رييس جمهور حجت را تمام كرد
شبكه‌هاي اجتماعي موبايلي فيلتر نمي‌شود
شبكه‌هاي اجتماعي و اپليكيشن‌هاي موبايل ازجمله نرم‌افزار و برنامه‌هايي هستند كه در ايران با اقبال زياد كاربران مواجه شده و ظهور اين شبكه‌ها و برنامه‌ها باعث شده است تا گمانه‌زني‌هاي مختلفي درخصوص اين شبكه‌ها صورت بگيرد به گونه‌يي كه در برهه‌يي از زمان فيلتر و مسدود شدن شبكه‌هاي اجتماعي از سوي كميته تعيين مصاديق محتواي مجرمانه در دستور كار قرار گرفت؛ وي‌چت نخستين شبكه اجتماعي بود كه فيلتر و مسدود شد، شبكه اجتماعي كه در كوتاه‌ترين زمان ممكن توانست كاربران زيادي را جذب كند اما بنا به دلايلي اين شبكه اجتماعي مسدود شد.
خبر اقتصادی - بعد از مسدود شدن وي چت زمزمه‌هايي مبني بر فيلتر شدن وايبر و واتس آپ نيز به گوش رسيد، خبري كه يك روز تاييد و روز ديگر تكذيب مي‌شد. در اين ميانه بود كه شبكه‌هاي اجتماعي و موبايلي ديگري نظير لاين، تانگو، كيك، تلگرام و ايمو متولد شد. درحالي كه همچنان گمانه‌زني‌ها و شايعه‌هايي براي مسدود شدن يا نشدن شبكه‌هاي اجتماعي مطرح شد، خبر از فيلتر شدن «واتس آپ» «وايبر» و «تانگو» از سوي دبير كميته تعيين مصاديق اعلام شد. خبري كه در ارديبهشت ماه سال 93 اعلام سپس با واكنش وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات مواجه شد. وزير ارتباطات اعلام كرد به دليل نقصان در تعداد راي‌گيري اين مساله بايد در جلسه شوراي عالي فضاي مجازي مطرح شود هرچند كه اين سخن وزير ارتباطات نيز پيامدهاي ديگري از سوي دبير كميته تعيين مصاديق و محتواي مجرمانه به همراه داشت اما سرانجام با ورود شخص رييس‌جمهور اين مساله ختم به خير شد.
وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات با بيان اينكه دولت موافق مسدود كردن و بستن شبكه‌هاي اجتماعي خارجي كه مخرب نيستند و در كشور جايگزين ندارند، نيست، گفته بود: دستور توقف فيلتر شبكه اجتماعي «واتس آپ» كه از سوي كارگروه تعيين مصاديق محتواي مجرمانه اعلام شده توسط رييس‌جمهور صادر شده است.
اين كش و قوس همچنان بين وزارت ارتباطات و كميته تعيين مصاديق محتواي مجرمانه ادامه دارد؛ به گونه‌يي كه بعد از ورود حسن روحاني رييس‌جمهور به اين مساله و توقف فيلتر شدن واتس آپ، دبير كميته تعيين مصاديق محتواي مجرمانه عنوان كرد كه رييس‌جمهور اجرا‌كننده قانون است بنابراين دستوري بر خلاف قانون صادر نمي‌كند و تصميم‌گيري درخصوص فيلتر و مسدودسازي محتواي مجرمانه همه سايت‌هاي اينترنتي ازجمله شبكه‌هاي اجتماعي برعهده كارگروه تعيين مصاديق محتواي مجرمانه است.
«عبدالصمد خرم‌آبادي» گفته بود: دستور رييس‌جمهور براي پيگيري وضعيت «واتس آپ» و شبكه‌هاي اجتماعي به عهده شوراي عالي فضاي مجازي است. فارغ از اين مساله كه چنين تصميمي از سوي رييس‌جمهور محترم اتخاذ شده باشد يا خير بايد بگويم كه براساس مقررات جاري، رييس‌جمهور اساسا اختيار اتخاذ چنين تصميمي را ندارد. زيرا رييس‌جمهور به عنوان رييس قوه‌مجريه، اجرا‌كننده قانون است بنابراين دستوري خلاف قانون صادر نمي‌كند.
وي گفته بود طبق ماده 21 قانون جرائم رايانه‌اي، تصميم‌گيري درخصوص فيلتر و مسدودسازي محتواي مجرمانه همه سايت‌هاي اينترنتي ازجمله شبكه‌هاي اجتماعي برعهده كارگروه تعيين مصاديق محتواي مجرمانه است و رييس‌جمهور رأسا نمي‌تواند مانع اقدامات كارگروه تعيين مصاديق شده و صلاحيت قانوني تصميم‌گيري در مورد شبكه‌هاي اجتماعي را از اين كارگروه سلب و آن را بر عهده شوراي عالي فضاي مجازي قرار دهد.
به گفته وي اگرچه رييس‌جمهور، رييس شوراي عالي فضاي مجازي است ولي بايد به اين نكته توجه شود كه تصميمات اين شورا با اكثريت آراء اعضاي آن شورا اتخاذ مي‌شود و شخص رييس‌جمهور در اين شورا فقط يك رأي دارد. بنابراين عدم اجراي مصوبه كارگروه توسط وزارت ارتباطات با استناد به دستور رييس‌جمهور فاقد وجاهت قانوني است.
