يوسف مولايي
اروپايي شدن تركيه مانعي براي مناسبات اقتصادي با ايران
بيش از 20 سال است كه روند پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا همواره مطرح بوده و در اين مدت فراز و نشيب‌هاي زيادي را پشت سر گذاشته است. موانع اصلي پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا تا حدي روشن است.
خبر اقتصادی - يكي از اين عوامل بحث فرهنگي است. تركيه به عنوان كشوري مسلمان از لحاظ فرهنگي بسيار با آنچه اروپاي مركزي و غربي تجربه كرده متفاوت است. عامل مهم ديگر، مسائل حقوق بشري مانند حقوق اقليت‌هاي قومي ازجمله كردهاست. تركيه غير از بخشي از جغرافياي خود، سنخيتي با اتحاديه اروپا ندارد و از سوي ديگر بحث مهاجرت كارگران تركيه به اروپا خود مي‌تواند از عوامل منفي تاثيرگذار در روند پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا باشد.
از اين نظر و با توجه به مشكلاتي كه ترك‌ها با يونان و قبرس نيز دارند بعيد به نظر مي‌رسد كه در آينده نزديك تركيه عضوي از اتحاديه اروپا باشد. هر چند ممكن است به عنوان كشوري داراي امتيازات ويژه در مناسبات سياسي و اقتصادي با اتحاديه اروپا تعريف شود و امتيازاتي هم به سرمايه‌گذاران تركيه‌يي و اتباع آن كشور براي مسافرت به سرزمين‌هاي اروپايي مد نظر قرار بگيرد اما به نظر مي‌رسد كه روند پيوستن به اتحاديه اروپا مشكل باشد.
به اعتقاد من اگر اين اتفاق هم صورت بگيرد، ترك‌ها موقعيت ويژه‌يي از نظر مرزهاي خارجي اتحاديه اروپا به دست خواهند آورد و مطمئنا كشور ما با هم مرز شدن با اتحاديه اروپا داراي مناسباتي خاص با تركيه خواهد بود. در اين حالت بسياري از تسهيلات گمركي و مناسبات اقتصادي ويژه ميان ايران و تركيه تحت تاثير قرار خواهد گرفت كه در اين صورت اتحاديه اروپا روي مرزهاي بيروني خود سختگيري‌هاي بيشتري اعمال خواهد كرد. بر اين اساس، بيشتر از آنكه اين روند دستاوردي مثبت براي ايران به همراه داشته باشد شامل يك‌سري محدوديت‌هايي در روابط ميان ايران و تركيه خواهد بود.
* استاد روابط بين‌الملل
