خريد سالانه 50 هواپيماي تازه

خبر اقتصادی - اين عضو كابينه دولت كه در شرف استيضاح قرار دارد، گفته است: «هواپيماهاي دوربرد، ميان‌برد و كوتاه برد جديد وارد كشور خواهند شد و مردم به زودي با هواپيماهاي نو و ايمن سفر مي‌كنند.»

صنعت هوايي كشور، يكي از صنايع حساسي بود كه در سال‌هاي اخير، با تشديد تحريم‌ها، به‌شدت دچار آسيب شد و اين آسيب حتي در مواردي، با جان افراد نيز بازي كرد؛ تا آنجا كه حتي تحريم‌كنندگان، خود بر لزوم خروج صنعت هوايي كشور از محدوده خطر تحريم‌ها تاكيد داشتند.  اما حالا با توافقات جديد ايران و جامعه بين‌الملل، اميدها به توسعه و نوسازي ناوگان هوايي كشور افزايش يافته است؛ چنانچه در تازه‌ترين خبر از اوضاع اين صنعت، وزير راه و شهرسازي، از هدف‌گذاري براي ورود 500 هواپيماي نو خبر مي‌دهد. البته نكته اينجاست كه با توجه به زيرتيغ بودن «عباس آخوندي» و مباحثي كه درباره استيضاح و عزل وي از كار مطرح مي‌شود، آيا چنين وعده مهمي قابليت تحقق دارد يا خير.

 ناتواني در خريد هواپيماي «فلاي‌چك»

اما موضوع ورود 500 هواپيماي نو به كشور در حالي مطرح شده كه برخي كارشناسان و نمايندگان مجلس نسبت به وضعيت صنعت هوايي كشور به‌شدت انتقاد دارند؛ چنانچه عضو كميسيون بودجه مجلس با اشاره به ناتواني وزارت راه در تامين هواپيماي «فلاي چك»، از رايزني براي تامين اين هواپيما با چند كشور همسايه از جمله عراق و افغانستان خبر داد و گفت: بيشترين محور استيضاح وزير راه و شهرسازي مربوط به عدم پايبندي به وعده‌هاست.

موسي‌الرضا ثروتي با انتقاد از عملكرد وزارت راه و شهرسازي در ناتواني خريد هواپيماي فلاي‌چك تاكيد كرد: آنها به دنبال خريد فلاي‌چك از افغانستان، عراق و آذربايجان هستند؛ در حالي كه مي‌توانيم با توجه به توانمندي‌هاي داخلي، به راحتي اين هواپيما را تامين كنيم. پس از سقوط فالكن سازمان هواپيمايي كشوري (سال 92) وزارت راه و شهرسازي هنوز نتوانسته جايگزيني براي اين هواپيما خريداري كند.

وي با بيان اينكه محورهاي استيضاح وزير راه و شهرسازي بيشتر مربوط به عدم انجام وعده‌هاي داده شده در زمان اخذ راي اعتماد از مجلس است، افزود: وزير راه و شهرسازي تكاليف قانوني برنامه پنجم توسعه را اجرا نكرده است. همچنين ضعف نظارت بر بخش مهندسي و ساختمان كشور و سوءاستفاده و تخلفات گسترده در اين حوزه نيز قابل چشم‌پوشي نيست. وي ادامه داد: حمل‌ونقل ريلي، ايمني فرودگاه‌ها و عدم توجه به تامين هواپيماي «فلاي چك» نيز از جمله موارد مطرح شده در استيضاح وزير راه و شهرسازي است.

 2ميليارد دلار سرمايه در انتظار 5 فرودگاه

اما يكي از انتقاداتي كه در حوزه صنعت هوا مطرح است، نبود فضاي فرودگاهي كافي براي هواپيماهاي جديد است. در شرايطي كه محوطه فرودگاهي در بسياري از كشورهاي توسعه‌يافته، محيطي بزرگ براي درآمدهاي اقتصادي به حساب مي‌آيد، در ايران نه‌تنها خبري از سوددهي فرودگاه‌ها نيست بلكه اكثر قريب به اتفاق آنها گرفتار زياندهي هستند.

