از سخنراني مرضيه شاهدايي در نشست فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري صنعت پتروشيمي
16 طرح اولويت‌دار پتروشيمي براي جذب سرمايه
نخستين كنگره بين‌المللي نفت و نيرو IPEC 2015 با برگزاري نشست معرفي فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري در صنعت پتروشيمي ايران به عنوان آخرين برنامه اين كنگره به كار خود پايان داد.
خبر اقتصادی - آنچه در اين بين مشخص بود كاهش چشمگير در استقبال شركت‌هاي خارجي از اين پنل در مقايسه با پنل‌هاي روزهاي گذشته اين كنگره بود. برخلاف پنل‌هاي معرفي فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري در بخش‌هاي بالادستي صنعت نفت كه در سطح بالايي از مديران شركت‌هاي ارشد بين‌المللي برگزار مي‌شد، اين پنل در سطح نه چندان قابل توجهي برگزار شد.
محمدحسين پيوندي، قائم‌مقام مديرعامل شركت ملي صنايع پتروشيمي، مرضيه شاهدايي مدير طرح‌هاي شركت ملي پتروشيمي و عيسي مشايخي مديرعامل شركت پتروشيمي بين‌الملل NPCI سخنرانان اين نشست بودند كه قرار بود به تشريح جزييات فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري در صنعت پتروشيمي ايران بپردازند. اما نكته قابل تامل در اين نشست اين بود كه اكثر قريب به اتفاق صحبت‌هاي مطرح شده در اين پنل تكراري بود و نكته خاصي در اين نشست مطرح نشد كه پيش از اين به اطلاع فعالان صنعت پتروشيمي نرسيده باشد. در واقع مي‌توان گفت كه اگر كسي پيگير اخبار صنعت پتروشيمي در چند ماه گذشته بوده باشد به راحتي جملات بعدي سخنرانان را حدس مي‌زد. موكول شدن اين پنل به آخرين ساعات نيز منجر شده بود بسياري از سرمايه‌گذاران خارجي اساسا كنگره را به قصد كشورهايشان ترك كرده و در نتيجه اقبال چنداني نسبت به اين پنل از خود نشان ندهند. در نهايت اما مهم‌ترين اظهارات مطرح شده در اين نشست به معرفي 16 طرح اولويت‌دار صنعت پتروشيمي توسط مدير طرح‌هاي شركت ملي صنايع پتروشيمي خلاصه شد. به گزارش «تعادل» اين پنل با سخنراني مرضيه شاهدايي مديرطرح‌هاي شركت ملي پتروشيمي آغاز شد. وي در ابتداي صحبت‌هاي خود شركت ملي پتروشيمي را سازماني توسعه‌يي و در مقام برنامه‌ريزي و سياست‌گذاري كلان و پشتيبان صنعت پتروشيمي، فراهم‌كننده بسترهاي سرمايه‌گذاري و زيرساخت‌هاي لازم براي پتروشيمي در گستره ايران زمين معرفي كرد. وي خلق ارزش و تلاش براي توسعه پايدار صنعت را ارزش‌هاي بنيادين اين سازمان معرفي كرد.
راندمان 78 درصدي پتروشيمي در سال 93
مدير طرح‌هاي شركت ملي صنايع پتروشيمي ظرفيت توليد صنعت پتروشيمي در سال 93 را 57 ميليون تن اعلام كرد كه نزديك به 44.5ميليون تن توليد محقق شد و اين به معني راندمان 78 درصدي توليد است. از اين 44.5 ميليون تن محصول توليد شده، 32.2 ميليون تن آن به فروش رفته است و ارزش صادراتي اين صنعت در اين سال 10.3 ميليون دلار بوده است. شاهدايي اعلام كرد كه در حال حاضر 67طرح در صنعت پتروشيمي در حال اجراست كه ظرفيت توليد اين طرح‌ها 60ميليون در سال خواهد بود كه از اين مقدار 48.6 ميليون تن آن قابل فروش خواهد بود. وي اعلام كرد كه براي به سرانجام رساندن اين طرح‌ها به سرمايه‌يي حدود 40ميليارد دلار نياز است كه تاكنون تنها 7ميليون دلار آن تامين شده است.
دانش فني و اعتبار مالي مهم‌ترين ضربه‌هاي تحريم به پتروشيمي
مدير طرح‌هاي شركت ملي صنايع پتروشيمي در ادامه صحبت‌هاي خود به اثراتي كه تحريم‌هاي بين‌المللي بر صنعت پتروشيمي ايران گذاشته است اشاره كرد. شاهدايي مشكل در خريد دانش‌فني، اعتبارات مالي و فاينانس از سوي منابع خارجي، افتتاح LC، انتقالات پولي بين واحدهاي داخلي و بين‌المللي، دسترسي محدود به اسناد فني، عدم پذيرش LC ايراني از سوي شركت‌هاي خارجي، مشكلات حمل و نقل از طريق كشتي و مشكل صدور لايسنس‌هاي صادراتي از سوي توليدكنندگان خارجي را از آثار تحريم بر صنعت پتروشيمي ايران دانست.
