پس از ماهها مذاكرات نفسگير ميان ايران و گروه 1+5 بر سر برنامه هستهيي كشور، سرانجام اين مذاكرات در تيرماه سالجاري به نتيجه رسيد و طرفين مذاكرات به يك توافق جامع بر سر برنامه هستهيي ايران و لغو تحريمهاي بينالمللي دست يافتند. در همين خصوص شوراي امنيت سازمان ملل متحد نيز چند روز پس از اعلام توافق وين، با تصويب قطعنامهيي، توافق هستهيي ميان ايران و گروه 1+5 را مورد تاييد قرار داد و اجراي آن را ضمانت كرد.

خبر اقتصادی - اين درحالي است كه پس از ماهها كشوقوس بر سر تصويب اين توافق تاريخي در مجالس قانونگذاري ايران و امريكا، تنها پس از چند روز از تصويب طرح برجام در مجلس شوراي اسلامي، آژانس بينالمللي انرژي اتمي با انتشار بيانيهيي برنامه هستهيي ايران را شفاف اعلام كرد و از همكاري كامل ايران با بازرسان آژانس خبر داد. در بيانيه آژانس آمده است، همه اقدامات مندرج در نقشه راه بر سر برنامه اتمي ايران از گذشته تا به امروز بهصورت كامل انجام شده و قرار است تا 24آذر ماه يوكيو آمانو مديركل آژانس حاصل ارزيابي نهايي خود را از همه مسائل براي اقدام به شوراي حكام تقديم كند.
اكنون نوبت 1+5 است
درحالي كه پيش از اين علياكبر صالحي رييس سازمان انرژي اتمي، همكاري ايران با آژانس را در چارچوب حاكميت و منافع ملي كشور خوب ارزيابي كرده بود، رضا نجفي سفير و نماينده دايم ايران در آژانس بينالمللي انرژي اتمي پس از انتشار اين گزارش گفت: ايران به تعهدات خود با حسننيت عمل كرد و اكنون نوبت 1+5 است كه براي بستن پرونده مسائل گذشته در آژانس اقدام كند. براساس توافق انجام شده با گروه 1+5 در برجام، اعضاي اين گروه بايد قطعنامهيي را به اجلاس فوقالعاده ماه دسامبر شوراي حكام آژانس ارائه كنند كه هدف آن بستن پرونده مسائل گذشته است. بستن پرونده مسائل گذشته راه را براي اجراي برجام هموار ميكند كه اقدامات مندرج در آن همه معطوف به آينده است. همانطور كه شوراي امنيت با تصويب قطعنامه2231 لغو تمامي قطعنامههاي پيشين را مقرر كرد قطعنامههاي قبلي شوراي حكام نيز بايد تماما لغو شوند.
بيش از هر چيز نگران حقوق مردم هستيم
در همين راستا محمدجواد ظريف وزير امور خارجه كشورمان، بااشاره به برنامهريزي دولت براي اجراي برجام، گفت: روز اجراي برجام ازسوي جمهوري اسلامي به مولفههاي بسياري بستگي دارد. وي با بيان اينكه زمان اجراي برجام به زمان اتمام مراحل داخلي بستگي دارد، افزود: اجراي برجام از روز دوشنبه هفته آينده به بعد ميتواند صورت گيرد، البته يكسري كارها و اقدامات زمينهيي مانند بازسازي نيروگاه اراك ازسوي وزارت خارجه براي اجراي برجام درحال انجام شدن است. بهنظر من از نظر قانون از روز دوشنبه ميتوان روند اجراي برجام را كليد زد، اما نياز است كه در اين حوزه اطمينانهاي لازم را بهدست آوريم، از اينرو در اين رابطه تاكنون براي حفظ حقوق مردم با دقت و بهصورت كارشناسي عمل كرديم. وي تاكيد كرد: باتوجه به اتمام مراحل تصويب طرح برجام در مجلس، ما هماكنون نگران حقوق مردم بيش از هر چيز ديگري هستيم و تلاش ميكنيم جزييات با دقت نهايي شده تا به نحو احسن امور انجام شود.