افزايش بدون توجيه مالي تعداد فرودگاه‌ها در مناطق مختلف ايران و البته افزايش تصاعدي رقم بدهي ايرلاين‌ها به شركت فرودگاه‌هاي كشور، مديريت خدمات فرودگاهي را با مشكلات جدي مواجه كرده است تا جايي كه بر اساس صحبت‌هاي عضو هيات‌مديره اين شركت با «ايسنا»، حتي براي بازسازي باند فرودگاه‌ها نيز تا زمان تامين نشدن شرايط مالي لازم كار با سرعت بسيار پايين انجام مي‌شود. اين در شرايطي است كه بر اساس آمار رسمي شركت فرودگاه‌ها، جز فرودگاه امام خميني (ره) تمام فرودگاه‌هاي ايران هيچ سودآوري ندارند.

شرايط اينچنيني باعث شده شركت فرودگاه‌ها براي سودآور كردن تعداد بيشتري از فرودگاه‌هاي كشور برنامه‌ريزي كند و اين برنامه در كنار بحث‌هاي كلاني مانند وارد كردن هواپيماهاي جديد، به افزايش سرمايه‌گذاري‌ها در عرصه فرودگاهي كشور مي‌پردازد.

در اين راستا بناست در جريان همايش فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري كه از روز شنبه آغاز به كار خواهد كرد، فرودگاه‌هاي ايران نيز در فهرست پروژه‌ها سهمي مهم داشته باشند.

معاون برنامه‌ريزي و نظارت شركت فرودگاه‌هاي كشور از معرفي ۱۵پروژه قابل سرمايه‌گذاري در 5 فرودگاه بزرگ كشور به ارزش 2ميليارد دلار در همايش بين‌المللي فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري در حمل‌ونقل و مسكن و شهرسازي خبر داده و گفته است «در همايش فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري، پروژه‌هاي 5 فرودگاه بين‌المللي مهرآباد، شيراز، مشهد، اصفهان و اهواز به سرمايه‌گذاري داخلي و خارجي ارايه مي‌شود كه در هر فرودگاه يك يا چند بسته سرمايه‌گذاري معرفي خواهد شد.»

بر اساس صحبت‌هاي باقريان، اين فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري در پنج حوزه عمده جاي مي‌گيرد. ساخت هتل فرودگاهي، احداث و توسعه سالن تشريفات اختصاصي (CIP)، ساخت ترمينال، پاركينگ فرودگاهي، تاسيسات زيربنايي و ساير پروژه‌هاي فرودگاهي اصلي‌ترين محورهاي اين برنامه است كه بناست دو ميليارد دلار ارزش داشته باشند.

در روزهاي پس از لغو تحريم‌هاي اقتصادي، صنعت هواپيمايي ايران يكي از اصلي‌ترين بخش‌هايي است كه اوضاعش متفاوت خواهد شد و در اين بين، شايد بهبود اوضاع فرودگاه‌ها بهترين گزينه براي قرار دادن نام «ايران» در فهرست كشورهاي توسعه يافته در اين بين باشد. يك شركت بزرگ فرانسوي چند هفته پيش مديريت هتل فرودگاهي امام خميني (ره) را بر عهده گرفت؛ شايد پس از همايش روزهاي آينده تعداد اين شركت‌ها افزايش يابد.

 90 درصد پروازها در 15 فرودگاه

از سوي ديگر دبير انجمن شركت‌هاي هواپيمايي با بيان اينكه هم‌اكنون 90درصد پروازها در 15 فرودگاه از 64 فرودگاه كشور انجام مي‌شود، گفت: در اين شرايط شركت‌هاي هواپيمايي، تعرفه فرودگاه‌هايي را پرداخت كنند كه عملا پروازي در آنها انجام نمي‌دهند.

