سلامت جنسي، تابوي جامعه ايراني

خبر اقتصادی - محمدهادي ايازي در ادامه با تاكيد بر آسيب‌هاي اجتماعي كه زنان را تهديد مي‌كند، افزود: «كساني كه درگير آسيب‌هاي اجتماعي هستند به هيچ عنوان اقدامي در اين مورد صورت نمي‌گيرد. شايع‌ترين سرطان‌هاي زنان قابل پيشگيري بودند و اگر زنان را آموزش مي‌داديم حتما اين آمار كاهش مي‌يافت. ما منتظر ارتقاي كيفيت زندگي زنان هستيم ولي متاسفانه زندگي زنان در ميانسالي و سالمندي خيلي خوب نيست.»

در ادامه اين نشست دكتر سياري، معاون وزير بهداشت نيز گزارشي در مورد فعاليت وزارت بهداشت ارائه كرد كه مهم‌ترين بخش آن برپايي مراكز خياطي، بافندگي، گليم‌بافي، مهدكودك و فراهم كردن تغذيه رايگان براي زناني كه داشتند، بود.

 

شهيندخت مولاوردي، معاون امور زنان رياست‌جمهوري در نشست مشترك معاونت امور زنان رياست‌جمهوري و وزارت بهداشت گفت: «نشست‌هاي ماهانه‌يي را به صورت چرخشي در وزارتخانه‌هاي مختلف داريم كه براي شناسايي ظرفيت‌هاي آن وزارتخانه‌ها در حوزه‌هاي مربوط به زنان كه براي هم‌افزايي و هماهنگي بيشتر برگزار مي‌شود. البته دو وزارتخانه بهداشت و علوم، هنوز تكليف اين موضوع را مشخص نكرده‌اند كه منتظر پاسخگويي آقاي وزير هستيم.»

مولاوردي كشته شدن تعداد كثيري از هموطنان در فاجعه منا را تسليت گفت و اعلام كرد: «نزديك به 50 نفر از خانم‌هايي كه عمدتا از اهل تسنن و از استان آذربايجان غربي و گلستان بودند در اين فاجعه جان خود را از دست داده‌اند. يكي از كساني كه احتمال مي‌رود جزو جان‌باختگان باشد فرماندار محترم بندر تركمن مرجان نازقليچي هستند كه اميدواريم به سلامت بازگردند. آرزوي سلامتي و صبر براي اين خانواده‌ها داريم. همچنين از حضور و سفر آقاي هاشمي، وزير بهداشت در مكه كه سبب پيشبرد فعاليت‌ها و تسكين بازماندگان شد، تشكر مي‌كنيم.»

البته تشكر او به موضوع منا ختم نشد و در ادامه صحبت، با تقدير از طرح تحول سلامت، اين طرح را بعد از مذاكرات هسته‌يي يكي از شاخص‌ترين دستاورد‌هاي دولت يازدهم دانست كه نتايج بسيار رضايت‌بخشي داشته است و اظهار اميدواري كرد كه در دوران آينده زمينه‌هاي لازم براي اجرايي شدن تمام اهداف اين طرح بزرگ فراهم شود.

مولاوردي، صحبت را با اشاره به تعريف نوين سلامت ادامه داد و گفت: ‌«طبق اين تعريف، سلامت مولفه‌هاي فراواني دارد و فقط به معناي نبود بيماري نيست. همان‌طور كه صلح، در نبود جنگ خلاصه نمي‌شود. در بحث سلامت تعريفي كه الان ارائه مي‌شود فراتر از سلامت جسماني است. امروز، سلامت پيشرفت توسعه پايدار است و زنان محور اصلي و اساسي سلامت خانواده و به تبع آن جامعه و نهايتا توسعه پايدار هستند. با توجه به نقش و تاثيري كه زنان به عنوان نيمي از جمعيت كشور و در مقام نخستين محافظان و آموزگاران كودكان در حفظ سلامت جامعه دارند، سلامت آنها بايد محور برنامه‌هاي سلامت در كشور باشد و تامين نيازهاي زنان در هر دوره سني مورد توجه و اهميت قرار گيرد.»

