در اين نشست كه در هتل پارسيان تهران با هدف آشنايي بيشتر هر دوطرف از اهداف و سياستهاي يكديگر برگزار شد، مسعود خوانساري در اين باره ديدگاه خود را اينگونه بيان كرد: آنچه امروز در مورد توسعه روابط اقتصادي ميان ايران و كشورهاي اروپايي گفته ميشود، بر اصل منفعت دوطرفه بنيان گذاشته شده است، اما تمامي فعالان ايراني حاضر در اين نشست دوستانه بر اين نكته تاكيد داشتند كه مهمترين رويكرد ايران در اين همكاريهاي مشترك مبني بر انتقال دانش و تكنولوژي روز دنيا باشد.
رييس اتاق تهران با بيان اينكه ديوار بزرگ بياعتمادي ميان غرب و ايران فروريخته است اظهار كرد: پس از نزديك به 12سال تحمل تحريمهاي سخت و طاقتفرسا براي هر دو طرف، امكاني ايجاد شده است تا در فضايي به دور از التهاب و خصومت به گفتوگو براي توسعه روابط اقتصادي بپردازيم. خوانساري گفت: آمادگي لغو تحريمها در شوراي امنيت سازمان ملل، صدور فرمان لغو تحريمها در اتحاديه اروپا، تصويب توافق هستهيي در سناي امريكا و تاييد همين توافق در مجلس ايران، نشان داد كه همگي كشورها به اين جمعبندي رسيدهاند كه در جهان نوين نميتوان از پس ديوارهاي بلند و سنگي تحريم و بياعتمادي، به تجارت، كسبوكار و زندگي پرداخت. آنچه در فضاي ستودني گفتوگوهاي سياسي ميان ايران و كشورهاي غربي رخ داد، نمايان ساخت كه جهان به يك جمعبندي اساسي رسيده است.
البته در اين نشست هياتهاي خارجي به بيان امكانات ايران از جمله فضاي كسب و كار مناسب، جمعيت جوان و تحصيل كرده پرداختند و انتظارات خود از اتاق بازرگاني و دولت ايران مانند شفافسازي قوانين سرمايهگذاري و... را مطرح كردند. «سوزانا ترستال» سفير هلند نيز در اين نشست دوستانه خبر از اعزام يك هيات تجاري به رياست وزير اقتصاد هلند به ايران داد.
برجام گام نخست سياستمداران
خوانساري عنوان كرد كه قدم اول از سوي سياستمداران برداشته شده و گامهاي بعدي بطور حتم از طرف فعالان اقتصادي بايد برداشته شود. او در ادامه بيان كرد كه ديگر نميتوان با سايه شوم جنگ و پيش از آن با رفتار خصمانه تحريمها به كسبوكاري شرافتمندانه و صلحطلبانه در جهان پرداخت. او توافق هستهيي ايران با كشورهاي غربي را نمادي از نگرش خيرخواهانه و صلحدوستانه ميان مردم جهان قلمداد كرد كه صلح و زندگي در ثبات و آرامش همراه با بهرهمندي از تمامي پيشرفتهاي بشري براي تمام مردم دنيا را طلب ميكند. او گفت: برجام يا همان توافق هستهاي، حاصل خرد جمعي دولتمردان، نخبگان و مردم ايران و كشورهاي غربي بوده است. امروز همگي ما با توجه به حصول چنين دستاورد قابل ستايشي بايد به فكر گامهاي مستحكم، استوار و سودمند بعدي باشيم.
منفعت دوسويه، اصل تعاملات
رييس اتاق بازرگاني تهران تعامل با كشورهاي توسعه يافته و داراي تكنولوژي روز را از ضروريات اقتصادي دانست. از سوي ديگر نيز كشورهاي اروپايي ميتوانند از امكانات ايران به عنوان يك قطب باثبات و رو به توسعه در منطقه خاورميانه سود برند. كمپانيهاي اروپايي ميتوانند در قالب همكارهاي مشترك، نسبت به سرمايهگذاري در ايران براي توليد و صادرات كالا به تمامي كشورهاي منطقه اقدام كنند. اقتصاد اروپا بايد بداند كه ايران تنها بازاري 80ميليون نفري نيست و امكان دسترسي به بازارهاي منطقهيي از طريق مزيتهاي ايران به سادگي ممكن است او افزود: آنچه امروز در مورد توسعه روابط اقتصادي ميان ايران و كشورهاي اروپايي گفته ميشود، بر اصل منفعت دوطرفه بنيان گذاشته شده است.