‌مقصود اسعدي‌ساماني در گفت‌وگو با «فارس»، اظهار داشت‌: در راستاي تعيين تكليف بدهي انباشته شركت‌‌هاي هواپيمايي به شركت فرودگاه‌هاي كشور ‌جلسات مختلفي با اين شركت و سازمان هواپيمايي كشوري در حال برگزاري است، اميدواريم در اين جلسات‌ مسائل حل و فصل شده و‌ به نتيجه برسيم.  وي با تاكيد بر اينكه ‌هزينه‌هاي شركت‌هاي هواپيمايي با افزايش تعرفه خدمات فرودگاهي افزايش يافته است، گفت: ‌شركت فرودگاه‌هاي كشور براي پيش‌بيني درآمد خود از محل تعرفه‌هاي فرودگاهي، در تصميمي كلي هزينه‌هاي همه فرودگاه‌هاي كشور را محاسبه ‌و براساس آن رقمي را به عنوان درآمد پيش‌بيني كرد‌ و سپس متناسب با آن سطح درآمد، براي تحقق هدف، تعرفه‌ها‌ي فرودگاهي را افزايش داد‌، اين در حالي است كه هم‌اكنون 90درصد پروازهاي كشور در 15 فرودگاه انجام مي‌شود و در 49 فرودگاه كشور، فقط 10درصد پروازها انجام مي‌شود.دبير انجمن شركت‌هاي هواپيمايي اضافه كرد: در واقع شركت‌هاي هواپيمايي، هزينه‌هاي فرودگاه‌هايي را پرداخت كنند كه عملا پروازي در آنها انجام نمي‌دهند يا هفته‌يي حداكثر دو پرواز به آنجا دارند.

اسعدي‌ساماني با بيان اينكه هزينه تعرفه خدمات فرودگاهي‌ در مسيرهاي مختلف افزايش يافت‌، گفت: در واقع شركت فرودگاه‌هاي كشور با افزايش متوسط 530درصدي تعرفه عوارض فرودگاهي به دنبال تامين اعتبار براي‌ كل فرودگاه‌ها‌ي كشور است.

وي اظهار داشت: به تازگي موضوعي با عنوان جلوگيري از انجام پرواز شركت‌هاي هواپيمايي بابت بدهي، از سوي شركت فرودگاه‌هاي كشور اجرا نشده است البته محدوديت‌هايي ‌هنوز وجود دارد.

 تهاتر بدهي ايرلاين‌ها

دبير انجمن شركت‌هاي هواپيمايي درباره طلب برخي ايرلاين‌ها از دولت بابت پروازهاي تكليفي نيز توضيح داد: درحال حاضر برخي شركت‌‌هاي هواپيمايي بابت پروازهاي تكليفي از دولت طلب‌هايي دارد كه بايد در اتاق تهاتر طلب‌ها وصول و با بدهي انباشته محاسبه شده و حساب‌ها شفاف شود‌.  اسعدي‌ساماني اظهار كرد: بايد وضعيت‌ پروازهاي تكليفي براي ايرلاين‌ها‌ مشخص شود و نبايد هزينه اين پروازها توسط شركت‌هاي هواپيمايي پرداخته شود.

 آزادسازي نرخ‌ها‌ طبق قانون

دبير انجمن شركت‌هاي هواپيمايي با تاكيد بر اينكه لازم است گامي بلند براي آزادسازي قيمت‌ها برداشته شود، افزود: طبق قانون برنامه پنجم بايد از سال سوم برنامه، آزادسازي كامل نرخ‌هاي خدمات حمل و نقل هوايي اجرا و نرخ‌ها رقابتي شده و از حالت تكليفي خارج شود اما اين قانون كماكان اجرا نمي‌شود.

اسعدي‌ساماني تاكيد كرد: قطعا با اجراي آزادسازي نرخ‌ها به خصوص نرخ‌هاي بليت هواپيما، بسياري از مشكلات‌ صنعت حمل و نقل هوايي در كشور از بين خواهد رفت.