معاون امور زنان رياست‌جمهوري ادامه داد: «در ماده 230 قانون پنجم توسعه، اين معاونت موظف شده با همكاري دستگاه‌هاي اجرايي مربوطه، اقدامات قانوني لازم را جهت ارتقاي سلامت زنان انجام دهد. اين همكاري براي ما مهم است زيرا ما جايگاه ستادي داريم و امكانات، اختيارات و بودجه يك وزارتخانه را نداريم. تنها كاري كه براي ما مفروض است، همكاري با دستگاه‌هاي مربوطه است تا با كمك آنها سلامت زنان را ارتقا ببخشيم. قطعا در برنامه ششم توسعه هم به مساله سلامت زنان توجه لازم را خواهيم داشت.»

وي، با اشاره به تاثير جنسيت بر بحث سلامت گفت: «اين موضوع ايجاب مي‌كند كه تفاوت‌هايي را در بحث سلامت زنان و مردان در نظر بگيريم. اميد به زندگي و نرخ مرگ و مير در جمعيت زنان كمتر از مردان است. اما بر اساس آمارهاي بهداشتي زنان نسبت به مردان آسيب‌پذيري بيشتري در مقابل برخي بيماري‌ها دارند و شيوع برخي بيماري‌هاي جسمي مانند بيماري‌هاي اسكلتي يا عضلاني و بيماري‌هاي روحي رواني مانند افسردگي در زنان خيلي بيشتر از مردان است. در بحث افسردگي آمارها نشان مي‌دهد زنان دوبرابر مردان مبتلا به اين بيماري هستند. بنابراين لازم است كه برنامه‌هاي مربوط به سلامت زنان، همه چرخه زندگي آنها را مدنظر بگيرد و صرفا محدود به زمان بارداري نباشد. بيماري‌ها يا نارسايي‌هايي وجود دارد كه يا مختص زنان است يا در آنها شايع‌تر است. در حوزه سلامت اجتماعي هم نگراني‌هايي وجود دارد، به عنوان مثال زنانه شدن بيماري ايدز به خاطر تغيير روش انتقال اين بيماري از روش‌هاي تزريقي به روش‌هاي مقاربتي كه قرباني اصلي آن را زنان تشكيل مي‌دهند. اين مساله نيز بايد در برنامه‌هاي سلامت زنان مورد توجه قرار گيرد.»

مولاوردي ادامه داد: «تاثير عوامل اقتصادي بر سلامت زنان را نمي‌توان منكر شد. سست شدن ريشه‌هاي اخلاقي، روابط ناسالم در جامعه، مهاجرت بي‌رويه به شهرها، سكونت در سكونتگاه‌هاي غيررسمي و ناهماهنگي موجود بين سازمان‌هاي مربوطه را هم بايد به عوامل تاثيرگذار بر سلامت افراد و به وي‍ژه زنان اضافه كرد. ناكافي بودن آگاهي زنان از اهميت توجه به راه‌هاي پيشگيري از ابتلا به بيماري‌ها، يكي از معضلاتي است كه سلامت زنان با آن روبه‌روست كه به سبك زندگي، عادات غذايي و موقعيت اجتماعي خانوارها برمي‌گردد. هرچند كه در يكي، دو دهه اخير وضعيت سلامت زنان تغييرات و دستاوردهاي جدي داشتيم، اما هنوز تا وضعيت مطلوب فاصله زيادي داريم كه اميدواريم اين نشست‌ها به كم كردن فاصله ميان زنان و مردان در حوزه سلامت كمك كند.»