16 طرح اولويت‌دار براي پتروشيمي ايران
وي به اولويت‌بندي طرح‌هاي پتروشيمي اشاره كرد و اعلام كرد كه 16 طرح از 67 طرح در حال اجرا در دوران پساتحريم در اولويت اول شركت ملي پتروشيمي هستند. اين طرح‌ها به‌طور ميانگين از 88درصد پيشرفت فيزيكي برخوردار هستند و اتمام آنها در اولويت NPC هست. اين طرح‌ها در سال‌هاي 94، 95 و نيمه اول سال 96 به بهره‌برداري خواهند رسيد و در پايان دولت يازدهم شاهد راه‌اندازي اين‌طرح‌ها خواهيم بود. طبق اظهارات شاهدايي مجموع توليد اين طرح‌ها 9.8ميليون تن در سال خواهد بود كه 8.1 ميليون تن آن با ارزش 4.7ميليارد دلار به فروش خواهد رسيد. پتروشيمي‌هاي لرستان، تخت جمشيد، كاويان 2، دماوند، واحد مرواريد، مرودشت، مهاباد، كارون، هگمتانه، كردستان، پرديس 2، انتخاب، خط لوله اتيلن غرب، دالاهو، كاوه و پتروشيمي ايلام اين 16 طرح را تشكيل مي‌دهند.
اولويت‌دوم‌ها كجا هستند؟
مدير طرح‌هاي شركت ملي صنايع پتروشيمي اظهار كرد: اولويت‌هاي دوم طرح‌هاي پتروشيمي، طرح‌هايي هستند كه LC آنها در دو سال گذشته افتتاح شده است و عبارتند از پتروشيمي‌هاي بوشهر، گچساران، لردگان، مرجان، سبلان، صدف، مهر، سيراف، كيميا پارس و پتروشيمي مسجد سليمان. اينها طرح‌هايي هستند كه احداث آنها به‌طور ميانگين 60درصد پيشرفت داشته است و پيش‌بيني مي‌شود كه پس از سال 96 و در سال‌هاي 2017 و 2018 ميلادي به بهره‌برداري برسند.
شاهدايي در توصيف طرح‌هاي اولويت سوم پتروشيمي گفت: طرح‌هاي اولويت سوم طرح‌هايي هستند كه پيشرفت آنها به دليل مشكلات خاصي كه داشته‌اند به‌طور ميانگين زير 20درصد پيشرفت داشته‌اند. اين طرح‌ها عمدتا بنا به مشكلات ناشي از اثرات تحريم و مشكلات ديگري نظير توجه به طرح‌هاي پايين‌دستي اين پروژه‌ها با ارزيابي مجدد و تغيير مكان احداث با توجه به شرايط اقليمي ويژه كشور با كندي پيشرفت كرده‌اند.
افزايش كارايي، هدف NPC
شاهدايي در ادامه به برنامه‌هاي توسعه‌يي صنعت پتروشيمي توسط شركت ملي پتروشيمي اشاره كرده و اظهار داشت كه يكي از اهداف اصلي اين برنامه‌ها افزايش كارايي مجتمع‌هاي موجود دانست. اين موضوع شامل بحث خوراك، بحث تعميرات و نگهداري و تجهيزات جديد مي‌شود. هدف ديگر اين طرح‌هاي توسعه‌يي با توجه به محدوديت منابع سرمايه‌يي موجود در كشور و مشكلات دولت در تامين منابع مالي پروژه‌هاي متعدد، جذب سرمايه‌گذار مستقيم خارجي (FDI) است. همچنين اصلاح قوانين موجود كشور براي افزايش سهم شركت ملي پتروشيمي در سرمايه‌گذاري‌ها و اجراي پروژه‌ها از ديگر اهداف طرح‌هاي توسعه‌يي شركت ملي پتروشيمي است. شاهدايي يكي ديگر از اهداف توسعه‌يي شركت ملي پتروشيمي را تكميل پروژه پتروشيمي دماوند دانست. پيشرفت اين پروژه به دليل معطل ماندن بحث واگذاري آن به بخش خصوصي از پيشرفت اندكي برخوردار بوده است و لذا يكي از اهداف اصلي NPC تكميل اين پروژه مهم است. همچنين ايجاد مناطق جديد ويژه صنعت پتروشيمي وتوسعه زيرساخت‌هاي اين صنعت، توسعه ويژه صنايع پايين‌دستي پتروشيمي و حمايت از آنها از ديگر اهداف شركت ملي پتروشيمي است.