اپليكيشن‌ها وزير را محبوب مي‌كنند
اما سرانجام واتس آپ فيلتر نشد و بسياري از كاربران اين مهم را بزرگ‌ترين نقطه قوت در دولت تدبير و اميد اعلام كردند. مساله‌يي كه باعث شد محمود واعظي، وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات محبوب‌ترين وزير كابينه دولت يازدهم لقب بگيرد.
با گذشت چند ماه از فيلتر نشدن واتس آپ و درحالي كه كاربران از مسدود نشدن شبكه‌هاي اجتماعي موبايلي مطمئن شده بودند در مردادماه سال 93 خبر از نامه ضرب‌الاجلي معاون اول قوه‌قضاييه به وزير ارتباطات روي سايت‌هاي خبري قرار گرفت. در اين نامه قوه قضاييه با تعيين ضرب‌الاجلي يك ماهه به وزارت ارتباطات خواستار مسدود شدن شبكه‌هاي اجتماعي موبايلي از قبيل واتس آپ، وايبر، تانگو و... شد.
«معاون اول قوه قضاييه با خطاب قرار دادن وزير ارتباطات و اشاره به دستور رييس قوه قضاييه عنوان كرده بود كه اگر وزارت ارتباطات نتواند ظرف مدت حداكثر يك ماه اقدام عاجلي نسبت به فراهم‌آوري زمينه و بستر فني مورد نياز مسدودسازي و كنترل اطلاعاتي موثر شبكه‌هاي ياد شده انجام دهد، قوه‌قضاييه در راستاي وظايف ذاتي خود نسبت به مسدودسازي شبكه‌هاي اجتماعي داراي محتواي مجرمانه اقدام مقتضي به عمل آورده و با متخلفان از دستورات قضايي در هر رده‌يي طبق قانون برخورد خواهد كرد.»
با سپري شدن ضرب‌الاجل قوه قضاييه، وزارت ارتباطات اعلام كرد كه دولت برنامه‌يي براي مسدودسازي شبكه‌هاي موبايلي ندارد و درصدد است براي اين شبكه‌ها جايگزين داخلي و بومي معرفي كند. از سوي ديگر نيز با اجرايي شدن فيلترينگ هوشمند روي شبكه‌ها محتواي مجرمانه اين شبكه‌ها مسدود مي‌شود. مساله‌يي كه وزارت ارتباطات در سه فاز قرار است آن را اجرايي كند و تاكنون دو فاز از سه فاز فيلترينگ هوشمند اجرايي شده و در فاز اول فيلترينگ هوشمند روي اينستاگرام اجرايي شده است.
اتمام حجت رييس جمهور
حالا با تشكيل جلسه شوراي عالي فضاي مجازي به رياست رييس‌جمهور و اظهارات حسن روحاني مبني بر تسهيل دسترسي و استفاده مردم از امكانات فضاي مجازي و شبكه‌هاي اجتماعي قرار است اين مباحث به پايان برسد.
حسن روحاني در جلسه اخير شوراي عالي فضاي مجازي با اشاره به تحولات ارتباطي و فرصت‌هايي كه فناوري‌هاي اطلاعاتي ايجاد كرده‌اند، گفته است: تسهيل دسترسي و استفاده مردم از امكانات فضاي مجازي و شبكه‌هاي اجتماعي و همزمان مقابله با سوءاستفاده از تبادل اطلاعات و آسيب‌هاي آن بايد مورد اهتمام باشد.
وي با اشاره به حجم قابل توجه سهم شركت‌هاي بزرگ ارتباطي در اقتصاد بين‌المللي و نقش بسترهاي اطلاعاتي در توسعه فعاليت‌هاي علمي و پژوهشي گفت: استفاده بهينه از فرصت‌هاي ارتباطي علاوه بر مزاياي اقتصادي، دسترسي متوازن به اطلاعات و خدمات الكترونيك، كاهش فساد در نظام اداري و هزينه‌ها و بهبود ترافيك و حفظ محيط زيست را نيز به همراه خواهد داشت.
رييس‌جمهور تعيين روش‌ها و استانداردهاي كارآمد و هوشمند براي استفاده سالم و بهره‌گيري از ابعاد فرهنگي و اقتصادي فضاي مجازي و در عين حال مراقبت نسبت به آسيب‌هاي فرهنگي را مورد تاكيد قرار داد.
روحاني تشويق استعدادهاي جوان و حمايت از شركت‌هاي دانش‌بنيان براي حضور در فضاي رقابتي را لازم دانست و ماموريت صندوق شكوفايي و نوآوري در اين زمينه را مورد تاكيد قرار داد.
حال به نظر مي‌رسد، تقابل بين كميته تعيين مصاديق و محتواي مجرمانه با دولت و وزارت ارتباطات با اين سخن رييس‌جمهور به پايان مي‌رسد. با اين حال بايد روزهاي آينده را هم رصد كرد.
منبع: مرجان محمدی - تعادل