معاون امور زنان رياست‌جمهوري در ادامه به تشريح فعاليت‌هاي سازمان متبوع خود پرداخت و گفت: «اين معاونت در دو سال اخير برنامه‌هايي در دستور كار قرار داده كه بيشتر از طريق تبادل تفاهمنامه بين وزارتخانه‌ها و دستگاه‌هاي اجرايي، علي‌الخصوص وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و وزارت آموزش و پرورش دنبال مي‌شود. به واسطه همين تفاهمنامه‌ها، سلامت دختران دانش‌آموز مورد پايش قرار گرفته است. همچنين كلينيك‌هاي سلامت خانواده در 9 استان كشور در حال راه‌اندازي است كه سال 95 از خدمات آنها بهره‌مند خواهيم شد. در مورد اهداف و سياست‌هاي كلي جمعيتي با توجه به مجموعه بندهاي ابلاغي مقام معظم رهبري، مشاركتي با وزارتخانه آغاز شده تا در آينده نسلي كارآمد و سالم داشته باشيم. براي حمايت از مادران شاغل و تشويق آنها به فرزندآوري يك بسته حمايتي با مشاركت سازمان مديريت و برنامه‌ريزي تدوين شده است. هم بحث احداث مهدكودك در جوار ادارات مجددا مطرح شده و هم طرح‌هايي براي ايجاد محيط‌هاي دوستار كودك براي شيردهي و تغذيه در همه اماكن و سازمان‌ها وجود دارد. در خصوص سلامت اجتماعي، بحث زنان كارتن‌خواب و زنان باردار بي‌سرپناه مطرح است كه معاونت به‌طور جدي در حال بررسي آن است. تفاهمنامه‌يي با وزارتخانه راه و شهرسازي امضا شده تا در جهت توانمند‌سازي زنان ساكن در حاشيه شهر و سكونتگاه‌هاي غيررسمي اقدام شود.»

مولاوردي در نهايت گفت: «هدف ما اين است كه كسي فعاليت جزيره‌گونه در اين زمينه نداشته باشد و هدف تنها ارائه گزارشي از فعاليت‌ها نباشد. نهايتا قصد داريم توجه دستگاه‌ها، متوليان و مسوولان را به ضرورت خدمات مناسب به گروه‌هاي در معرض خطر، يعني زنان فقير و محروم، سرپرست خانوار، زنان خود سرپرست، زنان معلول، زنان زنداني و زنان پناهنده جلب كنيم.»

 كاش در تصويب قطعنامه‌ها هم مانند برجام حساس بوديم

وزير بهداشت پس از خيرمقدم به ميهمانان و تبريك هفته سلامت بانوان در ايران و روز ملي استاندارد، مي‌گويد: «اميدواريم با همفكري بتوانيم بخشي از مشكلات اين زنان را مرتفع كنيم.»

دكتر سيدحسن هاشمي، با گراميداشت ياد و خاطره شهداي منا مي‌افزايد: «تعبير زيباتر ازجمله امام در مورد بانوان نيست كه فرمودند از دامن زن مرد به معراج رفت. بانوان را بهداشت يار مي‌بينيم. بالاخره جايگاه زن در خانواده مثل عمود خيمه است به خصوص درشرايطي كه امروز مردان گرفتارند و زندگي سخت است. اداره زندگي به عهده خانم‌هاست. بنابراين وقتي بانويي به دليل قابل پيش‌بيني پيشگيري از بين مي‌رود، انگار خانواده‌يي از بين مي‌رود. زنان بايد به ميزان نمك و قند و روغن و... استفاده در غذا اهميت دهند. بخش عمده بيماري‌هاي قلبي و عروقي به دليل روغن‌هايي است كه طي 30سال گذشته مصرف كرده‌ايم. اين بيماري‌ها 50درصد علل مرگ را تشكيل مي‌دهند.»

وي با اشاره به نقش موثر زنان در زمينه پيشگيري از آسيب‌هاي اجتماعي و معلوليت‌هايي تاكيد مي‌كند: «شاهد هستيم كه آدم‌هاي موفق مادران دلسوز و مسوولي داشتند. با وجود اينكه ممكن است در خانواده گروكشي باشد، آنها اجازه ندادند كه بچه‌ها به چالش پدر و مادر وارد شوند. اميدواريم آموزش لازم در زمينه بهداشتي كمك‌هايي كه لازم است به اين جمعيت بزرگ كشور ارائه كنيم. يكي از دلايل فرزندآوري جدا از تاثيري كه از جهان داشتيم، سواد است. سواد تا جايي خوب است كه به نهاد خانواده آسيب نزند و اين دوجنس به جاي نان‌آور خانواده و نفقه‌دهنده عوض نشود.»

