تحليلگر بازارهاي نوظهور در گفت‌وگو با «بلومبرگ» پيش‌بيني كرد؛
نفت 130 دلاري در سال 2017
عماد مشتاق گفت: ايران به جذب سالانه 30ميليارد دلار سرمايه در صنعت نفت احتياج دارد.
خبر اقتصادی - عماد مشتاق، تحليلگر بازارهاي نوظهور، دانش‌آموخته رشته‌هاي هنر، رياضيات و علوم كامپيوتر از دانشگاه آكسفورد در مقطع كارشناسي ارشد بين سال‌هاي 2002 تا 2005 است. وي در سال 2000 يك دوره كارآموزي يكساله در شركت جي پي مورگان چيس گذراند. پس از آن و در سال‌هاي 2001 و 2002 در شبكه متاسوئيچ به عنوان DEVELOPER فعاليت كرد. نكته جالب توجه اينكه وي در سال 2013 به عنوان منتقد در جشنواره فيلم Raindance حضور داشت. مشتاق پس از آن نيز فعاليت‌هاي زيادي به عنوان تحليلگر و استراتژيست در شركت‌ها و موسسات مختلفي در لندن انجام داد تحليلگر آكسفورد كاپيتال در سال 2004 به مدت كمتر از يك سال، تحليلگر استراتژيك موسسه Oliver Wyman (2005 - 2004)، مدير پورتفو و استراتژيست در شركت Pictet سال‌هاي مابين 2010-2005 (وي در اين سال‌ها موفق به كسب عنوان مدير نمونه كارها در بازارهاي چنداستراتژي صندوق‌هاي تاميني، صندوق خاورميانه و شمال آفريقا و صندوق آفريقا و عضويت در تيم استراتژي و تخصيص دارايي جهاني شد.) . فعاليت در مديريت سرمايه‌گذاري مون پوليه در سال 2010 و به مدت كمتر از يك سال، استراتژيست بازار سرمايه نوح از2011 تا 2014 مهم‌ترين فعاليت‌هاي او در اين دوره بوده است. عماد مشتاق طبق اطلاعاتي كه در لينكدين خود منتشر كرده است درحال حاضر مشاور Ecstract است. اين مشاوره در امر تخصيص دارايي بين بازارهاي سهام جهاني، با تمركز بر جغرافياي سياسي، حكومت و بازار است.
اگر زماني كه قيمت نفت‌خام روي اعدادي مانند 40 و در نهايت 50 دلار سير كرده و بازارهاي جهاني با مازاد عرضه بيش از يك و نيم ميليون بشكه‌يي در روز مواجه باشند و آژانس‌هاي مطالعاتي و صندوق بين‌المللي پول هم رسيدن به قيمت 20 دلاري را نيز ممكن بدانند، كسي پيدا شده و مدعي شود كه 2 سال ديگر نفت به «130» دلار در هر بشكه خواهد رسيد، خط بطلاني بر تمام واقعيت‌ها و تحليل‌هاي موجود كشيده است. عماد مشتاق تحليلگر بازارهاي نوظهور كه پيش از اين نيز پيش‌بيني كرده بود با مرگ ملك عبدالله سياست‌هاي نفتي عربستان‌سعودي دچار تغيير شود، روز جمعه با حضور در برنامه تلويزيوني بلومبرگ مدعي شد كه نفت در سال 2017 به 130 دلار خواهد رسيد. به گزارش «تعادل» زماني كه يكي از دو مجري اين آيتم در بلومبرگ با تعجب و خنده دليل اين ادعا را از مشتاق پرسيد، او با اطمينان بيان كرد كه قيمت نفت در سال 2017 قطعا بالاي «100 دلار» خواهد بود. اين اظهارنظر البته تنها تحليل قابل توجه بيان شده از سوي آقاي «مشتاق» نبود، او در اين حضور كوتاه تلويزيوني، به نياز ايران براي جذب 30 ميليارد دلار سرمايه خارجي در صنعت نفت اشاره كرده و اظهار كرد كه اين حجم از سرمايه‌گذاري در ايران اتفاق نخواهد افتاد.
بلومبرگ در حالي اين تحليل را روي شبكه خبري خود برده بود كه كشور چين به عنوان بزرگ‌ترين مصرف‌كننده انرژي و نفت خام در جهان، روز جمعه، رهبري 2 جريان متضاد در بازار نفت را عهده‌دار شد.