بهرهمندي از تكنولوژي و پيشرفتهاي صنعتي
خوانساري در ادامه اين نشست تاكيد كرد كه اقتصاد ايران به علت تحمل بيش از يك دهه تحريم، بخشي از توان توسعهيي خود را از دست داده است اما قصد دولت و بخش خصوصي كشور حركت با تمام توان و با قدرت و عزم ملي به سمت توسعه است. او ادامه داد: در اين مسير بهرهمندي از تكنولوژي و پيشرفتهاي صنعتي اروپا بطور حتم براي ما يك فرصت است. برهمين اساس هدف ايران روشن و صريح است. ما از سرمايهگذاريهاي مشترك ميان كمپانيهاي بزرگ و معتبر اروپايي و بخش خصوصي ايران استقبال ميكنيم و اين قول را ميدهيم كه با اتكاء به وحدت داخلي كه در ايران ايجاد شده، زمينههاي قانوني، سياسي و عملياتي چنين همكاري را فراهم آوريم.
او با بيان اينكه اقتصاد ايران تمامي زيرساختهاي لازم مانند جادههاي امن و ايمن، مسير خطآهن توسعهيافته و سراسري، فرودگاههاي مجهز و آماده خدماترساني، بنادر متصل به درياهاي شمال و جنوب و همچنين زيرساختهاي قانوني براي فعاليت اقتصادي را در اختيار دارد، تاكيد كرد كه مهمترين فرصت تاريخي اين دوره زماني را بايد امكان همكاري مشترك و فعالانه با بخشخصوصي حرفهيي ايران بدانيم.
انتظارات پارلمان بخش خصوصي
البته مسعود خوانساري در پايان سخنان خود به بيان انتظارات بخش خصوصي ايران از سفارتخانههاي اروپايي نيز پرداخت. او گفت: لازم است اعزام هياتهاي تجاري از كانال سفارتخانههاي متبوع حداقل از دو ماه قبل به اتاق تهران اطلاع داده شود تا بتوان از حضور هيات به صورت هدفمند حداكثر فايده را براي دو طرف ايجاد كرد. همچنين در موضوع صدور رواديد و تعيين وقت سفارتخانههاي متبوع براي اعضاي اتاق تهران تسهيلاتي فراهم شود.
مسير بيمانع روابط تجاري با كشورهاي جهان
محمدرضا بختياري، معاون امور بينالملل اتاق تهران با اشاره به تصويب برجام در مجلس شوراي اسلامي و به دنبال آن اعلام ايالات متحده امريكا و كشورهاي اروپايي درباره آغاز تعهدات مبتني بر توافقات ژنو، گفت: در حال حاضر ايران و جامعه بينالملل به تمام تعهدات خود در زمينه اجراي مفاد توافقنامه هستهيي اصرار دارند و بطور قطع اين روند ادامه خواهد داشت. وي افزود: از منظر بخش خصوصي و اتاق بازرگاني، از اين پس هيچ مانعي براي گسترش مناسبات اقتصادي و تجاري ميان ايران و كشورهاي جهان از جمله اتحاديه اروپايي وجود ندارد.
برنامهريزي براي توسعه گردشگري
نايبرييس اتاق تهران با بيان اينكه شرايط جديدي در دوره پساتحريم براي ايران ايجاد شده، گفت: پارلمان اتاق تهران بر آن است كه حداكثر استفاده را از اين امكانات ببرد. او در ادامه اظهار كرد: در اتاق تهران برنامهريزيها براي استخراج اطلاعات كامل و جامع از بنگاههاي ايراني و نيز بنگاههاي خارجي آغاز شده است تا از اين طريق دو طرف بتوانند سرمايهگذاران آماده همكاري و شركاي خود را پيدا كنند. مهدي جهانگيري با اشاره به اينكه صنعت گردشگري ايران در دوره پساتوافق مورد توجه جدي در داخل و خارج از كشور قرار گرفته است، افزود: رشد گردشگري و ورود گردشگران خارجي به ايران پس از توافق هستهاي، نشان از ظرفيت بالاي اين صنعت در كشور دارد كه براي آن بايد برنامهريزي داشت.
