براساس تازهترين گزارش دفتر برنامهريزي و اقتصاد مسكن معاونت مسكن و ساختمان، الگوي ساخت و ساز (عرضه) به لحاظ مساحت واحدهاي مسكوني تازه ساخت با تقاضاي موثر خانوارها تطابق ندارد كه علاوه بر ايجاد مشكل براي خانوارهاي ساكن در شهرها براي خريد و تامين مسكن مورد نياز خود، سازندگان مسكن نيز به دليل نبود امكان فروش سهل واحدهاي تكميل شده و خالي ماندن اين واحدها با حبس نقدينگي و تاخير در سرمايهگذاري مجدد روبهرو ميشوند.
خبر اقتصادی - ازجمله مباحث مهم در بازار مسكن، تطابق الگوي عرضه و تقاضا به لحاظ مساحت واحدهاي مسكوني است به طوري كه سازندگان در طراحي ساختمانهاي مسكوني بايد مساحت واحدهاي مسكوني را متناسب با قدرت خريد متقاضيان و خانوارها تعيين كنند. در اين صورت از يك طرف براي خانوارها امكان تامين مسكن در استطاعت مهيا ميشود و از طرف ديگر امكان فروش واحدهاي نوساز عرضه شده توسط سازندگان تسهيل و از خالي ماندن واحدهاي مسكوني نوساز و قفل شدن منابع مالي سازندگان جلوگيري ميشود.
به گزارش پايگاه خبري وزارت راه و شهرسازي، با وجود تمايل خانوارها به خريد واحدهاي مسكوني با مساحت بالا به دليل بالا بودن قيمت مسكن و عدم تكافوي درآمد و پساندازشان، توانايي خريد واحدهاي با مساحت بالا را ندارند از اين رو بخش قابل توجهي از تقاضا در بازار مسكن براي واحدهاي كوچك است هر چند به دليل كاهش بعد خانوار كشور به خصوص در مناطق شهري در سالهاي اخير، نياز و تمايل خانوار شهري به خريد واحدهاي مسكوني با مساحت بالا نيز تا حدودي كاهش يافته است.
دردسر بزرگ متراژها
ازسوي ديگر بررسي بازار ساخت و ساز نشان ميدهد كه بخش زيادي از واحدهاي مسكوني عرضه شده نوساز از مساحت بالايي برخوردار بوده و متناسب با قدرت خريد و تقاضاي خانوار نيست و آمارها نشاندهنده كاهش ميانگين مساحت واحدهاي تكميل شده در مناطق شهري كشور و استان تهران نيست.
همچنين توزيع واحدهاي مسكوني معامله شده در شهر تهران در بازههاي مختلف مساحتي (بيانگر نوع تقاضاي موثر) در خرداد ماه سال 1394 نشان ميدهد، توزيع تجمعي واحدهاي مسكوني معامله شده با مساحت كمتر از 80 متر مربع از كل معاملات صورت گرفته حدود 60درصد است. همچنين توزيع معاملات در شهر تهران حسب مساحت در ساير ماههاي فصل بهار 1394 نيز تقريبا مشابه توزيع خرداد ماه است. اين درحالي است كه براساس آخرين اطلاعات، بررسي توزيع واحدهاي مسكوني تكميل شده (نشانگر عرضه واحدهاي نوساز) در مناطق شهري استان تهران در بازههاي مختلف مساحت حاكي از اين است كه در 9ماهه اول سال 1393 واحدهاي نوساز عرضه شده با مساحت كمتر از 80مترمربع صرفا حدود 7درصد از كل واحدهاي نوساز را به خود اختصاص داده است.
هزينه بالاي مبادله مسكن عامل عدم تطابق
دفتر برنامهريزي و اقتصاد مسكن معاونت مسكن و ساختمان يادآور ميشود كه عدم تطابق الگوي عرضه و تقاضاي مسكن به دلايلي ازجمله طرح تفصيلي شهرها، عدم وجود سياستهاي حمايتي، هزينه بالاي مبادله مسكن و عدم تمايل سازندگان مسكن به پوشش تقاضاي مسكن اقشار كم درآمدتر است.
بنابر اين گزارش، برخي از محدوديتها و مشوقهاي در نظر گرفته شده در طرح تفصيلي شهرها باعث افزايش سهم واحدهاي مسكوني جديدالاحداث با مساحت بالا شده است. به عنوان مثال براساس طرح تفصيلي برخي از شهرها براي جبران كمبود سرانه فضاها و خدمات عمومي همچنين جلوگيري از افزايش تراكم جمعيتي، مجوز ساخت واحدهاي مسكوني با مساحت كوچك در طبقات ساختمانها توسط شهرداريها صادر نميشود. اين درحالي است كه با رعايت اصول شهرسازي و توسعه فضاهاي عمومي ازجمله فضاي سبز و پاركينگ بايد براي پوشش تقاضاي مسكن خانوارهاي با درآمد متوسط و كم، كوچكسازي مسكن مورد حمايت قرار گيرد. همچنين عدم وجود سياست حمايتي كارا براي ساخت مسكن كوچك مورد نياز اقشار كمدرآمد موجب شده كه سازندگان تمايلي به احداث ساختمانهاي مسكوني كوچك براي پوشش تقاضاي مسكن اقشار با درآمد متوسط و بالا نداشته باشند.