وي با اشاره به اين آماري از سال‌هاي زندگي بعد از فوت همسر وجود دارد، مي‌گويد: «يك جامعه آماري 11هزارنفري كه همسر خود را از دست داده بودند، نشان داد كه متوسط عمر خانم‌ها بعد از فوت همسرشان 6.5سال و متوسط عمر آقايان 1.5 است.»

به گفته وزير بهداشت، در وزارت بهداشت تفاوت جنسيتي وجود ندارد. درحال حاضر ركورددار خانم‌ها هستند و خوشحاليم كه سواد و تخصص آنها بيشتر شود. ولي بايد قبول كنيم كشور به اين نياز دارد كه آقايان هم به عنوان كساني كه بخشي از زندگي را به عهده دارند، بتوانند فرصت را هم كسب كنند.

دكتر سيدحسن هاشمي با اشاره به سلامت بانوان مي‌گويد: «ما هنوز با نقطه مطلوب سلامت خانواده فاصله داريم. كميته‌هايي براي مرگ نوزادان و بانوان باردار كه با كوشش، تلاش، جديت و تعصب مسائل را دنبال مي‌كند و هر مرگي كه اتفاق مي‌افتد را بررسي مي‌كنيم. كاهش بسيار زيادي در مرگ‌ومير بانوان داشتيم كه به بركت توسعه و باسوادشدن است. تفاوت زيادي در سبك زندگي ايرانيان ايجاد شده به ويژه بانوان درطول 30سال گذشته است. بيشتر اين تغييرات خوب بوده اما برخي از آنها هم مطلوب نبوده و در بين ايرانيان قشري كه بيشتر به خود آسيب مي‌رساند، خانم‌ها هستند. يعني براي زيبا بودن اقداماتي انجام مي‌دهند كه بسيار مضر است. آگاهي بخشي در قالب NGO‌هايي كه وجود دارد، مي‌تواند كمك باشد.»

وي با بيان اينكه دولت در بخشي از اتفاقات اجتماعي مقصر است، مي‌افزايد: «بخش‌هايي هم خود افراد مقصرند. به همان نسبت كه آقايان مقصرند، خانم‌ها هم بي‌تقصير نيستند. نبايد بگذاريم از بار منفي طلاق درجامعه كاسته شود. اين براي حكومتي كه افتخار آن جمهوري اسلامي است، شاهد اين همه طلاق و به تبع آن باعث سرشكستگي و سرافكندگي است. در پايتخت شب‌ها ببينيم در بعضي از نقاط شهر به كام اعتياد كشيده شده‌اند و معلوم نيست چه شرايطي را درخيابان مي‌گذرانند. به نظر مي‌رسد درموضوع سلامت بانوان با وجود اينكه كارهايي انجام شده، با نقطه مطلوب فاصله داريم. بخشي از آن هم به اقتصاد و اشتغال بستگي دارد كه نبايد از آن به سادگي گذشت.»

  برجام مانند قطعنامه 598 است

دكتر سيدحسن هاشمي با تشكر از مجلس براي تصويب برجام تاكيد مي‌كند: «بالاخره حاصل زحمات نزديك به دوسال گذشته همكاران ما در وزارت امور خارجه، شخص آقاي رييس‌جمهور و حمايت‌هاي مقام معظم رهبري و تلاش‌هاي نمايندگان مجلس، قوه قضاييه، شوراي عالي امنيت ملي، به نتيجه رسيد. حتما اين تصويب در معيشت مردم تاثير دارد. نگوييم مرده متولد شده يا بخواهيم به اين چشم نگاه كنيم. برداشت من اين است كه موضوع برجام مانند قطعنامه 598 است. درست است كه در آن زمان جام زهري بود اما بقاي جمهوري اسلامي ايران به اين موضوع بود. الان بايد از محسنات آن حداكثر استفاده را ببريم نه مسائل بد آن. حواسمان هم بايد باشد كه بعضي از كارها ترديد ايجاد كردن ناخواسته مردم را به همراه دارد.‌ اي كاش همان‌ قدري كه راجع به برجام حساس بوديم، موقعي كه قطعنامه‌ها هم تصويب مي‌شد، حساس بوديم و نقادانه و موشكافانه بررسي مي‌كرديم كه مردم مي‌فهميدند كه چه اتفاقي مي‌افتد. اميدواريم به تدريج اوضاع اقتصادي بهتر شود و شرايطي فراهم شود كه اشتغال رونق پيدا كند، توليد راه بيفتد و بخشي از آسيب‌هاي اجتماعي كه ناشي از شرايط موجود است، مرتفع شود.»

