انتشار بيانيه مشترك ايران، چين و امريكا در زمينه نوسازي رآكتور تحقيقاتي آب سنگين اراك
نخستين گام هسته‌اي برجام برداشته شد
تحولات مرتبط با توافق هستهيي؛ در قالب طرح برجام، روندهاي عملياتي خود را از روز يك‌شنبه با اعلام فرمان اجراي آن آغاز كرده است. در همين راستا، نشست‌هاي مشترك داخلي و بين‌المللي در زمينه برنامه جامع اقدام مشترك با سرعت درحال پيگيري است.
خبر اقتصادی - در بعد بين‌المللي، نشست ايران و 1+5 در وين، مهم‌ترين بخش را به خود اختصاص داده است كه در اين خصوص، شينهوا؛ خبرگزاري رسمي چين نوشت: مقام‌هاي ارشدي از ايران و 1+5؛ يعني ايالات متحده، بريتانيا، فرانسه، روسيه، چين به علاوه آلمان به تاريخ 19 اكتبر 2015 در وين اتريش نشستي برگزار كردند كه در آن موضوعاتي همچون؛ بازطراحي و نوسازي رآكتور آب سنگين اراك، از بين رفتن امكان نظامي هستهيي سابق ايران همچنين آمادگي براي برداشتن تحريم‌هاي اقتصادي و مالي مرتبط با مسائل هستهيي عليه ايران مورد بحث و گفت‌وگو قرار گرفت. با عنايت به نشست‌هاي كارشناسي كه اين روزها در قالب نمايندگان ايران و 1+5 در جريان است، تازه‌ترين تحولات مرتبط با روندهاي مربوط به اين نشست‌ها، اعلام بيانيه توافق ايران، چين و امريكا در زمينه بازطراحي و نوسازي رآكتور آب سنگين اراك بوده است.
يك بيانيه و چند نكته ساده
در همين زمينه ابراهيم نكو، عضو كميسيون اقتصادي مجلس نهم در گفت‌وگو با «تعادل» در مورد بيانيه مشترك ايران، چين و امريكا گفت: روز گذشته انتشار بيانيه مشترك ميان ايران، چين و ايالات متحده درباره مدرن‌سازي رآكتور تحقيقاتي آب سنگين اراك باعث مطرح شدن مجموعه‌يي از تحليل‌ها و بررسي‌هاي رسانه‌يي در اين خصوص شد كه مي‌توان به بهانه آن فرآيند عملياتي كردن برجام ميان ايران و 1+5 را تحليل كرد. واقعيت آن است كه در بطن مفاد اجرايي برجام موضوعاتي گنجانده شده كه چنانچه دو طرف نسبت به تعهدات و وظايف خود به درستي عمل كنند، مي‌توان به چشم‌انداز روشني از فرآيند اجرايي برجام رسيد كه به نفع طرفين اين معادله است. بعد از پاسخ مثبت اكثريت نمايندگان به برجام كه بعد از فراز و نشيب‌هاي فراوان به تصويب رسيد، اين بيانيه را مي‌توان نخستين دريچه باز شده براي اجراي مفاد برجام محسوب كرد. انتظار اهالي سياست و كارشناسان هم اين بود كه بعد از تصويب برجام در مجلس رسما روند اجراي مفاد برجام آغاز شود. يكي از وظايفي كه طرف مقابل به عهده دارد، مشاركت در طرح‌هاي مدرن‌سازي تاسيسات هستهيي ايران است كه بايد طي فواصل زماني مشخص اجرا شود. پروژه مدرن‌سازي آب سنگين اراك را مي‌توان قدم كوچكي در مسير اعتماد‌سازي ميان ايران و امريكا به شمار آورد كه چنانچه به طور صحيح به سرانجام برسد، مي‌تواند الگويي براي اجراي ساير مفاد برجام باشد. اين بيانيه نشان دهنده اراده محكم طرفين براي همكاري مشترك است و حكايت از علاقه دو طرف براي اجراي وظايف خود در برجام دارد. معتقدم كه اين بيانيه را مي‌توان به عنوان يك اقدام ارزشمند تلقي كرد كه چشم‌انداز اميدوار‌كننده‌يي از آينده برجام را روبه‌روي كشورمان مي‌گشايد. شخصا اميدوارم با عملياتي شدن نخستين قدم از اجراي برجام زمينه براي پايان گرفتن كامل تحريم‌هاي اقتصادي عليه كشورمان آغاز شود كه مهم‌ترين وظيفه طرف مقابل در مواجهه با ايران است. در شرايطي كه هيات‌هاي تجاري خارجي بسياري به تهران سفر مي‌كنند اين بيانيه مي‌تواند وزن توافق هستهيي در نظام بين‌المللي را نيز ارتقا دهد تا پروژه ارتقاي توليدات صادرات‌گرا كه دولت از دل اين سفرهاي سياسي و تجاري به دنبال آن است، محقق شود.
