طرح‌هاي پياده راهسازي در پايتخت
توجه به اقتصاد شهر، پيش‌شرط موفقيت پروژه‌هاي شهري
پياده راه‌هاي 17 شهريور در شرق تهران تجربه تلخي بود كه اقتصاد اين منطقه را طي دوسال گذشته با مشكل جدي مواجه كرد تا نزديك به 3هزارنفر به‌طور مستقيم و غيرمستقيم متضرر شوند. شهرداري تهران اين طرح را بدون پيوست‌ها و توجيه اقتصادي اجرا كرد و تا پايان ادامه داد.
خبر اقتصادی - اكنون نيز شهرداري تهران طرح‌هاي ديگري براي پياده راهسازي در ساير نقاط شهر ازجمله بازار و ميدان راه‌آهن تهران در دست اقدام دارد و با وجود ضرورت ايجاد پياده‌راه‌ها در اسكلت شهري اما هنوز شك و شبهه زيادي در ميزان تاثير اين طرح بر اقتصاد شهر وجود دارد چون بخش زيادي از خريدوفروش در اين مناطق انجام مي‌شود. البته آن‌طور كه از سخنان 3نفر از اعضاي شوراي شهر تهران برمي‌آيد، هنوز پيوست‌هاي اقتصادي طرح‌هاي مربوط به پياده‌راه‌ها در شورا بررسي نشده است آن هم درحالي كه طي 7ماه گذشته براي ساماندهي و جلوگيري از بروز مشكلات مترتب بر فعاليت‌هاي شهري و عمراني شوراي نظام پذيرش در كميسيون‌هاي شورا تشكيل شد تا توجيه علمي طرح‌ها بررسي شود. ابوالفضل قناعتي، عضو كميسيون عمران شورا در اين باره به «تعادل» مي‌گويد: شهرداري تهران پيش از اجراي هر طرحي بايد پيوست‌هاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي طرح را در شوراهاي نظام پذيرش كه از 7ماه گذشته دركميسيون‌هاي شوراي شهر تهران تشكيل شده، ارائه دهد تا شورا به‌طور علمي درجريان طرح‌ها قرار گيرد چون پروژه‌هايي كه توجيه اقتصادي و اجتماعي دارند، مشكلات ترافيكي كمتري براي شهر ايجاد خواهند كرد. از پروژه پياده راهسازي ميدان 17 شهريور طرح ناموفقي است كه او نيز به آن اشاره مي‌كند و مي‌گويد: متاسفانه اين اقدام بدون بررسي انجام شد و در نهايت مشكلات زيادي را براي كسبه از لحاظ معيشتي رقم زد. ازسوي ديگر منجر شد تا بار ترافيكي خيابان اطراف اين محدوده افزايش غيرمعقولي داشته باشد. البته شهرداري تهران طرح‌هايي را به اسم زيباسازي و مرمت ميادين تهران به شورا آورده بود اما پياده راهسازي جزو آن نبود. با اين حال اكنون حدفاصل ميدان امام حسين تا ميدان شهدا كه بيشتر از يك كيلومتر است، به عنوان پياده‌راه بسته شد. طرحي كه 450 كسبه را با مشكل مواجه كردند و بر فعاليت اقتصادي 2هزار تا 3هزار نفر به‌طور غيرمستقيم تاثير منفي گذاشت. اقدام ناپخته شهرداري تهران در اين منطقه منجر شد تا مشكلات دسترسي ساكنين افزايش يابد. به همين دليل طي ماه‌هاي گذشته شوراهاي نظام پذيرش در كميسيون‌هاي شورا تشكيل شد تا پيوست‌هاي مطالعاتي طرح‌ها در اين شورا بررسي شود تا درصورت نبود مشكل اجرا شود.
آيا مشكل كسبه 17 شهريور با طرح جديد شهرداري براي صنف جديد پوشاك در اين منطقه حل شد؟ قناعتي پاسخ به اين سوال مي‌گويد: البته اين مشكلات همچنان به قوت خود باقي است و اميدواريم شهرداري تهران بتواند طرح ايجاد مركز پوشاك در اين منطقه را عملياتي كند تا كسبه‌يي كه متضرر شده‌اند، بتوانند با تغيير صنف به چرخه فعاليت بازگردند يا با قيمت مناسبي ملك افرادي كه حاضر به تغيير صنف نيستند را خريداري كند.