وزير بهداشت با بيان اينكه بعد از سال‌ها براي خانم‌هاي باردار مكمل‌هاي غذايي را تامين كرديم، مي‌گويد: «دولت هرچند ماه يك‌بار بسته غذايي را بين افراد نيازمند توزيع مي‌كند. ويتامين‌ها بين بانوان باردار و نوزادان توزيع مي‌شود. مهم‌تر از اين شبكه بهداشتي دركشور توسعه پيدا مي‌كند. درهمين مدت كوتاه شبكه سلامتي در دسترس 15ميليون نفر قرار گرفته كه بين آنها خانم‌هايي كه مراقب سلامت بانوان هستند و در سلامت ايمن‌سازي نوزادان كار مي‌كنند، كساني هستند كه براي پيشگيري از آسيب‌هاي اجتماعي به عنوان مشاور سلامت روان، مشاور تغذيه فعالت مي‌كنند. 50درصد زنان ايران افزايش وزن دارند. خيلي از بيماري‌ها ازجمله آرتروز كه شايع است به دليل افزايش وزن است. اين يكي از مشكلات آينده است و اميدواريم كه دوستاني كه در وزارت ورزش و جوانان، مجلس و خانم مولاوردي (كه توجه ويژه‌يي به بانوان دارند) درجهت افزايش تحرك كه اثرگذار است، برنامه‌هايي را پيش ببرند.»

وي در مورد غربالگري تاكيد دارد: «وزارت بهداشت و درمان هم كارهايي در اين مورد انجام داده، ولي كافي نيست. بخشي از بيماري‌هاي قابل پيشگيري (غيرواگير) در بانوان وجود دارد كه اميدواريم با موفقيت پيش برود.

دختران به سيگار و قليان رو آورده‌اند. براي خانم‌هاي باردار مصرف دخانيات اثرگذار است و متولدشدن نوزادان ناقص‌الخلقه هستند، ناشي از مصرف دخانيات است. انواع جديد آنكه خانمان‌سوز است و بعضي از آنها هيچ راه مقابله‌يي جز مرگ ندارد.»

  طرح انطباق احترام به مردم است

 دكتر سيدحسن هاشمي با اشاره به 5 سرطان شايع كشور مي‌گويد: «يكي از آنها سرطان پستان است كه اقدامات پيشگيري مي‌تواند از مرگ زنان و معلوليت زنان جلوگيري ‌كند. برنامه‌هايي داريم ولي در برنامه ششم توسعه بايد سهم جدي براي اين معضل قائل شوند تا در هزينه‌هاي كشور صرفه‌جويي شود. سرطان روده بزرگ، پوست، معده و مري، بسياري از اينها قابل پيشگيري است. بيماري‌هاي دهان و دندان بخش جدي دارد. اعتياد در سرطان معده بسيار موثر است. همين‌طور در ساير سرطان‌ها بيش از 70-60درصد آن قابل پيشگيري است. حداقل مرگ و معلوليت ناشي از سرطان قابل پيشگيري است.»

وزير بهداشت درباره بحث انطباق نيز مي‌افزايد: «اين بخش هميشه سياسي مي‌شود و به نوعي نمي‌گذارد، كار پيش برود. اگر بخواهيم خانم‌ها احترام بشوند، بايد بيمارستان جامع ارائه خدمت به خانم‌ها را راه بيندازيم. اگر آن بخشي از ايران كه تعصب دارند به اين بيمارستان‌ها بروند، احترام به آنهاست. اين بيمارستان‌ها در امريكا و اروپا ساخته شده‌اند. قبول داريم كه با زور نمي‌توان كاري كرد ولي اگر دانشكده يا بيمارستان بانوان را ايجاد كردند يا درجهت بي‌احترامي است، كسي اجبار نمي‌تواند بكند.» وي در ادامه تاكيد مي‌كند: «قبل از ورود به وزارت همكارانم را تشويق مي‌كردم كه اين بيمارستان‌ها را راه‌اندازي كنند. بيمارستان‌هايي كه به بانوان خدمت ارائه مي‌كنند، يك كار اقتصادي خوب درحوزه براي پزشكي است و هم سود معنوي دارد و هم مادي. در مورد آقايان هم غفلت مي‌كنيم. بعضي از بيماري‌ها هست كه آقايان نمي‌خواهند آن را با متخصص خانم مطرح كنند. همين امكان را به صورت حرفه‌يي برايشان فراهم كنيم. در موضوع انطباق اگر حساسيت به خرج ندهيد، مي‌توانيم بخش خصوصي را براي سرمايه‌گذاري تشويق كنيم.»

