مديرعامل اتحاديه سراسري محصولات گلخانهاي مطرح كرد:
استفاده از سموم ناخالص چيني در كشور
ناامني غذايي يكي از مواردي كه كشورهاي بسياري ازجمله ايران با آن دست به گريبان هستند حتي تغيير الگوي غذايي باعث مرگ و ميرهاي بسياري شده است.
خبر اقتصادی - اخبار درگوشي هم مي‌گويد كه بيش از 50درصد از محصولات كشاورزي ايران نه تنها ارگانيك نيستند بلكه سالم بودن آنها هم محل سوال است. محصولي كه 10روز بعد از سمپاشي يا كوددهي، چيده و صرف شود سالم است. اما در ايران اين پروسه زماني كمتر رعايت مي‌شود. محصول ارگانيك نياز به زميني دارد كه سال‌ها دور از هر گونه سم و كودي باشد و به نظر مي‌رسد كه چنين زميني هم در بخش كشاورزي ايران كمتر وجود دارد زيرا اكثر زمين‌هاي كشاورزي تحت تاثير كودها و سمپاشي هستند و اين زمين‌ها سال‌هاي سال هم تاثر از اين قضيه مي‌مانند و البته كه با پاك شدن زمين‌ها مي‌توان محصول ارگانيك پرورش داد. اين بخش از توجه لازم محروم است و به نظر مي‌رسد؛ در صورت ادامه اين روند در آينده كشور درگير ناامني غذايي مي‌شود. به اين مباحث مي‌توان آبياري با آب‌هاي فاضلاب را هم اضافه كرد. براي مشخص شدن وضعيت پيشرفت محصولات گلخانهاي، آبياري با آب فاضلاب و استفاده از كود و سموم ناخالص با رضا ذوالفقاري، مديرعامل و عضو هيات‌مديره اتحاديه سراسري گل و گياه، محصولات گلخانهاي، صنايع و خدمات وابسته كشور همكلام شديم. اين گفت‌وگوي دوستانه را از نظرتان مي‌گذرانيم.
گل و گياه در صادرات چه جايگاهي را به خود اختصاص داده است؟
كشور در شرايطي ايده‌آلي براي توليد بهينه قرار دارد و براي صادرات به كشورهاي اطراف و حتي اتحاديه اروپا آمادگي دارد اما صادرات نياز به زيرساخت دارد و آن هم توسعه را به همراه خواهد داشت. توسعه كشت‌هاي گلخانه‌يي مكانيزه با الگوي كشت مناسب در سراسر كشور كه منجر به توان و ظرفيتي از توليدي شود كه بازارهاي خارج را هم پشتيباني كند. از لحاظ سطح كيفي توليدات محصولات گلخانه‌يي اعم از گل و گياه، سبزي و صيفي، قابليت رقابت با بازارهاي جهاني را دارد بنابراين خوب است كه اين نياز به مسير توسعه مرتفع شود. اما اگر بخواهيم در مورد درصد صادرات محصولات گلخانه‌يي بحث كنيم، بايد بگويم كه اين درصد نسبت به كشورهاي ديگر مانند هلند، ايتاليا و حتي تركيه بسيار كم است. اميدواريم با راهكاري عملياتي كه وزارت جهاد كشاورزي در پيش گرفته است، فضايي براي صادرات به وجود آيد.
يكي از راه‌هاي ارزآوري از طريق محصولات گلخانه‌يي در ايران مي‌تواند گياهان دارويي باشد. صادرات اين گياهان چگونه است؟
اتفاقا در بحث صادرات گياهان دارويي در زمينه‌هاي گياه خشك و تر، عرقيات، اسانس‌ها و... فعاليت‌هاي خوبي شده است. انجمن گياهان دارويي كشور در اين راستا فعاليت‌هاي خوبي ارائه كرده‌اند. توليدكنندگان مطرحي در اين رشته داريم و مسلما روند رو به توسعه‌يي هم با اصلاحات دستگاه حاكميت خواهيم داشت. اما باز هم تمام اين موارد به توليد مناسب و حساب شده در مناطقي كه مستعد كشت محصولات خاص هستند، بستگي دارد.
براي صادرات گياهان دارويي، نيازسنجي در بازارهاي خارجي شده يا خير؟
تقاضاي خوبي در سطح جهاني براي گياهان دارويي وجود دارد.
بازار هدفي هم داريد؟
بله. بازار هدف ما عمدتا كشورهاي اروپايي، كشورهاي عربي حوزه خليج فارس و روسيه هستند. روسيه به تنهايي بازار بزرگي براي نه تنها گياهان دارويي بلكه كليه محصولات گلخانه‌يي است.
فكر مي‌كنيد زيرساخت با چه بودجه‌يي به ثمر خواهد رسيد؟
ابتدا بايد با نظر سياست‌گذاران و حاكميت اين زيرساخت‌ها برنامه‌ريزي و توسعه گلخانه‌ها و كشت‌هاي گلخانه‌يي در برنامه ششم توسعه ديده شود. با توجه به موضوع مشكل آبي كه در كشور داريم، توجه به اين بخش مي‌تواند بهترين راه‌حل باشد. اينكه گلخانه‌ها در چه سطحي، در كدام استان‌ها و چه توليدي داشته باشند بايد مد نظر سياست‌گذاران دستگاه مربوطه قرار گيرد. كشت‌هاي گلخانه‌يي را دو سه دهه است كه تجربه كرديم و اميدواريم بخش خصوصي در اين راستا با حمايت دولت محترم نتايج خوبي را از سرمايه‌گذاري در اين بخش حاصل كند.