او درباره اقدامات جديدي كه قرار است در ميدان راه‌آهن انجام شود، توضيح مي‌دهد: اگر پياده‌راهي ايجاد شود و در نهايت بار ترافيكي ميدان راه‌آهن به خيابان‌هاي اطراف آن كشيده شود با آن مخالف هستيم. اما درصورتي كه اين پياده‌راه تنها در محدوده جلوي ايستگاه راه‌آهن و محل استقرار تاكسي‌ها و مسافربرها باشد، اشكالي هم ندارد. اگر بتوانيم در محيط‌هاي بسته معابر كه عرض كمي دارند از ورود خودرو جلوگيري كنيم، ممكن است در نهايت باعث آرامش محل و كاهش آلودگي‌ها شويم. براي رفع مشكل حمل‌ونقل بار هم مي‌توان از چرخ‌هاي باري استفاده كرد، اما اگر باز هم اين اقدام چه درمحدوده ميدان راه‌آهن و چه بازار تهران مشكلات كسبه را افزايش دهد شورا موافق با آن نيست. با اين حال هر قدر بتوانيم مردم را به پياده‌راه تشويق كنيم، بهتر است به شرطي كه بتوانيم وسيله پاك براي تردد مردم درنظر بگيريم تا مشكلي در رفت‌وآمد آنها ايجاد نشود.
اقبال شاكري عضو ديگر كميسيون حمل‌ونقل شورا است كه البته رييس شوراي نظام پذيرش نيز هست. او با اظهار بي‌اطلاعي از پيوست‌هاي طرح‌هاي پياده راهسازي به «تعادل» مي‌گويد: نظام پذيرش شورايي براي تاييد طرح‌هاي جديد شهرداري تهران است اما طرح پياده راهسازي بايد در شوراي نظام پذيرش كميسيون معماري و شهرسازي بررسي شود. البته هيچ تفاوتي ندارد كه پروژ‌هاي شهري چه ماهيتي داشته باشند؛ عمراني يا غيرعمراني هم كه باشند، بايد به تاييد نظام پذيرش برسند. البته غلامرضا انصاري، عضو كميسيون برنامه و بودجه شوراي شهر به‌طور كلي با طرح پياده راهسازي موافق است اما همچنان ايجاد زيرگذرها در مبادي اصلي، ترامواي زميني و امكان ايجاد مشاغل متناسب با گردشگري به واسطه بافت تاريخي مناطقي چون بازار تهران را ضروري مي‌داند. او به خبرنگار تعادل مي‌گويد: در موضوع پياده راهسازي بايد گفتمان‌مان را در مناطق مركزي شهر تغيير دهيم. اكنون حتي در ساير كشورهاي صنعتي هم اين موضوع به‌طور جدي پيگيري مي‌شود اما قطعا اجراي آن نياز به بررسي‌هاي زيادي دارد. به دليل جاذبه‌هاي توريستي كه مناطق مركزي تهران داراي آن هستند، مي‌توان باعث افزايش تمايل گردشگران خارجي براي ورود به تهران شود. يكي از مهم‌ترين آسيب‌هاي پياده راهسازي از بين رفتن مشاغل وابسته به تردد در مراكز خريدوفروش است اما انصاري معتقد است كه بايد مشاغل را دچار تغيير كرد. او با اشاره به مشاغلي كه طي 10سال گذشته به علت تغييرات دچار فروپاشي شدند، توضيح مي‌دهد: به جاي آنها مشاغل جديدي به وجود آمدند. البته طبيعي است كه در اجراي طرح‌ها نمي‌توان همه مردم را راضي نگه داشت اما با اين وجود تكنولو‍ژي‌هاي جديد پتانسيل تشكيل مشاغل جديدي را به وجود آورده است و مي‌توان روي اين بخش كار كرد. شايد يكي از دلايل شكست در پياده راهسازي 17 شهريور هم اين بود كه پيوست‌هاي آن جدي گرفته نشد و روي مشاغل جديد كمتر كار شد. اما ما در نشست‌هايي كه با شهرداران مناطق داشتيم خواستار توجه به پيوست‌ها شديم. در هرصورت اگر فكري براي آينده شاغلان اين مناطق نداشته باشيم، قطعا تجربه تلخ گذشته تكرار خواهد شد. ازسوي ديگر همان‌طور كه طي سال‌هاي گذشته صنف مصالح ساختماني از تهران خارج شد و به حومه شهر رفت، مي‌توان براي صنوفي كه در بافت مركزي شهر متمركز هستند نيز مكان ديگري درنظر گرفت. درهمه جاي دنيا پاريس، لندن و ايتاليا بافت مركزي شهرها را به همين صورت ساماندهي كرده‌اند. بنابراين ما نيز بايد بازتعريف مجددي براي نگهداري و محافظت از بافت تاريخي شهر داشته باشيم.
منبع: نیره خادمی - تعادل