بازار نفت خام در روز جمعه اول آبان مصادف با 23 اكتبر، در چند ساعت دچار تحولاتي با رويكردهاي متفاوت شد. در حالي كه در ساعات آغازين اين روز، خبرگزاري‌هاي بين‌المللي مانند رويترز از افزايش يك درصدي بهاي نفت خام متاثر از كاهش نرخ بهره در چين خبر دادند، ساعاتي بعد تيتر همين خبرگزاري‌ها به «كاهش قيمت نفت» تغيير يافت. در همين ساعات رويترز نوشت كه بازار نفت خام كه روز جمعه در پي كاهش نرخ بهره توسط بانك مركزي چين، رو به افزايش گذاشته بود، در پي معرفي طرح‌هاي محرك اقتصادي «چين» منجر به تضعيف دلار و در نتيجه كاهش بهاي نفت خام شد. تحت همين شرايط در نهايت، طبق اعلام وب سايت بلومبرگ، بهاي نفت خام برنت براي معامله در بازار‌ها به 47.99 دلار و بهاي نفت وست تگزاس اينترمديت نيز به 44.60 دلار رسيد. تمام اين پيشينه به اين واسطه مطرح شد كه عمق متفاوت بودن آينده‌يي كه تحليلگر بازارهاي نوظهر در گفت‌وگو با بلومبرگ آن را وعده مي‌دهد، مشخص شود.
به واسطه همين وضعيت است كه وقتي عماد مشتاق از كلمه 130 دلار استفاده مي‌كند، مجري شبكه تلويزيوني بلومبرگ با تاكيد مي‌پرسد: « پس شما چنين قيمتي را براي نفت پيش‌بيني مي‌كنيد، اما چه زماني؟» وقتي تحليلگر بازارهاي نفت در پاسخ مي‌گويد كه از نگاه او تا سال 2017 قيمت نفت قطعا حوالي 100 دلار خواهد بود، «چرايي» اين اتفاق دومين پرسش مطرح شده از سوي مجريان بلومبرگ است. مشاور بازارهاي سهام جهاني دليل چنين پيش‌بيني را اين‌گونه مطرح مي‌كند: « سال گذشته ما شاهد مازاد عرضه در بازار جهاني نفت بوديم و در نهايت بهاي نفت به نصف قيمت خود از ژوئن 2014 رسيد. حال اگر نگاهي به ساختار فعلي كاهش قيمت نفت بيندازيد، خواهيد ديد كه ما در اوج وضعيت كونتانگو هستيم. (كونتانگو وضعيتي در بازارهاست كه قيمت‌هاي فعلي معامله از قيمت‌هاي آتي كمتر هستند).»
عماد مشتاق ادامه مي‌دهد: « پس از سال 2009 براي سه سال قيمت نفت روندي صعودي در پيش گرفت اكنون اما هزينه‌هاي سرمايه‌گذاري در حال كم شدن است. ما شاهد كاهش هزينه‌ها هستيم. اگر سرمايه‌گذاري در نفت را به‌طور متوسط 20 دلار در ازاي هر بشكه در نظر بگيريم ظرف 4 تا 5 سال آينده شاهد محو شدن 4 تا 5 ميليون بشكه نفت خام در روز از بازارهاي جهاني خواهيم بود.»
عدم تحقق جذب سرمايه در ايران
تحليلگر بازارهاي نوظهور كه پيش از اين به عنوان منتقد فيلم نيز فعاليت كرده است در ادامه اظهارات خود به تحولات در عراق اشاره كرده و اظهار مي‌كند كه در سال‌هاي آينده شاهد از هم گسيختگي در عراق خواهيم بود كه منجر به جدا شدن «كردستان» مي‌شود. مشتاق سپس به «ايران» اشاره مي‌كند. در حالي كه بيژن زنگنه وزير نفت پيش از اين در پاسخ به «تعادل» مطرح كرده بود كه صنعت نفت ايران در حال حاضر به 200 ميليارد دلار سرمايه‌گذاري احتياج دارد، عماد مشتاق از نياز اين صنعت براي جذب 30 ميليارد دلار سرمايه در سال گفته و تاكيد مي‌كند كه صنعت نفت ايران به «بودجه‌هاي كلان» احتياج دارد. بودجه‌هاي كلاني كه او معتقد است «محقق نخواهد شد» سومين اتفاق در زمينه كاهش عرضه از ديدگاه اين تحليلگر، عربستان سعودي است. او در اين زمينه مي‌گويد: « نگاهي به عربستان سعودي بيندازيد، آنها ميزان صادرات خود را حفظ مي‌كنند اما تا سال آينده توليد نفت آنها به زير 10 ميليون بشكه در روز خواهد رسيد. »
نكته جالب توجه اين است كه مشتاق، در ميان تمام توليدكنندگان، امريكايي‌ها را در وضعيت بهتري توصيف كرده و از توليدكنندگان شيل با عنوان «گرگ‌هايي كه از صخره» مي‌پرند ياد مي‌كند، او در اين زمينه مي‌گويد: « در نهايت ايالات متحده امريكا موفق خواهد شد؛ براي نفت شيل قضيه به شكلي است كه گويي گرگي است كه روي صخره‌ها مي‌دود. تعداد چاه‌ها و دكل‌هاي حفاري آن‌قدر مهم نيست، شما بايد به آمار واقعي توليد نگاه كنيد. پس شيل امريكا در سال جاري تا سال آتي همچنان به توليد خود ادامه خواهد داد و موفق خواهد شد.»
