرخه‌هاي مشهور آب و هوايي جهان، كه هر ۲ تا ۷ سال يك‌بار باعث ايجاد ناهنجاري‌هاي بزرگي در آب و هواي سراسر زمين مي‌شود) كه هفته گذشته پاي خود را به تلگرام و شبكه‌هاي اجتماعي نيز بازكرد، در نشست خبري مديرعامل شركت ملي پخش نيز بي‌نصيب نماند.
سجادي با اشاره به اينكه از صحت اين پديده اطمينان ندارد، اظهار كرد: «با اين حال شركت ملي پخش آمادگي كامل براي مقابله با فصل زمستان را دارد و مي‌تواند سوخت مورد نياز مردم را حتي در سرد‌ترين حالت نيز با توجه به ذخيره‌هاي خود در فصل سرما تامين كند.» نكته قابل توجه اين است، در حالي كه طبق دعوتنامه ارسالي براي خبرنگاران «عرصه نفت‌گاز بر اساس پيمايش» و «كارت هوشمند سوخت» از محورهاي نشست بودند، صحبت‌ها مانند بسياري از اين جلسات بيشتر حول محور «دستاوردهاي» شركت پخش مي‌گذشت. از دستاوردها كه بگذريم، به «مصرف بنزين» خواهيم رسيد. طبق اظهارات ناصر سجادي«از ابتداي سال تاكنون 72.7ميليون ليتر بنزين در ايران مصرف شده كه نسبت به 7 ماه ابتداي 93 رشد 3 درصدي داشته است.» البته با توجه به ناگهاني بودن اعلام «تك نرخي» شدن بنزين در سال جاري و هجوم مردم براي استفاده از آخرين ذخيره‌هاي بنزين يارانه‌يي، چنين افزايش مصرفي تقريبا طبيعي تلقي مي‌شود. سجادي در ادامه اظهارات خود درباره اهميت اجراي سامانه هوشمند سوخت خاطرنشان كرد: «اگر اين طرح اجرا نمي‌شود اكنون مصرف بنزين كشور با همان رشد بالاي 10درصدي سال‌هاي قبل از 85 چيزي حدود 150ميليون ليتر بود، اين در حالي بود كه امكان واردات اين مقدار سوخت وجود نداشت و شركت پخش فرآورده‌هاي نفتي به عنوان خالق سامانه هوشمند سوخت، اين طرح را با موفقيت به اتمام رساند. در واقع با سهميه‌بندي در مقابل افزايش مصرف ايستادگي كرديم تا به قيمت بنزين به قيمت‌هاي بين‌المللي برسد، زيرا تنها با گران كردن قيمت، نمي‌توانستيم جلو مصرف بنزين را بگيريم. وي در ادامه گفت: در كنار بنزين 100توماني نمي‌توانستيم حمل‌ونقل را توسعه بدهيم و با افزايش قيمت و سهميه‌بندي بنزين بستر مناسب براي توسعه حمل و نقل عمومي فراهم شد.» او در ادامه اظهار داشت: «در مصرف نفت سفيد 16 درصد، نفت گاز 18درصد و نفت كوره34درصد نسبت به 7 ماه ابتداي 93 كاهش مصرف داشته‌ايم كه به علت تغيير الگوي سوخت به گاز طبيعي است، زيرا با توسعه گاز طبيعي نقش ساير سوخت‌ها كمتر مي‌شود.» سجادي در مورد واردات و صادرات نفت گاز گفت: «در سال گذشته مقداري نفت‌گاز وارد كرديم، ولي امسال اين‌گونه نبود و توانستيم 800 هزار تن نفت‌گاز صادر كنيم.» وي در زمينه منطقه‌يي محور بودن صادرات اظهار كرد: «سياست ما اين‌گونه خواهد بود كه صادرات خود را به كشورهاي همسايه انجام دهيم و در بازارهاي منطقه نفوذ كنيم. البته در ساير سوخت‌ها نيز عملكرد خوبي داشته‌ايم به‌طور مثال 30هزار تن گاز مايع، 7500 تن سوخت هوايي و 2500 تن نفت سفيد (به عراق) صادر كرده‌ايم.»
كاهش قاچاق سوخت در 6 ماهه ابتداي 93
سجادي با اشاره به كاهش قاچاق سوخت در كشور گفت: 215ميليون ليتر سوخت در 6 ماه ابتداي سال 93 قاچاق شده كه اين رقم در 6ماه نخست امسال به رقم 71 ميليون ليتر رسيده است. از آنجا كه رشد 3.2درصدي در مصرف بنزين داشته‌ايم ولي در نقاط مرزي كاهش مصرف داشته‌ايم به‌طوري كه طبق آمار رشد مصرف بنزين در نقاط مرزي كمتر از متوسط كل بوده است.
وي همچنين افزود: شركت ملي پخش و پالايش فرآورده‌هاي نفتي مجوزي دارد كه مي‌تواند روزانه 10 ميليون ليتر بنزين وارد كند تا در صورت نياز و زماني كه توليدات داخلي به دليل تعميرات كم است از اين واردات استفاده كند، از اين رو از ابتداي سال تاكنون روزانه به‌طور متوسط 8.4 ميليون ليتر بنزين وارد كشور شده است. سجادي در خصوص كيفيت بنزين داخلي اظهار كرد: بنزين توليد داخل كشور بر اساس استاندارد‌هاي پالايشگاه‌هاست و در زمينه واردات نيز بر اساس استاندارد يورو 4 اقدام به واردات مي‌كنيم. وي همچنين در مورد شايعاتي در زمينه كيفيت پايين بنزين توليد داخل اظهار كرد: كساني كه در خصوص كيفيت بنزين داخل اظهارنظر مي‌كنند كساني هستند كه دانش و اطلاعات كافي از كيفيت بنزين ندارند.
واقعي كردن قيمت نفت گاز
سجادي با اشاره به اينكه با اجراي طرح سامانه هوشمند سوخت توانستيم مردم را با قيمت‌هاي واقعي بنزين آشنا كنيم، اظهار كرد: «اكنون با اجراي طرح پيمايش نيز مي‌خواهيم در بخش نفت‌گاز نيز اين عملكرد را تكرار كنيم.» تكرار عملكردي كه البته با توجه به مشكلات پيش آمده براي سامانه هوشمند سوخت بايد اميدوار بود در طرح جديد با چالش‌هاي كمتري همراه شود.
سجادي با اشاره به مشكلات پيش روي طرح پيمايش گفت: اين طرح نسبت به سامانه هوشمند سوخت پيچيده‌تر است زيرا در اين طرح ما بايد امكان شناسايي هر خودرو را داشته باشيم و از مسافت طي شده آنها مطلع باشيم. اكنون 800هزار خودرو مصرف‌كننده نفت‌گاز وجود دارد كه حدود 300 هزار از آنها در خارج از شهرها مشغول تردد هستند، در واقع هر خودرويي كه بارنامه نداشته باشد جزو خودروهاي داخل شهري محسوب مي‌شوند و بايد تك تك مسافت طي شده آنها را محاسبه كرد، يعني بايد 800 هزار خودرو را زيرنظر داشته باشيم كه اين كار سختي است و مشكلات خاص خود را هم دارد. در واقع طرح پيمايش، يك طرح آي‌تي در مقياس بسيار وسيع است و تمام مراحل طراحي آن نيز بومي است. با اجراي اين طرح مردم با قيمت‌هاي واقعي نفت‌گاز آشنا مي‌شوند و مصرف‌كنندگان واقعي به سوخت مي‌رسند.
منبع: الچین یوسفی - تعادل