او خطاب به سفراي 9كشور اروپايي حاضر در اين جلسه گفت: بر اساس سند چشمانداز توسعه گردشگري ايران، قصد داريم طي 10سال آينده ميزان ورود گردشگر خارجي به ايران را به رقم 20ميليون نفر در سال برسانيم. نايبرييس اتاق تهران در ادامه اين توضيح را داد كه در حال حاضر ايران از 130هتل چهار و پنج ستاره برخوردار است كه بهرهبرداري از آن ضعيف است. به گفته وي، براي دستيابي به اهداف سند چشمانداز توسعه گردشگري كشور، نياز به 400هتل چهار و پنج ستاره الزامي است كه براي تحقق آن نيز حضور سرمايهگذاران خارجي را بايد تقويت كرد. جهانگيري يكي از مشكلاتي كه به زعم وي گريبان صنعت گردشگري ايران را گرفته است، نگاه ترديدآميز در برخي كشورهاي خارجي به ايران به دليل اتفاقات و چالشهاي سياسي چند سال گذشته عنوان كرد و گفت: از اين رو در حال حاضر كه دو طرف راه تعامل را در پيش گرفتهاند، بايد اين نگاه منفي را اصلاح كرد و سفراي كشورهاي خارجي از جمله اتحاديه اروپايي ميتوانند واقعيات ايران امروز را با مردم سرزمين خود در ميان بگذارند
موقعيت مهم سوقالجيشي ايران
سيده فاطمه مقيمي، عضو هيات رييسه اتاق تهران در جمع سفراي اروپايي به موقعيت سوقالجيشي و جغرافيايي ايران اشاره كرد كه 15 كشور را در همسايگي خود دارد. او از دسترسي ايران به آبهاي آزاد در جنوب نيز سخن گفت: موقعيت جغرافيايي ايران به گونهيي است كه فرصت مبادلات تجاري از طريق ايران و به صورت ترانزيت را دو چندان ميكند. حمل و نقل مركب و ايجاد فرودگاههاي بينالمللي و همچنين ليزينگ بيش از200هواپيما فرصت ترانزيت به ايران و از طريق ايران را فراهم ميكند. » اين عضو هيات نمايندگان اتاق تهران، در ادامه گفت: «بنادر شمال و جنوب ايران و به ويژه ترمينال شماره 2 بندر شهيد رجايي امكان ايجاد پورت اپراتوري را در جنوب ايران فراهم ميكند. اين فرصتها در حملونقل ريلي و جادهيي ايران نيز فراهم است.»
رخ نمايي توانمنديهاي معدني ايران
محمدرضا بهرامن ديگر عضو هيات نمايندگان اتاق تهران نيز در اين گردهمايي گفت: به پايان رسيدن مذاكرات هستهيي ميان ايران و كشورهاي 1+5 و قرار گرفتن در مرحله اجراي برجام و شروع لغو تحريمها توسط اتحاديه اروپا و ايالات متحده امريكا، زمينهساز شكلگيري افق جديد مناسبات منطقهيي و بينالمللي در تمام بخشها براي ايران است. وي افزود: ايران به لحاظ ذخاير معدني و تنوع آن و با شناسايي 60ميليارد تن تاكنون به استثناي نفت و گاز با توجه به ساختار زمينشناسي آن جز كشورهاي معدن خيز و رتبه پانزدهم جهان را در اين خصوص به خود اختصاص داده است. بهرامن در ادامه، گوشه ديگري از توانمندي معدني ايران را به رخ سفراي اروپايي كشاند و گفت: طبق مطالعات به عمل آمده توسط يكي از مراكز علمي و همچنين شركتهاي بزرگ سرمايهگذار در صنعت معدنكاري، ايران با توليد سالانه 420ميليون تن مواد معدني، در حال حاضر در بخش ظرفيتهاي معدني و ساختار زمينشناسي آن بسيار پرقدرت و در بخش زيرساختهاي كلي كشور و در دسترس بودن متخصصان جوان و تحصيلكرده و اطلاعات زمينشناسي موجود و رژيمهاي مالي حاكم بر آن در مقايسه با ساير كشورهاي معدن خيز در جهان براي سرمايهگذاران مطلوب به شمار ميآيد.
