در اين ميان، شريك قديمي فرانسوي ايرانخودرو، با بوق و كرناي بسيار، براي ورود به ايران، راههاي مختلفي را در پيش گرفته است؛ چراكه خودروساز داخلي نيز كه در دوران تحريم، به اجبار، قطعات چيني را در توليد پژو 206 به كار بست و با نشان پژو فرانسه روانه بازار كرد، از اين تمايل استقبال كرده است؛ از سويي، ادامه روند گذشته در ماههاي اخير، صداي مشتريان را درآورده است. اما شرايط نابسامان بازار خودرو كشور ورود شركتهاي اروپايي و سرمايهگذاري خارجي در صنعت خودروكشور، را تسريع بخشيده است. چنانچه انجمن قطعهسازان كشور اعلام كرده است: «كليت ورود شركتهاي اروپايي در برنامه 10 ساله خودرو مطرح است و علاقه اروپاييها براي ورود به بازار خودرو كشور بر كسي پوشيده نيست اما نبايد در اين مسير غيرهوشمندانه رفتار كرد.»
در اين راستا، كارشناسان نسبت به نحوه همكاري و تعامل با خودروسازان هشدار ميدهند و معتقدند «خيلي نبايد از ابراز تمايل اروپاييها ذوق زده شد.» آن طور كه فعالان صنعت خودرو ميگويند؛ «هماكنون قهر طولاني شركتهاي اروپايي به پايان رسيده است؛ با اين وجود نبايد براي شروع كارها عجله كرد و اينطور نيست كه ما از تمايل شديد شركتهاي اروپايي بسيار ذوق زده باشيم و بيگدار به آب بزنيم.» بر اين اساس، خودروسازان شروطي را براي ورود سرمايهگذاران به بازار تعيين ميكنند. در عين حال هاشم يكهزارع مديرعامل گروه خودروسازي ايرانخودرو نيز در اين رابطه گفته است: خودروسازان جهاني، از جمله پژو بايد بدانند آن دوران كه خودروسازان خارجي هر زمان كه دوست داشتند وارد بازار ايران ميشدند و هر زمان كه دوست داشتند به بهانههايي چون تحريم، كار را متوقف ميكردند، تمام شده است.
محمدباقر رجال، رييس انجمن سازندگان قطعات و زيرمجموعههاي خودرو نيز در گفتوگو با «تعادل» در اين راستا تاكيد كرد: همهچيز بايد بر اساس برنامهريزيها و سياستگذاريهاي آگاهانه صورت گيرد، تا آغاز همكاري بينالمللي در صنعت خودرو، به سكوي پرتاب توسعه كشور بدل شود.» البته شركت ايران خودرو تاكيد كرده كه در مذاكرات خود با طرف فرانسوي، صحبتهاي متعددي براي دريافت غرامت از شركت پژو بيان كرده اما هنوز به نتيجه مناسبي در اين رابطه دست پيدا نكرده است. در اين ميان، محمدرضا نعمتزاده وزير صنعت جدايي پژو و رها كردن صنعت خودرو كشور را پس از 40 سال همكاري، مورد انتقاد قرار داد و گفت: ما ديگر نبايد مصرفكننده محصولات قديمي پژو باشيم. اين سخنان از سوي مديران و مقامات صنعت خودرو كشور بيانگر آن است كه رويكرد ايران در برخورد با سرمايهگذاران خارجي و ورود برندها به بازار خودرو كشور تغيير كرده است و ايران امروز در ابتداي مسير توسعه با درايت هر چه تمامتر گام برميدارد.
قهر شركتهاي اروپايي پايان يافت
محمدباقر رجال، رييس انجمن سازندگان قطعات و زيرمجموعههاي خودرو در اين باره، اظهار كرد: براي ورود سرمايهگذار به صنعت خودرو كشور، در ابتدا بايد ترتيبي داده شود كه زمينه جلب اعتماد سرمايهگذاران فراهم آيد.
وي با بيان اينكه با نهايي شدن توافقات، چشمانداز روشني براي توسعه صنعت خودرو كشور تصور ميشود، گفت: هماكنون قهر طولاني شركتهاي اروپايي به پايان رسيده است و همان كشورهايي كه با شروع تحريمهاي سختگيرانه عليه ايران، كشور را ترك كرده بودند، حالا با پاي خود بازگشتهاند تا همكاريهاي گذشته را از سر بگيرند. وي افزود: با اين وجود نبايد براي شروع كارها عجله كرد، زيرا شرايط ايران امروز را نميتوان با سالهاي گذشته يكسان دانست. ميل به توسعه و پيشرفت در جاي جاي صنعت كشور موج ميزند و همه مسوولان و مقامات اقتصادي و مديران صنعتي كشور، شروط ويژهيي را براي شركاي بيوفاي قديمي در نظر دارند.