چه بودجه‌يي براي اين زيرساخت‌ها نياز است؟
به ازاي هر هكتار ميانگين بين 1.5 تا 2ميليارد تومان سرمايه‌گذاري اوليه براي كشت‌هاي گلخانه‌يي بودجه نياز است.
اين سرمايه‌گذاري براي كشور چه مقدار ارزآوري خواهد داشت؟
به نظرم توسعه اشتغالزايي اين طرح از ارزآوري ارزشمند‌تر است. زماني كه نياز به سازه‌هاي گلخانه‌يي داشته باشيم، صنعت و عمران هم درگير اين نياز خواهند شد. فارغ‌التحصيلان اين بخش هم با تخصص‌هاي مختلف مي‌توانند به ارتقاي بهره‌وري مناسب در سطوح توليد اين بخش كمك كنند. اين افزايش بهره‌وري با مقدار توليد بيشتر در واحد سطح خود به خود بازار عظيمي را با قيمت رقابتي ايجاد خواهد كرد. آمار ارزآوري پس از فراهم كردن زيرساخت‌ها افزايش خواهد يافت اما در كشاورزي مي‌توانم بگويم در كنار زعفران، پسته و... جزو محصولات سطح اول ارزآوري خواهد بود.
چند سال اخير پرورش گل‌هاي آپارتماني در ايران روند رو به رشدي داشته است، آيا به صادرات هم رسيده‌ايم يا خير؟
از لحاظ كيفي به جايگاه خوبي دست پيدا كرديم. از لحاظ كمي مشكل داريم. سطوح توليد ما بايد افزايش يابد.
آيا آبياري با آب فاضلاب رفع شده يا خير؟
اخبار و اطلاعات اعلام مي‌كند چنين چيزي نيست اما متاسفانه ما كه در اين عرصه فعال هستيم، مي‌بينيم كه هنوز هم اين وضعيت وجود دارد. آبياري با فاضلاب در كلان‌شهرها به ويژه در تهران و اطراف آن وجود دارد. اين خطر بزرگي است كه جامعه را تهديد مي‌كند و به بيماري‌ها و سرطان‌هايي كه شناخته شده نيست، منجر مي‌شود و هزينه‌هاي درمان زيادي را هم به كشور تحميل مي‌كند.
چه بودجه‌يي براي سامان دادن و جداسازي آبياري سبزيجات از فاضلاب نياز است؟
حوزه‌هاي مختلفي در دستگاه‌هاي اجرايي هستند كه كمك كنند و بخشي از بودجه‌هاي سالانه خود را به اين بخش اختصاص دهند تا سلامتي و امنيت غذايي جامعه را تامين كنند. مردم هم بدون ترس از موادغذايي مصرفي استفاده كنند.
اين دستگاه‌هاي اجرايي اين كمك را نمي‌كنند؟
اين دستگاه‌ها بخشي از بودجه خود را اختصاص داده‌اند ولي كافي نيست و در اين خصوص نه تنها وزارت كشاورزي بلكه دستگاه‌هاي ديگر هم مسوول هستند.
طبق مطالعات بعد از گذشت كارنس برداشت و مصرف شود. آيا اين پروسه زماني در ايران رعايت مي‌شود؟
كشاورزها اثر سم را در ميوه حس مي‌كنند چون سموم را مي‌شناسند. اما مصرف‌كننده آن را نمي‌شناسد. امروزه توليدكننده براي آنكه سريع‌تر محصول خود را به بازار برساند با ضرب و زور كود و سموم اقدام مي‌كند و سريع بار را برداشت مي‌كند. البته گياهان دارويي در زمين‌هاي بكرتري كشت مي‌شود كه از اين خطر در امان‌تر هستند و درصد خلوص آن نسبت به توليد كشورهاي ديگر هم كمتر است.
در مورد سموم چيني ناسالم كه چند سال پيش وارد ايران شد هم توضيحي مي‌دهيد؟
متاسفانه كودها و سمومي با اسم برندهاي مطرح در داخل كشور درحال عرضه بوده كه هنوز نظارت عاليه براي عرضه آنها به جد دنبال نشده است. بسياري از كودهاي ناخالص به اين طريق وارد كشور شده و با عرضه و مصرف آن ضربه سنگيني از لحاظ مالي به توليدكننده وارد شد و نه تنها بهره‌وري كشاورزي را به شدت كاهش داد بلكه امنيت غذايي را به خطر انداخته است.
هنوز هم اين كودها استفاده مي‌شود؟
بله كودهاي ناخالص هنوز هم در بازار وجود دارد و به دليل عدم آگاهي بعضي از كشاورزان استفاده هم مي‌شود. اميدواريم با نگرش و سياست‌هاي جديد وزارت جهاد كشاورزي، مروجين و كمك تشكل‌هاي تخصصي مربوطه نظارت مناسبي بر مصرف انواع كودها و سموم داشته باشيم.
منبع: پریسا هاشمی - تعادل