عضو هيات نمايندگان اتاق تهران سپس با اشاره به اينكه امروز نياز به سرمايهگذاري نسبتا سنگين در تكميل اكتشافات موجود است، اظهار كرد: دولت در اين خصوص 360هزار كيلومتر مربع از مساحت كشور را در 100 پهنه براي انجام عمليات اكتشافي تعريف كرده كه تاكنون 58پهنه آن با مساحت 290هزار مترمربع به بخش خصوصي و دولتي واگذار شده است.
ظرفيتهاي سرمايهگذاري در نفت
در ادامه اين نشست دوستانه، عضو هياتمديره انجمن سازندگان تجهيزات صنعت نفت ايران به ارائه توضيحاتي در خصوص ظرفيتهاي بخش انرژي ايران و نيز سازندگان قطعات و تجهيزات داخلي پرداخت. عليرضا درويش، با اشاره به اينكه در حال حاضر نزديك به 600شركت و تشكل در حوزه ساخت تجهيزات نفت و گاز، عضو اين انجمن هستند، گفت: برخي از اعضاي انجمن سازندگان تجهيزات صنعت نفت ايران در وندور ليست (فهرست سازندگان) شركتهاي بزرگ نفتي جهان از جمله «شل» قرار دارند
جاي خالي فعالان مالي
علي سنگينيان، رييس كميسيون بازار پول و سرمايه نيز در اين نشست دوستانه به برخي از نگرانيهايي اشاره كرد كه به اعتقاد وي از محل رفتوآمد هياتهاي تجاري خارجي به ايران ديده ميشود. به گفته وي، اعزام هياتهاي تجاري به ايران نشان داده كه گروههاي توليدي و صنعتي از كشورهاي مختلف براي مذاكره و سرمايهگذاري احتمالي به ايران آمدهاند و در اين ميان، جاي فعالان بازار سرمايه و بازار مالي و پولي خارجي كاملا خالي است. سنگينيان در ادامه افزود: بورس تهران از جمله بخشهايي است كه امكان ورود سرمايهگذاران خارجي به آن مناسب است. او همچنين، مشاركت بانكهاي خارجي در بازار ايران را يكي ديگر از نقاط قوت بازار مالي ايران در دوره پساتحريم عنوان كرد.
مزيتهاي صنعت پتروشيمي
در ادامه اين نشست، مهدي شريفي نيكنفس به عنوان يكي از فعالان صنعت پتروشيمي به مزيتهاي سرمايهگذاري در اين بخش اشاره كرد و گفت: وزارت نفت ايران، چهار شركت تابعه دارد كه يكي از اين شركتها، شركت ملي پتروشيمي است و اين شركت 50سال پيش، براي توليد و بازاريابي محصولات پتروشيمي در ايران تاسيس شده است.» شريفي افزود: ظرفيت توليد محصولات پتروشيمي در ايران، 60ميليون تن و وزن محصولات قابل فروش 36ميليون تن است.
شفافسازي قوانين سرمايهگذاري
در ادامه اين نشست سفراي كشورهاي منتخب اروپايي ديدگاههاي خود را درباره توسعه سرمايهگذاري خارجي در ايران بيان كردند. در ابتدا «سوزانا ترستال» سفير هلند، به ايراد سخن پرداخت. او از اعزام يك هيات تجاري به رياست وزير اقتصاد هلند به ايران خبر داد. سوزانا ترستال افزود هلند بطور سنتي، در بخش كشاورزي داراي مزيت است و به عنوان دومين صادركننده اين محصولات شناخته ميشود. همچنين به دليل آنكه هلند پايينتر از سطح دريا قرار گرفته است، يا پر آب است يا كم آب، بنابراين ما در هر دو زمينه تخصص پيدا كردهايم. او با بيان اينكه شركتهاي هلندي با چالشهايي براي سرمايهگذاري در ايران مواجه هستند گفت: شركتهاي اروپايي، خواهان اين هستند كه قوانين سرمايهگذاري و شروط آن بطور شفاف و كافي در اختيار آنان قرار گيرد و اين نقش را براي اتاق تهران قائل هستيم كه براي همكاريهاي بيشتر به ما كمك كند.
