خبر اقتصادی - بر اساس تفكيك بخشها و گروهبندي همين سازمان، صادرات غيرنفتي در تمام شش بخش ميعانات گازي، صنعت، پتروشيمي، فرش و صنايع دستي، كشاورزي و معدن با كاهش مواجه شده است. ميزان صادرات غيرنفتي در دوره 6 ماهه نخست سال 1393 بالغ بر 50 ميليون و 328 هزار تن به ارزش 23 ميليارد و 872 ميليون دلار گزارش شده بود.
باز هم سهم معدن، كاهشي شد
بر اساس اين گزارش بيشترين كاهش مربوط به بخش معدن با 49 درصد كاهش ارزش صادرات نسبت به مدت مشابه سال قبل است. طي اين مدت هشت ميليون و 558 هزار تن مواد معدني به ارزش 409 ميليون دلار از كشور صادر شده است كه نسبت به مدت مشابه سال قبل 32 درصد از لحاظ وزني و 49 درصد از لحاظ ارزشي كاهش نشان ميدهد. بعد از بخش معدن، بيشترين كاهش مربوط به بخش ميعانات گازي با 40 درصد كاهش ارزش نسبت به مدت مشابه سال قبل است.
طي شش ماهه نخست امسال 9 ميليون و 241 هزار تن ميعانات گازي به ارزش چهار ميليارد و 26 ميليون دلار صادر شده است كه اگرچه صادرات آن از لحاظ وزني تنها 2 درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل كاهش داشته، اما به لحاظ ارزشي 40 درصد كاهش نشان ميدهد كه كاهش آن را ميتوان به دليل ارزان شدن نفت و مشتقات آن در بازارهاي جهاني دانست. اما گروه فرش و صنايع دستي نيز با ثبت كاهش 17 درصدي ارزش توانستهاند رتبه سوم در ليست كاهش را به خود اختصاص دهند. در نيمه نخست امسال 5 هزار تن فرش و صنايع دستي به ارزش 132 ميليون دلار صادر شده است كه نسبت به مدت مشابه سال قبل، 34 درصد از لحاظ وزني و 17 درصد از لحاظ ارزشي كاهش داشته است.
طي نيمه نخست امسال، بخشهاي كشاورزي، صنعت و پتروشيمي نيز هر كدام كاهشهاي 8، 2 و 0.02 درصدي ارزش صادرات را نسبت به مدت مشابه سال قبل از خود ثبت كردهاند. به اين ترتيب اگر چه وزن كالاهاي پتروشيمي صادر شده 36 درصد افزايش يافته است اما ارزش آن 0.02 درصد كاهش داشته است.
وزن كالاهاي صادر شده در بخش كشاورزي 13 و در بخش صنعت 10 درصد كاهش نشان ميدهد. در شش ماهه اول امسال ميزان صادرات غير نفتي كشورمان 47 ميليون و 161 هزار تن به ارزش 20 ميليارد و 494 ميليون دلار بود كه در مقايسه با مدت مشابه پارسال 6 درصد به لحاظ وزني و 14.15 درصد به لحاظ ارزشي كاهش داشت.
هرچند انتظار ميرفت با مشخص شدن نتيجه مذاكرات هستهيي شاهد رونق يافتن مبادلات تجاري باشيم اما گويا «برجام» اثر كوتاهمدتي بر تجارت خارجي كشور نخواهد گذاشت. با اين حال، تعلل تجار براي صادرات و واردات را ميتوان يكي از پيامدهاي مذاكرات هستهيي دانست كه تا مشخص شدن وضعيت لغو تحريمها و عمل كردن هر يك از طرفين مذاكرهكننده به تعهدات ذكر شده، ادامه خواهد يافت.
صنعت رتبه اول در ارزشگذاري صادرات
بخش صنعت با سهم 34.9 درصد از ارزش 20 ميليارد و 494 ميليون دلاري از صادرات غيرنفتي در 6 ماهه نخست امسال، رتبه اول را در بين بخشهاي ديگر از آن خود كرد. براساس جدول آماري سازمان توسعه تجارت ايران، طي دوره اين گزارش 15 ميليون و 370 هزار تن كالاي صنعتي به ارزش هفت ميليارد و 163 ميليون دلار صادر شد كه در مقايسه با مدت مشابه در سال گذشته به ترتيب از نظر وزن و ارزش 10 و دو درصد كاهش نشان ميدهد.
اقلام عمده صادراتي در 5 ماهه نخست امسال
پنج قلم كالاي عمده صادراتي در دوره مورد بررسي گازهاي نفتي و هيدروكربورهاي گازي به ارزش يك ميليارد و 185 ميليون دلار، پروپان 815 ميليون دلار، قيرنفت به ارزش 678 ميليون دلار، پلي اتيلن گريد فيلم 603 ميليون دلار و توليدات آهن يا فولاد 523 ميليون دلار بود. علاوه براين ذرت دامي به ارزش 649 ميليون دلار، لوبيا سويا 442 ميليون دلار، دانه گندم غيراز گندم دامي 432 ميليون دلار، برنج 408 ميليون دلار، كنجاله سويا 401 ميليون دلار به عنوان پنج قلم كالاي عمده وارداتي ثبت شده است.