 نرخ جديد عوارض مسافر

وي درباره عوارض مسافر كه روي بليت هواپيما محاسبه شده و پرداخت مي‌شود، توضيح داد: موضوع افزايش عوارض مسافر‌ روي بليت‌ هواپيما و نرخ عوارض خدمات فرودگاهي به مسافر در پروازهاي داخلي از 5 به 7هزار تومان و در پروازهاي خارجي از 25به 35هزار تومان‌ از حدود دو ماه پيش از سوي سازمان هواپيمايي كشوري ابلاغ و اجرا شد‌.

 جزييات افتتاح ترمينال مهم «سلام»

در عين حال، فارغ از همه انتقاداتي كه مطرح شد عباس آخوندي، وزير راه و شهرسازي در بازديد از ترمينال زيارتي سلام در فرودگاه بين‌المللي امام (ره) گفت: در آغاز عمليات اجرايي اين ترمينال اعلام كردم اميدوارم عمليات اجرايي اين ترمينال براي تابستان آينده به بهره‌برداري برسد كه شخصا اين موضوع را مرتب پيگيري مي‌كنم.  وزير راه و شهرسازي با اشاره به پيشرفت بيش از 28درصدي ترمينال زيارتي سلام در 7ماه اخير گفت: درحال حاضر اين ترمينال حدود 40درصد پيشرفت فيزيكي دارد و اميدوارم در زمان مقرر تا پايان تير سال آينده عمليات اجرايي آن پايان يابد و به بهره‌برداري برسد.

آخوندي با تاكيد بر ايجاد فضايي سبز در حاشيه ترمينال زيارتي سلام براي رفاه حال مسافران گفت: حساسيت بسيار زيادي در ايجاد فضاي سبز پروژه‌هاي عمراني دارم و از آقاي نويدي، مديرعامل شركت شهر فرودگاهي امام خميني مي‌خواهم طراحي فضاي سبز ترمينال سلام در دستور كار قرار گيرد و فضاي بيروني اين ترمينال نيازمند چندين هزار اصله درخت است.

وزير راه و شهرسازي با اشاره به اينكه ترمينال زيارتي سلام خوشبختانه داراي طراحي معماري داخلي است، گفت: از هم‌اكنون بايد براي معماري داخلي و آثار هنري فضاي داخلي ترمينال برنامه‌ريزي شود تا مفهوم (سلام) كه عنوان اين ترمينال است در بدو ورود مسافر به ترمينال منتقل شود. وي افزود: با توجه به زما‌نبر بودن طراحي معماري از هم‌اكنون اين موضوع نيز در دستور كار قرار گيرد تا فضاي ترمينال سلام هويت و تشخص عنوان سلام الهي را از روز آغاز بهره‌برداري به همراه داشته باشد.  وي با تاكيد بر انتقال حفظ آرامش به مسافران در زمان ورود به ترمينال در فرودگاه‌هاي كشور گفت: عموما مسافران در ترمينال‌هاي مسافري با سراسيمگي و اضطراب خاصي مواجه هستند؛ بنابراين فضاي ترمينال بايد آنقدر آرام باشد تا فضاي ضداسترس و كم شدن فشار عصبي را براي مسافر ايجاد كند.

وزير راه و شهرسازي در بخش ديگري از اظهاراتش با اشاره به لزوم تجهيز اين ترمينال به آخرين فناوري‌هاي هوانوردي گفت: يكي از اقدامات مناسب طي اجراي احداث ترمينال سلام طراحي اكرون (محل پارك هواپيماها) براي هواپيماي پهن‌پيكر است؛ علاوه بر اين پل تلسكوپي براي انتقال حجاج از سالن ترانزيت به داخل هواپيما براي اين ترمينال زيارتي جانمايي شده است. وي با اشاره به اينكه ترمينال زيارتي سلام براي بهره‌برداري به بيش از 300ميليارد تومان اعتبار نياز دارد، گفت: تمام تلاش خود را براي تامين منابع لازم انجام خواهيم داد؛ ضمن اينكه روز گذشته اعتباري از محل شركت فرودگاه‌هاي كشور براي اين پروژه اختصاص يافت. آخوندي با تاكيد بر اتصال فرودگاه بين‌المللي امام خميني به تهران از طريق خطوط ريلي گفت: همزمان با افتتاح ترمينال مسافري سلام، اتصال ريلي اين فرودگاه به تهران برنامه‌ريزي شده است.