ايران كشوري مناسب براي كسب و كار
سفير آلمان نيز در اين نشست با اشاره به حضور چندين هيات تجاري از اين كشور در ايران طي دو ماه گذشته، گفت: بايد از ايران نيز هياتهاي تجاري راهي اروپا شده و از نزديك با طرفهاي خارجي و سرمايهگذاران ملاقات داشته باشند. «ميكاييل بارون فون اونگرن اشترنبرگ» ايران را كشوري مناسب براي كسبوكار و نيز داراي ظرفيت نيروي انساني با سواد و به زعم وي، ريسكپذير دانست و گفت: به همين دليل است كه فعالان اقتصادي آلمان اين روزها در رفتوآمد زياد به ايران براي آغاز كسبوكار و سرمايهگذاري هستند. سفير آلمان در همين زمينه به اصلاح وضعيت نرخ ارز، بهبود شاخصهاي كسبوكار، رفع مسائل و مشكلات مربوط به تامين مالي بنگاهها و نيز نظام بانكي ايران اشاره كرد.
جمعيت بزرگترين ثروت ايران است
سفير بلژيك «فرانسوا دُله» جمعيت را بزرگترين ثروت ايران عنوان كرد و گفت: ايران بايد قدر جمعيت جوان خود را بداند. ايرانيها چه در داخل و چه در خارج از كشور انگيزه زيادي براي كار و كمك به كشور خود دارند. سفير بلژيك عنوان كرد كه ايران بايد بتواند از انگيزه بالاي ايرانيان خارج از كشور كمك كند و آنها را براي سرمايهگذاري و فعاليت در ايران جذب كند. او افزود: نسل جوان و تحصيلكرده، دارايي شما هستند و بايد تلاش كنيد كه ايران را ترك نكنند و انگيزه ماندن داشته باشند.
سفير بلژيك با تاكيد بر اينكه كمپانيهاي اروپايي علاقه دارند در فضاي ساده و آسان كار كنند گفت: تسهيل فضاي كسبوكار نيز بايد از طرف ايران انجام بگيرد تا ترس از فضاي سنگين و پر از مقررات از ذهن فعالان اقتصادي اروپايي زدوده شود.
از تجربه ما در گردشگري استفاده كنيد
سفير اسپانيا در ابتداي سخنان خود به تجربه خوب حضور يك هيات تجاري از اين كشور در ايران در ماه گذشته ميلادي اشاره كرد و سپس به زمينههاي آماده همكاري بين دو كشور از جمله گردشگري اشاره كرد. «ادواردو لوپز بوسكت» با اشاره به رقم 65ميليون گردشگري كه سالانه از اسپانيا بازديد ميكنند گفت: حدود 11درصد از توليد ناخالص داخلي ما از گردشگري تامين ميشود و ما در اين زمينه تجربيات بسيار ارزندهيي داريم. سفير اسپانيا كه به گفته خودش هنوز استوارنامهاش را تقديم رييسجمهور ايران نكرده است، اعلام كرد كه 25سال قبل نيز به عنوان رايزن بازرگاني در تهران حضور داشته است.
همكاري ايران و هياتهاي خارجي
در پايان نشست دوستانه سفراي منتخب اتحاديه اروپايي و هيات نمايندگان اتاق تهران، مسعود خوانساري روند نشست را مثبت و مفيد ارزيابي كرد و با بيان اينكه هدف از اين گردهمايي، طرح مسائل مربوط به سرمايهگذاري خارجي و تقويت ارتباطها ميان اتاق تهران و سفارتخانههاي اروپايي بود، افزود: مسائل طرح شده در اين نشست از سوي سفراي منتخب اروپا از طريق اتاق تهران در اختيار مسوولان و مقامات دولتي قرار خواهد گرفت. وي گفت: اتاق تهران اين آمادگي را دارد كه پذيراي دريافت مسائل و مشكلات مربوط به جذب و ورود سرمايهگذاران اروپايي و تحليل و رفع آن باشد.