پتروشيمي به مثابه پيشران اقتصادي ماهشهر

خبر اقتصادی - هنگامي كه از بندر ماهشهر و اهميت اقتصادي و استراتژيك آن صحبت مي‌شود، منظور قسمت صنعتي اين شهر و نه قسمت بومي و قديم ماهشهر است. ماهشهر جديد، در پي ايجاد بندر صادراتي نفت به وجود آمده و تا قبل از ساخته شدن تاسيسات خارگ، ‌بزرگ‌ترين بندر صادراتي نفت ايران بوده است.

بندر ماهشهر با احداث راه‌آهن سراسري و تاسيس و توسعه بندر شاهپور در اوايل حكومت پهلوي جان گرفت. پس از آن، به اين بندر براي صدور نفت خام توجه شد و به تدريج با كشيده شدن لوله‌هاي نفت كه نفت را از شهر آغاجاري به پالايشگاه آبادان و از آنجا به بندر ماهشهر مي‌رساند و با ايجاد مخازن نفت، ماهشهر در مسير آباداني قرار گرفت. مهم‌ترين صنعت فعلي ماهشهر صنعت پتروشيمي است و اين بندر ميزبان جمعي از بزرگ‌ترين و بااهميت‌ترين مجتمع‌هاي پتروشيمي ايران است. مزيت‌هاي فراوان اقتصادي در آبراهه خورموسي، شركت ملي صنايع پتروشيمي را بر آن داشت كه از سال 70، ‌توسعه صنايع پتروشيمي را با جديت بيشتر در اين منطقه دنبال كند. علاوه بر تاسيسات مربوط به صادرات نفتي در بندر ماهشهر، ‌وجود كارخانه گاز مايع و صدور گاز از اين بندر و همچنين وجود تاسيسات عظيم و گسترده پتروشيمي در بندرامام خميني واقع در 20كيلومتري ماهشهر بر اهميت اين شهر افزوده است.

براي توسعه هرچه بيشتر صنعت پتروشيمي، سازمان منطقه ويژه اقتصادي پتروشيمي جهت مديريت و تحقق توسعه فعاليت‌هاي صنعتي و اقتصادي در منطقه از جمله صنايع پتروشيمي، به صورت

زيرمجموعه‌يي از شركت ملي صنايع پتروشيمي، براساس مصوبه تيرماه سال 1376 شوراي عالي مناطق آزاد تجاري-صنعتي فعاليت‌هاي خود را در سال 1377 آغاز كرده و از سرمايه‌گذاران داخلي و خارجي براي سرمايه‌گذاري در اين منطقه مهم اقتصادي دعوت به عمل آورده است. منطقه ويژه اقتصادي ماهشهر در ابتدا فعاليت خود را در محدوده‌يي به وسعت 1700هكتار آغاز كرد و در سال 85 با مصوبه دولت وقت، مساحت آن به 2600هكتار افزايش يافت. در نتيجه شركت‌هاي پتروشيمي بندرامام، رازي و فارابي در محدوده اين منطقه قرار گرفتند. اين منطقه با توجه به موقعيت طبيعي و جغرافيايي و همچنين برخورداري از تسهيلات قانوني مناطق ويژه، براي توسعه صنعت و تجارت به ويژه صنايع پايين‌دستي، جذب تكنولوژي‌هاي جديد و افزايش اشتغال ايجاد شده است. اين منطقه از طريق بندرامام به آب‌هاي آزاد بين‌المللي و از طريق راه‌آهن سراسري به تركيه، اروپا و آسياي مركزي دسترسي دارد.

از مهم‌ترين پتروشيمي‌هايي كه در اين منطقه قرار دارند، مي‌توان به مجموعه مجتمع‌هاي پتروشيمي بندرامام شامل فرآورش بندرامام، كيميا بندرامام، بسپاران بندرامام، آب‌نيرو بندرامام و نيز پتروشيمي‌هاي اروند، اميركبير، بوعلي‌سينا، تندگويان، خوزستان، فجر، ‌كارون، رازي و مارون اشاره كرد.

هم‌اكنون 21 مجتمع‌ پتروشيمي از مجموع 53 پتروشيمي كشور (حدود 40درصد تعداد مجتمع‌هاي پتروشيمي) در ماهشهر واقع شده‌اند كه مجموع ظرفيت توليد آنها بيش از 25ميليون تن در سال (معادل 43درصد كل توليد پتروشيمي ايران) است. اين مساله نشان از اهميت ويژه و نقش گلوگاه استراتژيك ماهشهر در مناطق نفت و گاز و در صنعت پتروشيمي و اقتصاد ايران دارد. مجتمع‌هاي واقع در ماهشهر محصولات متنوعي از جمله اتان، پروپان، بوتان، پنتان، اتيلن، پلي‌اتيلن، پروپيلن، انواع برش‌ها، زايلين، VCM، رافينيت، پي‌وي‌سي و ساير محصولات پتروشيمي توليد مي‌شود. روز گذشته نشستي با حضور فرماندار ماهشهر، مديرعامل سازمان منطقه اقتصادي پتروشيمي ماهشهر، شهردار ماهشهر و تعدادي از مديران عامل مجتمع‌هاي پتروشيمي واقع در ماهشهر برگزار شد و در آن به بررسي اثرات صنعت پتروشيمي در توسعه ماهشهر پرداخته شد. به گزارش «نيپنا» در اين نشست منصور قمر فرماندار و نماينده عالي دولت در ماهشهر همكاري‌هاي صنايع پتروشيمي در اجراي بخشنامه خريد داخل، باعث شد تا استاندار خوزستان، در آخرين جلسه شوراي اداري استان خوزستان، عملكرد پتروشيمي را بسيار اثربخش تعبير كند و از مديرعامل منطقه ويژه اقتصادي پتروشيمي به نمايندگي از صنايع اين منطقه تقدير به عمل آورد. وي ضمن ابراز خرسندي از اين رويداد و نقش بي‌بديل صنعت پتروشيمي در موفقيت شهرستان گفت: اين تصور كه صنعت پتروشيمي صرفا به فكر توليد خودش است و كاري به شهرستان ندارد، تصور غلطي است؛ بايد دانست كه شهرستان و صنعت در ابعاد مختلف داراي تعاملات بسيار خوبي هستند. فرماندار شهرستان ماهشهر تاكيد كرد: البته بايد در نظر داشت كه توجه يك‌سويه به اقتصاد بومي آفت‌هايي نيز دارد كه بايد در جاي خود مورد بررسي و آسيب‌شناسي قرار گيرند و ما در برنامه‌هاي خود، رفع اين معضلات را به جد پيگيري مي‌كنيم. وي خاطرنشان كرد: صنايع پتروشيمي قدم خود را برداشته‌اند و اكنون ما به عنوان مسوولان شهرستان، بايد در قبال آن در ستاد تنظيم بازار، دغدغه‌هاي ايشان را در خصوص قيمت‌ها و كيفيت اجناس مد نظر قرار داده و گام‌هاي عملي خود را ‌برداريم.

قمر با اشاره به ديگر ظرفيت‌هاي موجود علاوه بر پتروشيمي در ماهشهر افزود: «برخي به اشتباه تصور مي‌كنند تمام بيكاران ما بايد در بخش پتروشيمي مشغول كار شوند؛ در صورتي كه ما در ماهشهر علاوه بر پتانسيل بازرگاني، حدود 50هزار هكتار زمين مناسب براي كشاورزي داريم و از طريق برگزاري جلسات با سازمان آب و برق به‌دنبال مجوز اجراي طرح زهكشي براي حل مساله آب براي كشاورزي هستيم.»