تسهیلات ۶۰ میلیونی مسکن پوشش بالایی در پایتخت ندارد

خبر اقتصادی - شورای پول و اعتبار به‌تازگی با طرحی موافقت کرده که از این پس، وام خرید مسکن از 35 میلیون تومان به 60 میلیون تومان (در تهران) افزایش یابد. شورای پول و اعتبار همچنین سقف وام مسکن در شهرهای بالای 200 هزار نفر جمعیت و مراکز استان‌ها را تا 50 میلیون تومان و در بقیه شهرها تا 40 میلیون تومان افزایش داده است.

به گزارش بنکر، برآوردها و شواهد نشان می‌دهد بخش بزرگی از دهک‌های پایین جامعه، تقریبا جزء متقاضیان اصلی تسهیلات مسکنی دولت هستند. تسهیلاتی که براساس بررسی‌های میدانی از یک طرف با بازپرداخت‌های سنگین همراه است و از طرف دیگر حتی نیمی از قیمت یک آپارتمان 80 متری در مناطق میانی شهری مانند تهران را پوشش نمی‌دهد. این موضوع درباره آپارتمان‌های شمالی شهر تهران کاملا متفاوت است و به‌ گفته مشاوران املاک این مناطق، وام 60 میلیونی فقط کمتر از یک‌سوم کل قیمت ملک را جبران می‌کند. مثلا یک خانواده چهار نفره برای خرید یک آپارتمان 80 متری در منطقه‌ شمالی شهر باید نزدیک به 600 تا 700 میلیون تومان پس‌انداز داشته باشند تا با تسهیلات 60 یا 80 میلیونی صاحب خانه شوند.

در منطقه‌های میانی رو به پایین بسیاری از کلانشهرها نیز شرایط با کمی تفاوت از همین قرار است. به‌طوری که یک خانواده چهار نفره برای خرید یک واحد آپارتمان 100 متری نیاز به حدود 400 میلیون تومان پول نقد دارد. اگر هر مترمربع یک واحد مسکونی را در حدود سه تا سه میلیون و 800 هزار تومان در نظر بگیریم، مشخص می‌شود که وام 60 میلیونی تقریبا کمکی به خانه‌دار شدن افرادی که نیاز واقعی به مسکن دارند، نمی‌کند. با این حال با توجه به اینکه متراژ کلی واحدهای مسکونی در حال کوچک‌تر شدن است، به نظر می‌رسد تسهیلات 60 یا 80 میلیونی برای خرید واحدهای آپارتمانی حدود 60 تا 70 متری در مناطق جنوبی شهری مانند تهران که قیمت کلی خانه نزدیک به 120 تا 150 میلیون تومان است، مناسب باشد. البته با در نظر گرفتن این مساله که هر خانواده پس‌اندازی در حدود 60 میلیون تومان داشته باشد.

 نیاز به نقدینگی 500 میلیون تومانی

تاکنون واکنش‌های زیادی نسبت به بسته‌های تشویقی وزارت راه و شهرسازی برای خرید خانه و همین‌طور خروج مسکن از رکود، نشان داده شده است. برخی فعالان بازار مسکن آب پاکی را روی دست متقاضیان این کالا می‌ریزند و معتقدند برای خانه‌دار شدن، دست‌کم نیاز به 400 تا 500 میلیون تومان نقدینگی است.

برخی دیگر نیز مانند سیدمحمد مرتضوی، عضو هیات‌مدیره و خزانه‌دار کانون انبوه‌سازان کشور نگاه مثبتی نسبت به وام 60 میلیونی مسکن ندارند. او با بیان اینکه وام 60 میلیون تومانی معادل 20 تا 25 درصد قیمت مسکن در تهران است، این رقم را برای خانه‌دار شدن متقاضیان موثر ندانسته است. مرتضوی در گفت‌وگو با «ایسنا» گفته است: «متوسط قیمت مسکن در تهران متری چهار میلیون تومان و در شهرستان‌ها متری 5/ 2 میلیون تومان است؛ بنابراین ارقام 60 میلیون و 50 میلیون تومان وام بانکی فاصله‌ قابل ملاحظه‌ای با قیمت یک دستگاه آپارتمان در حد الگوی مصرف دارد.» او با اشاره به افزایش وام 35 میلیون تومانی خرید مسکن به 60 میلیون تومان در تهران، 50 میلیون تومان در مراکز استان‌ها و 40 میلیون تومان در شهرهای کمتر از 200 هزار نفر بیان کرده است که «در کشورهای توسعه‌یافته بین 70 تا 80 درصد قیمت مسکن را وام می‌دهند؛ در حالی که در ایران با وجود مصوبه‌ اخیر شورای پول و اعتبار و افزایش وام خرید مسکن از 35 به 60 میلیون تومان این رقم 20 تا 25 درصد قیمت خانه را پوشش می‌دهد.»  تا اینجای راه خانه‌دار شدن، مشکل فقط در بازپرداخت این وام و ناکافی بودن این مقدار است؛ اما برای کسانی که سپرده‌ای در بانک مسکن ندارند، شرایط به گونه دیگری است. این افراد باید اوراق فرابورس را تهیه کنند که مبلغ هر یک برگ آن نزدیک به 70 هزار تومان است. پیش از این متقاضیان برای دریافت وام 35 میلیونی مبلغی در حدود پنج میلیون تومان را باید صرف خرید اوراق فرابورس می‌کردند که حالا با افزایش میزان وام، متقاضیان باید مبلغ بیشتری برای خرید «اوراق حق تقدم مسکن» بپردازند. هر برگ این اوراق به ازای 500 هزار تومان وام ارزش دارد که برای وام 35 میلیون تومانی 70 برگ و برای وام 45 میلیون تومانی 90 برگ مورد نیاز است.