با نگاهي به اين اظهارات مطرح شده از سوي عماد مشتاق و با توجه به اينكه در مورد ايران قطعا افزايش عرضه حال با مقداري مبهم، پيش رو خواهد بود و كاهش صادرات عربستان به زير 10 ميليون بشكه نيز منجر به تغييري چشمگير نخواهد شد، محتمل‌ترين نتيجه اين است كه از ديدگاه او «عراق» جدي‌ترين تغييرات را با كاهش عرضه در آينده بر بازار نفت خواهد گذاشت.
روسيه، برنده بزرگ
اما چه كشوري مهم‌ترين برنده نفت 130 دلاري در سال 2017 خواهد بود؟ پاسخ عماد مشتاق «روسيه» است. او در حالي كه به شوخي از عدم علاقه خود به ساختار دولتي روسيه مي‌گويد، اظهار مي‌كند كه اين كشور بزرگ‌ترين برنده نفت 130 دلاري خواهد بود. او ادامه مي‌دهد: « شما بايد چندين دلار صرف اكتشاف و توليد كنيد و بعد آن را مقابل پالايشگران قرار دهيد؛ هزينه نهايي براي پالايشگران بسيار مهم است چرا كه اكنون شاهد سقوط قيمت نفت هستيم؛ اين همان چيزي است كه در «بك وارديشن» (وضعيتي كه قيمت‌هاي آتي كمتر از قيمت‌هاي فعلي است) نيز شاهد آن هستيم. »
از سوي ديگر اين تحليلگر معتقد است كه اين قيمت نفت خام منجر به «سياليت پول» و برتري پول نقد در توليدكنندگان نفت‌خام حاشيه خليج‌فارس خواهد شد. وضعيتي كه پيش از اين منجر به 5 برابر شدن ارزش بازار سهام در عربستان سعودي شده است. وقتي مشتاق به چنين تغييري در وضعيت كشورهاي حاشيه خليج‌فارس اشاره مي‌كند، مجري برنامه اين پرسش را با او طرح مي‌كند كه آيا شما قصد داريد سهام عربستان سعودي را خريداري كنيد؟ يا ديگر كشورهاي حاشيه خليج‌فارس فرصت‌هاي بهتري را براي نفت 130 دلاري خواهند داشت؟
نخستين پاسخ مشتاق «ايران» است. او اظهار مي‌كند: « ايران در سال آينده كه به روي سرمايه‌گذاران خارجي باز مي‌شود احتمالا عالي خواهد بود. ذخاير عظيمي در آنجا وجود دارد. »
او ادامه مي‌دهد: « به نظرم اگر نگاهي به ابوظبي، قطر و عربستان سعودي بيندازيد؛ اينها قطعا بازارهاي بسيار امني و مطمئني خواهند بود. بر اساس شاخص بازارهاي نوظهور، بازار عربستان سعودي جايگاه باثباتي دارد. ابوظبي البته نسبت به ابتداي سال، 6درصد پايين‌تر است اما راه خود در مسير بازارهاي نوظهور باز كرده است و حتي مي‌تواند جزو بزرگ‌ترين توليدكنندگان نفت باشد. وضعيت پاداش ريسك در اين كشورها بسيار خوب است چرا كه در وضعيت سقوط بسيار امن هستند. » مشتاق البته در نهايت به اين مساله اشاره مي‌كند كه عدم كنترل چنين وضعيتي در نهايت به «انفجار» منجر خواهد شد.
منبع: نادي صبوري و نسيم بنايي - تعادل