  احكام بازدارنده نيست

وزير بهداشت مي‌گويد: «وضعيت غذا و آشاميدني كشور خوب نيست. اين به اين معنا نيست كه كشورهاي ديگر خوب است. امريكا بزرگ‌ترين مشكل غذا و آشاميدني است. تقلباتي كه به قصد سودجويي است، مهم نظارت بر آن است. بنابراين بايد در قالب برنامه ششم، مجلس و دولت قاطعانه تصميمات بازدارنده‌يي بگيرند. نظارت ما ضعيف است. زيرا نه بودجه داريم و نه پرسنل. بايد ابزار وجود داشته باشد تا وظيفه انجام شود. علاوه بر آن نظارت بايد احكام بازدارنده داشته باشد. يك عده‌يي متقلب را درحوزه غذا مشخص كرديم اما حكمي كه صادر مي‌شود، ناچيز است. تخلف در بهداشت محيط از 5هزارتومان تا 25هزارتومان جريمه مي‌شود. شايد 30سال است كه در موارد بازنگري نشده است. در موضوعي مثل پالم بالاترين جريمه‌يي كه شد 3ميليون تومان بوده است. اين احكام در مورد افزايش مصرف اثر بازدارندگي ندارد. ما تمام تلاش خودمان را مي‌كنيم با سازمان دامپزشكي و استاندارد انجام مي‌دهيم ولي واقعيت اين است كه ابزار لازم دراختيار نيست. در مورد مواد پروتئيني دستگاه نظارتي سازمان دامپزشكي است، ناظر در كشتارگاه دامپزشكي است. اما حقوق ناظر را كسي كه دام را عرضه مي‌كند، مي‌دهد. اگر ناظر بگويد گوشت بايد معدوم شود كه از كار اخراج مي‌شود. اين قوانين بايد در قانون برنامه ششم جدي گرفته و براي آن هزينه شود. اين هزينه به معني صرفه‌جويي است چون مردم كمتر مريض مي‌شوند. اگر پيشگيري نكنيم مجبور مي‌شويم ميلياردها تومان در بخش درمان هزينه كنيم.»

دكتر سيدحسن هاشمي با اشاره به اينكه موضوع مهمي كه به اشتباه نمي‌خواهيم، به زبان بياوريم مسائل جنسي و سلامت آن است، مي‌افزايد: «اين مسائل براي جامعه ما مشكلاتي را ايجاد كرده است و مي‌ترسيم به زبان بياوريم. همه بايد در اين مورد در مورد آن بي‌پرده از آن صحبت كنيم البته با رعايت اخلاق. فقط صحبت هم كارساز نيست. بايد فعاليت‌هاي مهمي در اين مورد شكل بگيرد. بخشي از بيماري‌هاي اعصاب و روان و طلاق‌ها ناشي از اين است و كتمان آن به صلاح نيست. بايد اين موضوع را بشناسيم و آسيب‌شناسي كنيم.»

«12 درصد مبتلايان به ايدز بانوان هستند كه هم آسيب ايجاد مي‌كنند و هم آسيب‌پذير هستند. شايد توجه به كانون‌هاي آسيب مي‌تواند از توسعه ايدز در خانم‌ها پيشگيري كند. در آن بخش‌هايي كه علمي است و حضور ما مي‌تواند پيشگيرانه باشد، حتما وارد عمل خواهيم شد.»