آخوندي با اشاره به نظارت دقيق بر تاسيسات برقي و مكانيكي ترمينال سلام ادامه داد: با توجه به اينكه اين تاسيسات پرمصرف هستند حتما بايد در تامين و نصب اين تجهيزات نظارت دقيق صورت گيرد. همچنين درخصوص كفپوش‌هايي كه براي اين ترمينال در نظر گرفته مي‌شود بايد مطالعات دقيق صورت بگيرد تا از كفپوش‌هاي با استاندارد بين‌المللي در اين ترمينال استفاده شود؛ چراكه بهره‌برداران اصلي ترمينال مسافران هستند و آنها مي‌خواهند از اين فضا استفاده كنند؛ بنابراين آرامش مسافر از هر موضوعي مهم‌تر است.  وزير راه و شهرسازي خواستار تسهيل پذيرش مسافر تا زمان سوار شدن هواپيما در ترمينال زيارتي سلام شد و گفت: از هم‌اكنون اين موضوع بايد در دستور كار قرار گيرد تا مسافر كمترين توقف را داشته باشد. آخوندي با بيان اينكه به هيچ‌وجه قابل قبول نيست كه مسافر در 4 گيت جداگانه كنترل شود، افزود: كنترل چمدان از وظايف نيروي انتظامي است كه بايد به صورت نامحسوس كنترل شود و براي كنترل بار مسافران به هيچ‌وجه نياز به توقف آنها نيست؛ ضمن اينكه بازرسي بدني و كنترل گذرنامه نيز بايد همزمان و در يك مرحله صورت بگيرد. اين موضوع از جهت كاهش زمان، ارتقاي آرامش و بهره‌وري از فضا بسيار مهم است.

 تكميل پروژه‌هاي فرودگاه امام(ره)

وي همچنين تصريح كرد: با وجود گذشت حدود 12سال از بهره‌برداري فرودگاه بين‌المللي امام‌خميني(ره) اما هنوز اتصال ريلي اين فرودگاه به تهران برقرار نشده است.  وي با تاكيد بر اينكه تمركز شهر فرودگاهي امام خميني (ره) نبايد تنها به ساخت ترمينال سلام ختم شود، گفت: شهر فرودگاهي بين‌المللي امام خميني بايد مركز تبادلات هوايي در منطقه شود؛ بنابراين بايد نقش لجستيكي خود را در آسمان و زمين در خاورميانه ايفا كند.  آخوندي خواستار تسريع در تكميل پروژه‌هاي شهر فرودگاهي امام خميني شد و گفت: با توجه به اينكه در مجموعه شهر فرودگاهي امام خميني منطقه آزاد و منطقه ويژه تعريف شده است بايد هرچه سريع‌تر در جهت تكميل پروژه‌هاي اين مجموعه گام برداشت.  وزير راه و شهرسازي با تاكيد براينكه شركت شهر فرودگاهي امام خميني و هيات‌مديره اين شركت بايد هويت كامل داشته باشد، گفت: با برون‌سپاري مديريت فرودگاهي، شركت فرودگاه‌هاي كشور تنها به موضوع مديريت هوانوردي متمركز مي‌شود و فقط به عنوان ناظر بر فرودگاه‌ها نظارت مي‌كند.  آخوندي با اشاره به اينكه برون‌سپاري مديريت فرودگاهي بايد از شركت شهر فرودگاهي امام خميني آغاز شود، گفت: شركت شهر فرودگاهي امام خميني به عنوان نخستين شركت بايد در جهت ايجاد مجموعه شهر فرودگاهي در كشور پيشگام باشد و به اهداف خود برسد. در اين راستا طي چند ماه آينده هر چه سريع‌تر نقشه‌ها و محل جانمايي مناطق آزاد و ويژه شهر فرودگاهي طراحي همچنين تمامي امور حقوقي مربوط به آن انجام شود.