خيلي ذوقزده نشويم
محمدباقر رجال البته تاكيد كرد: اينطور نيست كه ما از تمايل شديد شركتهاي اروپايي بسيار ذوق زده باشيم و بيگدار به آب بزنيم. همهچيز بايد بر اساس برنامهريزيها و سياستگذاريهاي آگاهانه صورت گيرد، تا آغاز همكاري بينالمللي در صنعت خودرو، به سكوي پرتاب توسعه كشور بدل شود. وي افزود: با اين رويكرد، نبايد انتظار داشت با نهايي شدن توافقات، تا پايان سال جاري تحولات چشمگيري در صنعت خودرو ايجاد شود. براي تحقق اين زمينهچينيها، بايد زمان يكتا2ساله درنظر داشته باشيم.
وي همچنين گفت: ما بايد به عنوان طرف سرمايهگذاران خارجي، در نخستين قدم جلب اعتماد شركتهاي متقاضي را در دستور كار قرار دهيم، زيرا به لحاظ بازار كشور، زمينه مناسبي براي سرمايهگذاري وجود دارد و خودروسازان و مقامات كشور بايد اين اطمينان را در قوانين و شروط سرمايهگذاريها نيز لحاظ كنند تا اطمينان خاطر براي طرفهاي اروپايي به وجود آيد.
4 كشور در انتظار ورود به ايران
رييس انجمن سازندگان قطعات و زيرمجموعههاي خودرو همچنين با اشاره به سفر قطعهسازان ايراني به وين براي انجام مذاكرات اوليه، بيشتر تمايل همكاري را از سوي كشورهاي آلمان، اتريش، فرانسه و انگليس عنوان كرد و گفت: البته تعدد شركتهاي انگليسي بسيار كمتر از ديگر كشورها بود اما نقطه مشترك تمام شركتهاي اروپايي تمايل بسيار و رقابت براي حضور در بازار ايران است. وي افزود: مذاكرات و جلسات اينچنيني كه از ماههاي اخير آغاز شده است، زمينهسازي براي ايجاد شناخت دو طرفه است كه موجب آشنايي با موقعيتهاي و فرصتهاي سرمايهگذاري در ايران و همچنين شناخت سياستهاي طرفهاي خارجي ميشود.
هوشمندي در همكاري با خارجيها
اين فعال صنعت خودرو خاطرنشان كرد: اين مذاكرات به صنعت خودرو كشور محدود نميشود و در شرايط كنوني در زمينههاي گوناگون از جمله نفت، انرژي، راه و ساختمان نيز تمايلات سرمايهگذاري خارجي با جديت مطرح است كه بطور كل، صرف زمان مناسب، نخستين گامي است كه بايد از سوي مديران صنعتي كشور برداشته شود. رييس انجمن قطعهسازان كشور، خاطرنشان كرد: كشورهاي اروپايي به دنبال فروش هستند و منافع مالي خود را از سرمايهگذاري در ايران در نظر ميگيرند. اين ما هستيم كه بايد از فرصتهاي سرمايهگذاري كه در اختيار كشورهاي ديگر قرار ميدهيم به درستي استفاده كنيم تا صنايع مختلف كشور به بازار جهاني راه پبدا كند و ايران در منطقه خاورميانه نيز، حرفي براي گفتن داشته باشد.
برنامه 10 ساله براي ورود اروپاييها
محمدرضا نجفيمنش، عضو هياتمديره انجمن سازندگان قطعات و زيرمجموعههاي خودرو نيز در رابطه با ورود فرانسه با قرارداد جديد پژو گفت: كليت ورود شركتهاي اروپايي در برنامه 10 ساله خودرو مطرح است و علاقه اروپاييها براي ورود به بازار خودرو كشور بر كسي پوشيده نيست اما تا برجام قطعي نشود، نميشود به هيچ سوالي پاسخ منطقي داد. وي افزود: در شرايطي كه هنوز وضعيت بانكهاي و حسابهاي بينالمللي مشخص نيست و توافقات هنوز به مرحله اجرا نرسيده است، نميتوان از شروع همكاري با پژو يا هر برند ديگري در صنعت خودرو كشور سخن گفت. وي با تاكيد بر اينكه هر آنچه در ماههاي اخير به عنوان مذاكره با كشورهاي اروپايي صورت گرفته است، زمينهچيني براي آشنايي با هدفهاي سرمايهگذاري و شرايط قانوني و تعهدات فيمابين است، گفت: نبايد با ديدگاه عجولانه و در حاشيه، حضور ميهمانان اروپايي اخير را در صنعت كشور قطعي دانست.
بررسي ورود پژو به بازار
نجفيمنش خاطرنشان كرد: تحريمهاي امريكا براي جلوگيري از پا گرفتن صنعت ايران بود كه اين مانع بزرگ در حال برداشته شدن است. در اين شرايط براي نجات صنعت خودرو كشور نبايد اشتباهات گذشته را دوباره تكرار كنيم. وي افزود: تعاملات صورت گرفته بين شركت ايران خودرو و پژوي فرانسه، عملا يك مساله درون سازماني است كه پرداختن به آن از سوي مجموعههاي غيرمرتبط يك عمل غيركارشناسي تلقي ميشود. به همين منظور، انجمن قطعهسازان نميتواند به اين مساله ورود كند.