پيش از اين اعلام شده بود كه صادرات كالا با احتساب ميعانات گازي در نيمه نخست امسال به ميزان 47 ميليون و 163 هزار تن به ارزش 20 ميليارد و 494 ميليون دلار بود كه از نظر وزن و ارزش نسبت به مدت مشابه در سال 1393 به ترتيب 6 و 14 درصد كاهش داشت. همچنين ميزان كالاي وارداتي در اين مدت هم بالغ بر 17 ميليون و 199 هزارتن به ارزش 20 ميليارد و 852 ميليون دلار بود كه از لحاظ وزن و ارزش در مقايسه با دوره مشابه در سال گذشته به ترتيب 16 و 20 درصد افت نشان ميدهد.
مهمترين مقاصد صادراتي ايران
كشورهاي چين، عراق و امارات متحده عربي طي 6 ماهه نخست امسال با جذب بيش از 58 درصد كالاهاي صادراتي ايران به عنوان مهمترين بازارهاي هدف صادراتي نام گرفتند. بر پايه جدول آماري سازمان توسعه تجارت، كشورهاي ياد شده در مجموع 9 ميليارد و 605 ميليون دلار از كالاهاي صادراتي جمهوري اسلامي را جذب كردند. چين در دوره ياد شده با جذب سه ميليارد و 731 ميليون دلار كالاي صادراتي ايران بدون احتساب ميعانات گازي 22.6 درصد از مجموع صادرات كشورمان را به خود اختصاص داد كه ميزان جذب شده در مقايسه با مدت مشابه در سال 93 كاهش 22 درصدي را نشان ميدهد.
عراق سه ميليارد و 76 ميليون دلار كالاي صادراتي ايران را در دوره اين گزارش جذب كرد كه 18.7 درصد از ارزش صادرات كشورمان بود و نسبت به عملكرد مدت مشابه سال گذشته پنج درصد رشد را ثبت كرد.
امارات متحده عربي نيز در 6 ماهه نخست امسال دو ميليارد و 798 ميليون دلار صادرات كالايي جمهوري اسلامي را از آن خود كرد كه 17 درصد از ارزش صادرات اين دوره بود و نسبت به دوره مشابه در سال قبل 48 درصد رشد نشان ميدهد. هند نيز جذب يك ميليارد و 367 ميليون دلار كالاي صادراتي ايران را ثبت كرد كه هشت درصد از ارزش صادرات اين دوره را از آن خود كرد و در مقايسه با 6 ماهه نخست سال گذشته رشد 18 درصدي دارد.
افغانستان هم يك ميليارد و 269 ميليون دلار كالاي صادراتي ايران را جذب كرد كه 7.7 درصد از ارزش صادرات دوره مزبور بود و در مقايسه با مدت مشابه پارسال هفت درصد رشد داشت. كشورهاي تركيه با جذب 673، تركمنستان با 391، ايتاليا با 303، پاكستان با 284 و عمان با 194ميليون دلار ديگر شركاي ايران در 6 ماهه نخست بودند.
مجموع 10 كشور ياد شده 14 ميليارد و 86 ميليون دلار كالاي صادراتي ايران را به خود اختصاص دادند كه 85 درصد ارزش صادرات اين دوره بدون احتساب ميعانات گازي را در برگرفت. پيش از اين اعلام شد، ارزش صادرات كالاي غيرنفتي همراه با ميعانات گازي ايران در دوره 6 ماهه نخست امسال به 20 ميليارد و 494 ميليون دلار رسيد كه در مقايسه با عملكرد نيمه نخست سال گذشته كاهش 14 درصدي را نشان ميدهد.
كالاي وارداتي 778 دلار گرانتر از صادراتي
بررسي تجارت خارجي كشور در دوره 6 ماهه نخست امسال نشان داد متوسط قيمت هرتن كالاي صادراتي 434 دلار بود، درحالي كه متوسط قيمت هرتن كالاي وارداتي يك هزار و 212 دلار تمام شد و به اين ترتيب هرتن كالاي وارداتي 778 دلار گرانتر از اقلام صادراتي بود. طي دوره مورد بررسي ارزش هرتن كالاي صادراتي كشورمان در مقايسه با مدت مشابه در سال 93 رشد سه درصدي را نشان ميدهد. همچنين ارزش هرتن كالاي وارداتي در 6 ماهه اول امسال نسبت به دوره مشابه در سال گذشته كاهش پنج درصدي داشت.