حصول توافق در نتيجه ديپلماسي سخت
جان كري وزير امور خارجه امريكا، اعلام كرد كه شروط بنيادين توافق هستهيي با ايران تا سه روز آينده اجرايي ميشود. وي طي سخناني در مراسم گشايش مدرسه مطالعات جهاني و بينالمللي دانشگاه اينديانا گفت: امريكا با رهبري بنيادين خود توانست هفت كشور را براي رسيدن به توافق تاريخي (برجام) در كنار هم قرار دهد. اين توافق در نتيجه ديپلماسي سخت و دشواري بهدست آمد كه در دو دوره رياستجمهوري طول كشيد؛ ما كار را با تحريم شروع كرديم، اما تحريم يك ابزار بود و هدف نبود. ما تنها از طريق مذكرات مستقيم با حمايت شركاي زيادي ازجمله روسيه و چين توانستيم مقامهاي ارشد ايران را به پذيرش محدوديتها بر برنامه هستهيي متقاعد كنيم. اكنون در حال حركت به سوي اجراي اين توافق هستيم و ضروري است كه در اين مرحله نيز هوشياري و وحدت رويكرد و هدف مشترك خودمان را حفظ كنيم. اكنون خاورميانه مكان بهشدت آشوبزدهيي است، اما هر مشكلي در منطقه بسيار بدتر خواهد شد اگر كشورهاي منطقه بخواهند به سمت سلاح هستهيي بروند. به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي، كري در پايان سخنانش گفت: توافق با ايران بهترين راه براي تضمين اين مساله است كه چنين امكاني اكنون و براي هميشه بسته شده است و هر كشوري در منطقه ازجمله متحدان كليدي ما، بهدليل حصول اين توافق امنتر هستند.
در روز اجرا قرار داريم
ازسوي ديگر جان كربي سخنگوي وزارت امور خارجه امريكا در نشست خبري خود در پاسخ به اظهارات اخير جان كري وزير امور خارجه اين كشور گفت: آنچه قرار است در 18اكتبر (26مهرماه) اتفاق بيفتد عملياتي شدن توافق است. پس توافق در اين تاريخ به مرحله اجرا درميآيد چون اكنون 90روز از زمان تصويب قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل در تاييد برنامه جامع اقدام مشترك (برجام) ميگذرد. به گزارش ايسنا، كربي افزود: بنابراين روز عملياتي شدن يك تاريخ تعيين شده در تقويم است كه در آن تمام طرفهاي برجام گامهاي لازم براي تضمين اجراي اين توافق را برميدارند. ما در روز اجرا قرار داريم، اين يك هدف كاملا متفاوت است.
يك گام تا پايان چالش 12ساله
سيدعباس عراقچي معاون حقوقي و بينالملل وزارت امور خارجه گزارش روز آژانس را يك گام بسيار مهم تا پايان چالشي دانست كه «12سال كشور را درگير خود كرده و بهانهيي براي اتهامزني و توجيهي براي تحريمهاي ايران شده بود.» وي در ارزيابي اين گزارش گفت: با تكميل اطلاعات مورد نياز آژانس، همكاري ايران و آژانس در اين خصوص خاتمه يافت و آژانس تاييد كرد ايران هر كاري براي حل مسائل مربوط به گذشته لازم بوده انجام داده است. در حقيقت آژانس ديگر سوالي در خصوص مسائل گذشته يا به اصطلاح پيامدي از ايران ندارد چون همه پرسشها پاسخ داده شده و همه مستندات لازم ارائه شده و شفافسازي كامل از طرف ايران صورت گرفته است. عضو ارشد تيم مذاكرهكننده ايران درباره برنامههاي پيش روي ايران و 1+5 براي اجراي برجام گفت: با توجه به اينكه روال قانوني در ايران طي شده و روال قانوني در كشورهاي 1+5هم پيش از اين طي شده بود، روز يكشنبه راس موعد 90 روز را روز تصويب يا Adoption Day اعلام خواهيم كرد. در اين روز آقاي ظريف و خانم موگريني بيانيه مشتركي صادر ميكنند و طبق برجام در همان روز شوراي وزيران اتحاديه اروپا تحريمهاي اروپا را لغو ميكند و رييسجمهور امريكا هم دستورات اجرايي را لغو و اجراي تحريمهاي كنگره را متوقف خواهد كرد.
منبع: تعادل