كاهش تيراژ توليد خودروسازان
بر اساس اين گزارش، تمايل خودروسازان به مشاركت با اروپاييها و خارجيها در بازار ايران در شرايطي است كه ركود در بازار خودرو همچنان ادامه دارد و نخريدن خودروهاي صفر منجر به دپوي خودروها در انبار و بيكاري كاركنان خودروسازيها شده است. در همين راستا، يك مقام مسوول از كاهش توليد در ايران خودرو و دبير انجمن قطعهسازان از خروج 50 هزار نفر از صنعت قطعهسازي خبر ميدهند. در حالي كه كمپين نخريدن خودروهاي صفر، منجر به زيان انباشته 4200 ميليارد توماني خودروسازان شد، حالا «ساسان قرباني» گفته است: با افزايش هزينهها و كاهش سفارش، قطعهسازان داخلي به تدريج تعديل نيروي انساني خود را آغاز كردهاند و هماكنون بسياري از قطعهسازان با كمتر از 50 درصد ظرفيت نصب شده خود كار ميكنند.
تعديل نيروي 50 هزار نفري
دبير انجمن قطعهسازان ايران همچنين معتقد است؛ با وجود اينكه بيش از 190 هزار نفر تاكنون در صنعت قطعهسازي كشور شاغل بودند، اما به علت بروز برخي نارساييها از جمله كاهش توليد خودرو، تاكنون بالغ بر 50 هزار نفر از فعاليت در اين بخش خارج شدهاند. اين در حالي است كه از 3ماه پيش تعديل نيروي انساني متخصص در صنعت قطعهسازي آغاز شده كه در پي كاهش توليد خودروسازان داخلي، بيش از 35 درصد نيروهاي انساني آموزش ديده صنعت قطعهسازي كشور نيز از اين صنعت خارج شدهاند.
قرباني همچنين اذعان كرد: تاكنون بيش از يك هزار و 200 قطعه ساز در كشور فعال بودهاند كه با ادامه كمپين نخريدن خودروهاي صفر كيلومتر، تعداد زيادي از شركتهاي قطعه ساز فعاليت خود را متوقف كردند.
افزايش شديد هزينههاي قطعهسازان
سخنگوي شوراي سياستگذاري خودرو خاطرنشان كرد: تا 3 ماه پيش قطعهسازان ميتوانستند هزينههاي خود را تا حدودي پوشش دهند، اما تدوام نخريدن خودروهاي صفر كيلومتر مشكلات متعددي براي شركتهاي قطعهسازي كشور به وجود آورده است.
دبير انجمن قطعهسازان ايران با اشاره به كاهش فروش خودروهاي داخلي، يادآور شد: ركود اقتصادي، كمپين نخريدن خودروهاي صفر كيلومتر و انتظار كاهش قيمت سه عامل مهم در كاهش فروش خودروهاي صفر كيلومتر هستند، هرچند اين عوامل در تعطيل شدن شركتهاي قطعهسازي كشور نيز تاثير گذاشتهاند.
دبير انجمن قطعهسازان خودرو ايران افزود: طي 6 ماهه نخست سال جاري شاهد كاهش 3/8 درصد توليد نسبت به مدت مشابه سال گذشته بوديم و شركتهاي خودروسازي در شهريور ماه امسال حدود 50 درصد افت توليد داشتند.
توليد روزانه ايران خودرو زير 1000 شد
در همين حال، يك مقام مسوول در صنعت خودرو از كاهش تيراژ توليد در خودروسازيها خبر داد و گفت: حجم توليد روزانه ايران خودرو به زير هزار دستگاه رسيد. يك مقام مسوول در صنعت خودرو با گلايه از اينكه اعلام ارائه وام 25 ميليوني خريد خودرو باعث تشديد ركود بازار خودرو شده است، اظهار كرد: مردم با اعلام اين خبر دست از خريد برداشته و منتظر اجرايي شدن تخصيص اين وام هستند.
وي با بيان اينكه دولت بايد چند روز قبل از اجرايي شدن اين وام خبر آن را اعلام ميكرد، افزود: در حال حاضر خريد و فروش خودرو راكد است و كمتر خريداري در بازار ديده ميشود كه اين امر خود تاثيرات منفي را بر صنايع وابسته به صنعت خودروسازي ميگذارد.
اين مقام مسوول در صنعت خودرو ضمن بيان اينكه توليد روزانه ايران خودرو در ارديبهشت ماه حدود 2 هزار و 400 دستگاه بود، افزود: ميزان توليد روزانه اين شركت در مهرماه به حدود 910 دستگاه رسيده است كه اين رقم نشان از ركود جدي بازار خودرو دارد. وي تصريح كرد: البته خوشبختانه پيش بيني ميشود با رفع برخي مشكلات توليد روزانه ايران خودرو به هزار و 500 دستگاه و سايپا به هزار دستگاه در آبان ماه برسد.