كارشناسان ايراني در امر بازطراحي صاحب نظرند
در همين راستا علي‌اكبر صالحي، رييس سازمان انرژي اتمي كشور با بيان اينكه بازطراحي رآكتور اراك از مدت‌ها پيش شروع شده و بازطراحي مفهومي آن تمام شده و وارد مرحله طراحي پايه شده، گفت: اميدواريم بتوانيم هرچه سريع‌تر طراحي تفصيلي را نيز به پايان برسانيم. وي با اشاره به تشكيل كارگروه بازطراحي رآكتور اراك با حضور چين، ايران و امريكا ادامه داد: هسته اصلي اين كارگروه را سه كشور ايران، چين و امريكا تشكيل مي‌دهند اما كشورهاي ديگر هم مي‌توانند به آن بپيوندند. خوشبختانه كارشناسان ايراني در امر بازطراحي صاحب نظرند و اين مراحل را طي مي‌كنند. در ارتباط با همكاري بين‌المللي با برخي كشورها در اين خصوص ما معتقديم اگر فرصتي پيش آيد تا از تجربه ديگران استفاده كنيم، خوب است و كشورهايي مثل چين، روسيه، امريكا، فرانسه و آلمان در اين زمينه تجارب زيادي دارند و فرصتي است تا از دانش فني و نيز تكنولوژي‌هاي آنها استفاده كنيم و انتقال تكنولوژي دهيم.
متن بيانيه مشترك سه كشور
در همين خصوص بيانيه مشترك ايران، چين و امريكا براي مدرن‌سازي رآكتور تحقيقاتي آب سنگين اراك تحت برنامه جامع اقدام مشترك به اين شرح منتشر شد. آژانس انرژي اتمي چين به نمايندگي از جمهوري خلق چين (CAEA) دپارتمان انرژي امريكا به نمايندگي از ايالات متحده امريكا (DOE) و سازمان انرژي اتمي ايران به نمايندگي از جمهوري اسلامي ايران (AEOI) در تاريخ 23شهريور ماه 1394 براي مذاكره در مورد گام‌هاي آتي جهت مدرن‌سازي رآكتور اراك مندرج در برنامه جامع اقدام مشترك (24 خرداد 1394- برجام) و قطعنامه شماره 2231 شوراي امنيت سازمان ملل در وين ملاقات كردند. ضمن تاكيد بر اهميت عدم اشاعه، امنيت هستهيي و ايمني هستهيي و ضرورت همكاري‌هاي بين‌المللي در دستيابي به اين اهداف، آژانس انرژي اتمي چين (CAEA) دپارتمان انرژي امريكا (DOE) و سازمان انرژي اتمي ايران (AEOI) يادآوري مي‌كنند كه طبق ضميمه يك برجام، ايران نقش هدايت و رهبري به عنوان مالك و مدير پروژه براي پروژه مدرن‌سازي اراك با حمايت ديگر شركت‌كنندگان برجام را برعهده مي‌گيرد.
همچنين آژانس انرژي اتمي چين (CAEA)، دپارتمان انرژي امريكا (DOE) و سازمان انرژي اتمي ايران (AEOI) يادآوري مي‌كنند كه چين، فرانسه، آلمان، روسيه، ايالات متحده امريكا به همراه نماينده عالي اتحاديه اروپا در امور سياست مشترك خارجي و امنيتي(E3/EU+3) متعهد شده‌اند تا قبل از روز اجرا يك گروه كاري براي به عهده گرفتن نقش‌هاي مربوط به هر يك از آنان در پروژه مذكور با هدف تسهيل در آن مطابق با قوانين ملي خود ايجاد كنند. آژانس انرژي اتمي چين (CAEA) و دپارتمان انرژي امريكا (DOE) بر آمادگي خودشان براي تشكيل جلسه و رياست مشترك گروه كاري؛ متشكل از سه كشور اروپايي و سه كشور ديگر به علاوه نماينده عالي اتحاديه اروپا (E3/EU3+3) در رابطه با پروژه برجام تصريح كردند. ساير كشورهاي داراي تخصص هستهيي مرتبط نيز مي‌توانند پس از تصميم و موافقت همه اعضاي گروه كاري و ايران براي ملحق شدن به گروه كاري دعوت شوند.
آژانس انرژي اتمي چين (CAEA) به عنوان رييس مشترك گروه كاري قصد دارد تا از طرف گروه كاري براي ارتباطات و هماهنگي با سازمان انرژي اتمي ايران (AEOI) براي اجراي پروژه به عنوان رابط اوليه عمل كند. آژانس انرژي اتمي چين (CAEA) دپارتمان انرژي امريكا (DOE) و سازمان انرژي اتمي ايران (AEOI) قصد دارند تا با كمك يكديگر براي جمع‌بندي سريع سند رسمي به گونه‌يي كه در برجام آمده و مطابق با قوانين ملي آنهاست، مسووليت‌ها و وظايف گروه كاري و كانال ارتباطي سازمان انرژي اتمي ايران (AEOI) آژانس انرژي اتمي چين (CAEA) را با هدف تسريع در تكميل به موقع پروژه مذكور ايجاد كنند.
منبع: یحیی زرین نرگس - تعادل