ادغام توليدكنندگان متانول، سياست NPC
شاهدايي در ادامه صحبت‌هاي خود به تشريح وضعيت بخش‌هاي متانول و اوره و آمونياك صنعت پتروشيمي ايران پرداخت. در حال حاضر 3مجتمع توليد متانول در كنار دريا و يك مجتمع توليد متانول دور از دريا مشغول توليد متانول هستند كه ظرفيت توليد آنها به بيش از 5ميليون تن مي‌رسد. همچنين 17پروژه توليد متانول نيز در دست احداث است كه 12تاي آن در كنار دريا با ظرفيت بيش از 19ميليون تن و 5تاي آنها در روي زمين و در فاصله از دريا با ظرفيت بيش از 7ميليون تن توليد خواهند كرد كه در مجموع ظرفيت توليد متانول ايران را به بيش از 31ميليون تن در سال خواهند رساند. پروژه‌هاي كرمان، خراسان، فجر كرمان، متانول آذربايجان و ماهان پروژه‌هايي درون سرزميني هستند كه داراي زنجيره ارزش هستند و از متانول توليدي خود استفاده خواهند كرد و متانول از اين مجتمع‌ها خارج نخواهد شد. پروژه‌هايي مثل كاوه، بوشهر، مرجان، سيراف، سبلان، ونيران، لاوان، آريان، آرمان، كيميا و ارگ مجتمع‌هاي مستقل هستند كه صرفا به توليد متانول خواهند پرداخت. شاهدايي اعلام كرد كه از مجموع متانول توليدي واحدهاي مستقل حدود يك ميليون تن آن صرف مصرف داخلي خواهد شد و 9.5ميليون تن آن در بازارهاي بين‌المللي عرضه خواهد شد و ظرفيت توليد متانول ايران در سال 2019 به 24ميليون تن خواهد رسيد. وي اعلام كرد كه سياست شركت ملي پتروشيمي بر اين است كه توليدكننده‌هاي متانول را با هم ادغام كند و از اين طريق زنجيره ارزش توليد خود را تكميل كند و بدين منظور پروژه‌ها را به سمت سرمايه‌گذاري مشترك با سرمايه‌گذاران خارجي هدايت خواهد كرد. شاهدايي در ادامه صحبت‌هاي خود به معرفي پروژه‌هاي توليد اوره در ايران پرداخت. از بين مجتمع‌هاي پتروشيمي توليد‌كننده اوره، پتروشيمي‌هاي مرودشت، لردگان، زنجان، گلستان، مسجدسليمان، اردبيل و كرمانشاه درون سرزميني و پتروشيمي‌هاي پرديس، هنگام، لاوان وهرمز در كنار آب توليد مي‌كنند. اين پروژه‌ها در مجموع ظرفيت توليد بيش از10ميليون تن محصول در سال را خواهند داشت. نكته مهم اين است كه عمده اين طرح‌ها درصد پاييني از پيشرفت دارند. مدير طرح‌هاي پتروشيمي به اين نكته نيز اشاره كرد كه در حال حاضر در سطح جهاني نيز توليد اوره بيش از مقدار نياز است و مثل وضعيت متانول البته با شدت كمتر به نظر مي‌رسد كه بازار اوره نيز تا حدي اشباع شده باشد. بنابراين طرح ادغام مجتمع‌ها و توسعه بخش‌هاي پايين دستي اوره نيز از برنامه‌هاي شركت ملي پتروشيمي است.
پلي‌پروپيلن هدف ايران است
شاهدايي در ادامه صحبت‌هاي خود به وضعيت صنعت توليد پروپيلن پتروشيمي ايران پرداخت. وي با اشاره به گسترش بازار محصولات پلاستيك و سرمايه‌گذاري و وضعيت مناسب ايران در زمينه توليد پلي‌اتيلن در سال‌هاي گذشته، بر اين نكته تاكيد كرد كه توسعه بازار پروپيلن به عنوان يكي از مواد اوليه مصرفي صنعت پلاستيك از اهداف سال‌هاي آتي صنعت پتروشيمي ايران خواهد بود. شاهدايي در اين بخش از صحبت‌هاي خود به معرفي طرح‌هاي توليد پروپيلني كه تاكنون موفق به اخذ مجوز شده‌اند، پرداخت. پتروشيمي‌هاي ايلام، سلمان، دهلران، فجر كرمان، پتروشيمي كرمان، ماهان، بجنورد و پرديس آذربايجان پروژه‌هاي پتروشيمي درون سرزميني هستند كه با هدف توليد پروپيلن در كشور در حال احداث هستند. همچنين پروژه‌هاي مهر، كيان، الفين‌آروماتيك پارسيان، الفين‌آروماتيك سيراف، پارسيان PDH/PP و پارسيان MTP/PP از جمله پروژه‌هاي كنار ساحل توليد پروپيلن هستند. اين طرح‌ها عمدتا از پيشرفت بسيار پاييني برخوردار هستند و براي تكميل آنها نياز به سرمايه‌گذار و دانش‌فني خارجي داريم.
شاهدايي در پايان صحبت‌هاي خود پيام استقبال صنعت پتروشيمي ايران را به سرمايه‌گذاران خارجي و شركت‌هايي كه دانش‌فني لازم براي صنعت پتروشيمي ايران را فراهم مي‌كنند، رساند.
منبع: حمید مظفر - تعادل
